ABD ve İran Arasındaki Gerilimde Çin'in Rolü ve BAE'nin Konumu

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ülkesi ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaş konusunda Çin'den yardım istemediklerini belirtti. Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in görüşmelerinde ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşı ele aldıklarını ifade eden Rubio, "Çin tarafı, Hürmüz Boğazı'nın askerileşmesinden ve geçiş ücreti sistemi getirilmesinden yana olmadıklarını söyledi. Bu bizim de tutumumuzdur." diye konuştu.

Rubio, Trump ve Şi'nin İran konusunda "ortak zeminde buluştuğunu" ve Çin'in "Tahran'ın nükleer silahlara sahip olmasına karşıtlığını teyit ettiğini" duyurdu. ABD'nin küresel piyasalardan petrol aldığını, dolayısıyla fiyatlara karşı "bağışıklığı" olmadığını ifade eden Rubio, başka ülkelerin daha çok etkilendiğini ve "dahil olmaları gerektiğini" savundu. Öte yandan, Rubio, Trump'ın Şi'den İran konusunda "hiçbir şey istemediğini" kaydederek, "Çin'in yardımını istemiyoruz. Yardımlarına ihtiyacımız yok." dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) İran’a yönelik askeri saldırılara doğrudan katılmakla suçladı. İran Dışişleri Bakanlığı’nın resmi Telegram kanalında paylaşılan açıklamaya göre Arakçi, “Şunu söylemeliyim ki, BAE ülkeme karşı yapılan bu saldırıda doğrudan yer aldı. Topraklarının bize karşı topçu ve teçhizat ateşi açmak için kullanılmasına izin verdiler” dedi.

İranlı Bakan ayrıca, BAE’nin İsrail ile ilişkileri normalleştirmesini eleştirerek, “İsraillilerle olan ittifakınız da sizi korumadı, İran'a yönelik politikanızı yeniden gözden geçirin” ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleştirilen görüşmede İran savaşı ve Hürmüz Boğazı'nın gündeme geldiğini açıkladı. Yapılan açıklamada, “Başkan Trump, Çin Devlet Başkanı Şi ile verimli bir görüşme gerçekleştirdi.” ifadesi kullanıldı ve "Her iki ülke de İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda anlaştı.” denildi.

İki liderin ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik başlıkları ele aldığı belirtilen açıklamada, “İki taraf da Hürmüz Boğazı’nın enerji akışının serbestliği için açık kalması gerektiği konusunda mutabık kaldı.” ifadesi yer aldı. Açıklamada ayrıca, Çin’in gelecekte Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığını azaltmak amacıyla daha fazla Amerikan petrolü satın almaya ilgi duyduğu da kaydedildi.

Yeni Delhi'de düzenlenen BRICS dışişleri bakanları toplantısına katılan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı'nın Tahran'la işbirliği yapan bütün ticari gemilere açık olduğunu belirtti. Arakçi, ticari gemilerin İran Deniz Kuvvetleri'yle koordinasyon içinde olması gerektiğini ifade etti.

Arakçi, hiçbir baskıya veya tehdide boyun eğmeyeceklerini belirterek, "İran ile ilgili hiçbir sorunun askeri bir çözümünün olmadığını" söyledi. Arakçi, özgürlüklerini ve topraklarını savunmak için sahip oldukları tüm imkanlarla savaşmaya hazır oldukları gibi diplomasiyi de takip etmeye ve savunmaya devam edeceklerini ifade etti.

Arakçi, barışsever İran halkının savaş peşinde olmadığını ancak silahlı kuvvetlerin "yabancı saldırganlara karşı yıkıcı bir intikam almaya her daim hazır olduğunu" söyledi. ABD ve İsrail’in saldırıları karşısında saldırgan değil mağdur konumunda olduklarını savunan Arakçi, farklı ülkelerin de aynı baskının varyasyonları ile karşılaştığını belirtti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu tür baskıların tarihin çöplüğüne gönderilmesi için birlikte harekete geçmenin zamanının geldiğini belirterek, "Uluslararası hukukun ihlali ve açık denizlerdeki devlet korsanlığı gibi suçlar ve Batı'nın bunlara karşı gösterdiği sessizlik, ancak cezasızlık durumu varsa gerçekleşebilir. Bu yanlış durum hepimiz tarafından ortadan kaldırılmalıdır." değerlendirmesinde bulundu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, Netanyahu’nun BAE’yi ziyaret ettiği iddialarına ilişkin açıklama yaptı. Arakçi, “Netanyahu, İran'ın güvenlik birimlerinin liderliğimize uzun zaman önce ilettiği şeyi şimdi kamuoyu önünde ortaya koydu.” değerlendirmesinde bulundu. İran halkı ile düşmanlığın “akılsızca bir kumar” olduğunu söyleyen Arakçi, “Bunu yapmak için İsrail ile gizli iş birliği: affedilemez. İsrail ile iş birliği yaparak bölünme tohumları ekenler hesap verecek.” ifadelerini kullandı.

İsrail Başbakanlık Ofisinden yapılan açıklamada, Netanyahu’nun BAE’yi gizlice ziyaret ettiği ve BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile görüştüğü aktarılmıştı. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ise, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ülkeye ziyaret gerçekleştirdiği ve askeri heyetinin kabul edildiği yönündeki haberleri yalanlamıştı. ABD merkezli Axios haber platformu 26 Nisan tarihli haberinde, İsrail ile BAE arasında askeri, güvenlik ve istihbarat işbirliğinin savaş sırasında üst düzeye çıktığını yazmıştı. ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee ise Tel Aviv'de katıldığı bir konferansta İsrail'in savaş sırasında BAE'ye Demir Kubbe bataryaları ve bunların işletilmesine yardımcı olacak asker gönderdiğini doğrulamıştı.