CAATSA Yaptırımları Gündemde: Türkiye-ABD İlişkilerinde Yeni Dönem Mi?

Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasındaki diplomatik ve askeri ilişkilerin en kritik başlıklarından biri olan CAATSA yaptırımları, iki ülkenin liderler düzeyindeki temaslarıyla yeniden dünya gündemine oturdu. Peki, CAATSA yaptırmaları nedir? CAATSA açılımı nedir?

CAATSA YAPTIRIMLARI NEDİR?

Kısaltması CAATSA olan ve İngilizce açılımı “Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act” şeklinde ifade edilen bu yasa, Türkçede “Amerika’nın Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası” olarak tanımlanır. 2017 yılında ABD Kongresi tarafından yürürlüğe sokulan düzenleme, başta Rusya, İran ve Kuzey Kore olmak üzere Washington yönetimi tarafından tehdit olarak görülen ülkelere karşı ekonomik ve siyasi baskı oluşturmayı amaçlamaktadır.

CAATSA yalnızca bu ülkeleri değil, aynı zamanda söz konusu devletlerle savunma, istihbarat ya da stratejik alanlarda önemli iş birliklerine giren üçüncü ülkeleri de hedef alabilecek geniş kapsamlı yaptırım maddeleri içermektedir. Bu yönüyle yasa, ABD dış politikasının etkisini küresel ölçekte artırmayı hedefleyen önemli araçlardan biri olarak değerlendirilmektedir.

CAASTSA YAPTIRIMLARI KALKTI MI?

Bu yıl Türkiye'de gerçekleşen NATO Zirvesi nedeniyle ABD'den Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, Beştepe'de konuyla ilgili açıklamalarda bulundu. Trump, CAATSA yaptırımlarıyla ilgili açıklamasında, "Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim. Çok yakından çalışıyoruz, artık vaktidir. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz." dedi. Türkiye'ye yönelik uygulanan CAATSA yaptırımlarının kısa bir süre içerisinden kaldırılması bekleniyor.

CAATSA MADDELERİ NELERDİR?

2 Ağustos 2017'de Kongrede kabul edilen CAATSA'da "ikincil yaptırımlar" olarak da anılan bu yaptırımlar şöyle sıralanıyor:

"1- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara ihracat ithalat bankası desteğinin kesilmesi

2- Mal ve teknoloji ihracatı ruhsatı verilmemesi

3- ABD mali kuruluşlarından kredi tedarik edilmemesi

4- Uluslararası mali kuruluşlardan kredi verilmemesi

5- Mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doğrudan alışveriş yapma izni verilmemesi

6- Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlarla ihale ya da sözleşme yapılmaması

7- Döviz üzerinden işlem yapılmasının yasaklanması

8- Mali kurumlar ve bankalar arasında ödeme ya da kredi transferlerinin yasaklanması

9- Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumların ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmasının yasaklanması

10- ABD kişi ve kurumlarının yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlardan sermaye ya da borç alışverişinin yasaklanması

11- Yaptırım kapsamına alınan kişilere ABD’ye giriş yasağı

12- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması."

Yasanın ilgili maddesine göre ABD Başkanı, bu 12 maddeden en az 5'ini seçip uygulamakla yükümlü.