Kuyum Ticaretinde Sentetik Taş Satışına Yeni Düzenleme

Ticaret Bakanlığı, kuyum ticaretine ilişkin yönetmelikte önemli bir değişikliğe gitti. Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre; laboratuvarda üretilen kıymetli taşların satışında artık ‘sentetik’ veya ‘yapay üretim’ ibaresi zorunlu olacak. Tüketiciler böylece doğal ve sentetik taşları ayırt edebilecek. Etiket, sertifika, fatura ve reklamlarda bu bilgiler açıkça yer alacak. Sentetik ve doğal taşlar mağazalarda ayrı vitrinlerde, e-ticarette ise ayrı kategorilerde satışa sunulacak. Bu karar sektör temsilcileri tarafından son derece olumlu karşılandı.

Yüzde 90 daha ucuz

İstanbul Kuyumcular Odası (İKO) Başkanı Mustafa Atayık, düğün sezonunun açıldığı bugünlerde alınan kararın hem sektöre emek verenler hem de müşteriler açısından önemli bir gelişme olduğunu ifade etti. Atayık, “Doğal elmaslarla sentetik elmaslar arasındaki fiyat farkı, son 5 yılda ciddi şekilde açıldı. Sentetik elmaslar, 5 yıl önce doğal elmastan en fazla yüzde 30-40 civarında daha ucuzdu. Bu fark şu aralar yüzde 90’lar düzeyinde. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de son yıllarda ‘lab-grown’ kullanımının arttığını gözlemliyoruz” dedi. Atayık, şöyle devam etti: “Dürüst çalışan esnafımızın ve tüketicilerin korunması ve ticaretin sağlıklı işlemesi adına yayımlanan yönetmelik ile laboratuvar ortamında üretilen kıymetli taş ürünlerinin satışında; sentetik, laboratuvar üretimi, yapay üretim veya Bakanlıkça uygun görülecek benzeri ibarelerden en az birinin etiket, ürün sertifikası, fatura, internet sayfası, reklam ve tanıtım materyallerinde alıcının açıkça görebileceği şekilde belirtilmesi, vitrin, satış alanları ve ortamlarda ayrı olarak satışı zorunlu hale getirilmesini çok olumlu karşılıyor ve destekliyoruz. Düğün sezonuna girdiğimiz bugünlerde yayımlanan yeni yönetmeliğin sektörümüze hayırlı olmasını diliyoruz.”

Memnun etti

Kuyumcu Nazar Özsahakyan da düzenlemeden son derece memnun olduklarını belirterek “Müşteriler genelde aldığı ürünün sentetik olup olmadığını sormuyor. Bu konuda bir bilinç yok. Ama şimdi en azından ibareyi görecekler, vitrinlerde de ona göre seçim yapacaklar” dedi.

‘Laboratuvardan sertifika isteyin’

Bir pırlantanın doğal mı yoksa sentetik mi olduğu ancak gemoloji laboratuvarlarında yapılan inceleme sonucu ortaya çıkıyor. İKO Başkanı Atayık, “Kuyumcu meslektaşlarımızın mücevherde kullanmak üzere sadece çıplak gözle inceleyip aldığı pırlanta ve renkli taşlar, lab-grown taşlar çıkabilir. Bu durumdan sadece kuyumcularımız mağdur olmuyor, pırlanta diye satın aldığı taş, sentetik çıktığında tüketicilerimiz de hayal kırıklığı yaşıyor. Kuyumcularımızın taşları Darphane tarafından yetkilendirilmiş gemoloji laboratuvarlarında analiz ettirmeleri gerekiyor. Tüketici de satın aldığı mücevherde sadece kendisine verilen bilgiyle yetinmemeli, gemoloji laboratuvarında düzenlenen sertifikayı talep etmelidir” bilgisini paylaştı.

Sentetik taş nedir?

Bir pırlantanın doğal bir yolla meydana gelmesi için yerin magmaya yakın katmanlarında 80 bar basınç ve yaklaşık 1400 derece ısı gerekiyor. Sentetik yani lab-grown denilen taşlar da madenlerden çıkarılan doğal pırlantalar ile aynı kimyasal, fiziksel ve optik özelliklere sahip ancak bu taşlar, yerin altında milyonlarca yılda oluşmak yerine laboratuvar ortamında teknolojik yöntemlerle daha hızlı üretiliyor. Bu yöntemlerden biri kıymetli taşın doğada oluştuğu ortamın benzerini oluşturarak üretilen ‘yüksek basınç yüksek sıcaklık’ yöntemi, diğeri ise yüksek basınç gerektirmeyen ‘kimyasal buhar biriktirme’ yöntemi. Bu taşların dünya mücevher sektöründeki payı, yüzde 50 civarında.