ABD Dışişleri Bakanı Rubio'dan İran ve Körfez Ülkeleri Hakkında Açıklamalar

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Bahreyn'in başkenti Manama'da gazetecilere yaptığı açıklamada, katıldığı Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Toplantısı'nın verimli geçtiğini belirterek, Körfez ülkelerinin endişelerini dile getirdiğini söyledi.

Körfez ülkeleriyle ülkesi arasındaki ortaklığın önemine dikkati çeken Rubio, ABD'nin bölgedeki ortakları için tehdit oluşturacak hiçbir eyleme onay vermeyeceklerini dile getirdi.

Rubio, İran ile anlaşma imzalamaya istekli olduklarına dikkati çekerek, yapılacak herhangi bir anlaşmanın ABD'nin bölgedeki ortaklarının güvenliklerini riske atmayacaklarını vurguladı.

ABD Dışişleri Bakanı, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti alınmasını hiçbir Körfez ülkesinin hiçbir şekilde desteklemediğine vurgu yaptı.

Rubio, gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçememesinin İran ile imzalanan mutabakat zaptının ihlali anlamına geldiğini, bunun sorun olacağını ve karşılık vereceklerini söyledi.

ABD'nin ev sahipliğinde Lübnan ile İsrail arasında devam eden görüşmelerin sonuçlarının iyi olduğunu belirten Rubio, bugün sürecek görüşmelerde kaydedilen ilerlemenin daha da geliştirilmesini umduğunu aktardı.

Rubio, İran'ın petrol gelirlerini herhangi bir vekil gücü silahlandırmak için kullanması durumunda anlaşmanın yapılmayacağını vurguladı.

İran'ın "radikal din adamları" tarafından yönetilen bir sisteme dayandığını söyleyen Rubio, bu durumun devam ettiğini aktardı.

Rubio, İran yönetimine işaret ederek, "Siyasi kesimlerde daha esnek ve bizimle çalışmaya daha istekli görünen bazı kişiler var. Biz de onlarla görüşmeler yapıyoruz." ifadelerini kullandı.

ABD ile Umman arasındaki ilişkilerin iyi olduğunu belirten Rubio, Umman'ın da Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için ücret alınmasına karşı olduğunu ilettiğini ifade etti.

Bahreyn'e gerçekleştirdiği ziyaret sırasında basına demeç veren ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Körfez ülkelerinin Hürmüz Boğazı'nda geçiş ücreti veya benzeri bir uygulamaya destek vermediğini belirterek, İran'ın ücret talebine kapıyı kapattı. Rubio, İran için bir yeniden yapılandırma fonunun Körfez ülkeleriyle görüşülmediğini de sözlerine ekledi.

İRAN'A ATEŞKES UYARISI

Rubio, Körfez ülkelerinin endişelerini paylaştığını ifade ederek, "Biz sadece gemilerin geçip geçmediğiyle ilgileniyoruz. Gemiler geçmezse bu, İran'la yaptığımız anlaşmanın doğrudan ihlali olur" dedi. Rubio, Ummanlı yetkililerin Hürmüz'de ücretlendirme sistemine sıcak bakmadığını kaydetti.

ABD'li Bakan, Lübnan için barışçıl bir gelecek istediklerini vurguladı.

"ABD'DEN DAHA BÜYÜK TEHDİT"

Rubio, Avrupa'nın askeri üs kullanımına izin vermemesinin kıta ile ABD arasındaki ittifakı zayıflattığını söyledi. İran'ın, ABD'den ziyade Avrupa için daha büyük bir tehdit olduğunu ifade eden Rubio, bu durumun transatlantik ilişkilerdeki stratejik dengesizliğe işaret ettiğini belirtti.

İran basını, ateşkes anlaşmasına göre ülkeye oluşturulacak yeniden yapılandırma fonuyla yatırım yapılabileceğini duyurmuştu. Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nı kullanan gemilerin ücret ödemek zorunda olduğunu bildirmişti. Devrim Muhafızları, Hürmüz'den İran ile koordine olmadan geçmeye çalışacak gemilere müdahale edeceğini açıklamıştı.

Bahreyn ziyareti sırasında açıklamalarda bulunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı üzerinde hiçbir ülkenin kontrol sahibi olmasını kabul etmeyeceklerini söyledi. Rubio, Manama'da Bahreynli yetkililerle yaptığı görüşmede, "Bu kontrole geçiş ücreti ya da bedel diyebilirsiniz, sonuçta hepsi anlam farkından ibaret" ifadesini kullandı.

Rubio, İran'la bir anlaşmaya varmak istediklerini ancak bunun her fiyata olmayacağını vurguladı. ABD Dışişleri Bakanı, Tahran yönetimiyle yürütülen süreçte ABD'nin temel prensiplerden ödün vermeyeceğinin altını çizdi.

Washington'daki görüşmeler, İsrail'in Güney Lübnan'daki askeri varlığına odaklanıyor. Lübnan, İsrail birliklerinin bölgeden çekilmesini talep ederken, İsrailli yetkililer ABD talebi olsa dahi geri adım atmayacaklarını belirtiyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, görevde olduğu sürece İsrail askerlerinin bölgeden ayrılmayacağını ifade etmişti.

ABD Dışişleri Bakanı Rubio, geri çekilmenin bir süreç dahilinde gerçekleşeceğini ve bir gecede olmayacağını söylerken, ABD'nin Lübnan Büyükelçisi de çekilmenin bugün ya da yarın olmayacağını ancak nihai olarak gerçekleşeceğini vurguluyor. Bu sürecin uzamasının nedenleri arasında bazı bölgelerin Lübnan ordusuna devredilmesi ihtimali bulunuyor; bu durumda Lübnan ordusunun söz konusu alanları temizlemesi gerekecek.

Asıl anlaşmazlık noktası ise Litani Nehri'nin kuzeyindeki Hizbullah altyapısı. Lübnan ordusu ve Hizbullah, düzenlemelerin nehrin güneyinde yapılmasına doğrudan karşı çıkmazken, İsrail ordusu Hizbullah altyapısının nehrin kuzeyinde de ortadan kaldırılmasını talep ediyor. Bu durum, İsrail'in güney Lübnan'daki askeri varlığını Lübnan devletine ve Hizbullah'a silahsızlanmayı kabul ettirmek için bir baskı aracı olarak kullanması sorununa yol açıyor.

İran Devrim Muhafızları Donanması, Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçmek isteyen gemiler için "geçici deniz koridoru" oluşturduğuna dair haberler üzerine, boğazda geçişe izin verilen tek güzergahın İran tarafından ilan edildiğini gemilerin yalnızca donanmayla koordineli olarak bu güzergahlardan geçiş yapması gerektiğini açıkladı.

Açıklamada, Umman'dan söz edilmeden, "İran ile koordinasyon sağlanmadan, bazı merciler tarafından gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçmesi için yeni bir güzergah açıklandı. Bu kabul edilemez ve tamamen tehlikelidir." ifadelerine yer verildi.

Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için izin verilen tek güzergahın İran tarafından açıklanan güzergahlar olduğu belirtilen açıklamada, "Açıklanan güzergahlar dışındaki her türlü trafiği kesinlikle önlemenizi önemle tavsiye ederiz. Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için İran Devrim Muhafızları Donanması ile 16. Kanal üzerinden koordinasyon gereklidir ve ihlal eden gemilerle ilgili gerekli işlemler yapılacaktır." denildi.