ABD, İran Bağlantılı Petrol Tankerlerini Satmak Üzerine
Quick Look
- ABD, İran ile yaşanan çatışmanın altıncı ayını geride bırakırken, Adalet Bakanlığı tarafından Birinci Dünya Savaşı'ndan bu yana faal olmayan deniz ganimeti mahkemelerini yeniden aktif hale getirerek ele geçirilen İran bağlantılı petrol tankerlerini satarak savaş maliyetlerini karşılamayı planlıyor.
- Bu plan, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin normalleştirilmesi çabaları ve İran dışişleri bakanının diplomasi çağrısı ile birlikte gündeme geliyor.
AI-generated summary
Why It Matters
ABD ile İran arasındaki gerilim, İran'ın nükleer programı ve bölgedeki etki alanı mücadelesi nedeniyle yıllardır devam etmektedir. Son aylarda bu gerilim askeri ve ekonomik baskılarla artmış, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği üzerinde etkisi görülebilmektedir.
ABD ile İran arasındaki savaş altıncı ayını geride bırakırken Washington’ın el koyduğu İran bağlantılı petrol tankerlerini satarak savaşın maliyetinin bir bölümünü karşılamaya hazırlandığı iddia edildi. Bloomberg’ün haberine göre ABD Adalet Bakanlığı, bu amaçla Birinci Dünya Savaşı’ndan bu yana faal olmayan “deniz ganimeti mahkemelerini” yeniden faaliyete geçirerek savaş veya abluka kapsamında ele geçirilen gemi ve yüklerinin daha hızlı biçimde ABD mülkiyetine geçirilmesini planlıyor. Üç kaynağın aktardığı plana göre el konulan petrol ve diğer yükler satılacak, elde edilen gelir ise ABD Hazine Bakanlığı’na aktarılacak. Washington, İran’ın petrol gelirlerini de hedef alırken, henüz kesinleşmeyen planın ise itirazlarla karşılaşması bekleniyor.
CENTCOM’A GÖRE HÜRMÜZ AÇIK
Savaşın yeniden alevlenip alevlenmeyeceği tartışılırken, ana odak Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına kaydı. Son günlerde Pakistan, Umman ve Katar’dan üst düzey yetkililerin art arda Tahran’a gitmesi de bölgede deniz trafiğinin normalleştirilmesine yönelik arabuluculuk çabalarının hızlandığını gösteriyor. İran’ın talepleri arasında ABD ablukasının kaldırılması, yaptırımların sona erdirilmesi ve savaş zararlarının karşılanması bulunuyor. ABD tarafı ise Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine açık olduğunu savunuyor. ABD Başkanı Donald Trump, “Hürmüz Boğazı açık. Kontrol bizde ve abluka bizde” ifadelerini kullandı. “Boğazın her santimini görüyoruz” diyen Trump, İran’ın deniz yoluyla ticaret yapamadığını öne sürerek “İran hiçbir şey alamıyor. Hiçbir şey geçmiyor” dedi. CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper da uluslararası deniz yollarının açık olduğunu belirterek ABD güçlerinin mayınları temizlediğini açıkladı.
‘SAVAŞA SON VERİN’
Trump’ın İran savaşı Washington cephesinde de tartışılmaya devam ediyor. Son olarak ABD’li Demokrat Senatör Adam Schiff, X’teki yazısında, savaşın maliyetine değindi. Schiff, “Altı aydır hiçbir strateji yok ve sonu görünmüyor. Savaş maliyetleri artıyor. Askerlerimiz ailelerinden uzakta. Savaşa son verin” ifadelerini kullandı. ABD’de Kasım ayında yapılacak ara seçimlerin temel kampanyasının da “İran savaşının sonuçları” olması bekleniyor.
ARAKÇİ’DEN DİPLOMASİ VURGUSU
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Trump yönetimine “masaya dönebiliriz” mesajı verdi. Arakçi, ABD’ye askeri ve ekonomik baskıyı durdurma ve müzakerelere dönme çağrısı yaparak “Diplomasiyi yeniden rayına oturtmak imkânsız değil. Bunun için ABD’nin basit bir gerçeği anlaması gerekiyor: Baskı işe yaramıyor” dedi. Trump ise önceki gün “Onlarla görüşmek istemiyorum, onlar istiyor. Hatta anlaşma yapmak için yalvarıyorlar” ifadelerini kullandı. Trump, geçtiğimiz günlerde de “acelesi olmadığını” vurgulamıştı.
İSTİHBARAT RAPORLARI TRUMP’A GÖRE YAZILIYORMUŞ
ABD istihbarat değerlendirmelerinin ABD Başkanı Donald Trump’ın siyasi hedefleri doğrultusunda değiştirildiği ve buna karşı çıkan yetkililerin görevden uzaklaştırıldığı öne sürüldü. Lübnan merkezli Al Mayadeen’e konuşan diplomatik kaynaklar, İran savaşıyla ilgili istihbarat raporlarının Trump’ın taleplerine göre yeniden şekillendirildiğini iddia etti. Kongre’deki bazı muhaliflerin özellikle İran ve Rusya politikalarına karşı çıkan yetkililerin tasfiye edildiğine inandığı aktarıldı. İddialara göre Ulusal İstihbarat Direktörlüğü’nde Rusya, Çin ve AB konusunda uzman birçok istihbarat çalışanı görevden alındı.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
ABD Adalet Bakanlığı, deniz ganimeti mahkemelerini yeniden aktif hale getirerek ele geçirilen tankerlerin satışını başlatacak.
Likely · Within weeks
Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin normalleştirilmesi çabaları devam edecek ve bölge ülkeleri arasında diplomatî görüşmeler artacak.
Possible · Within months
Open Questions
- Deniz ganimeti mahkemeleri yeniden aktif hale getirildiğinde kaç tanker ele geçirilecek?
- Bu tankerlerin satışından elde edilen gelir ne kadar tahmin ediliyor?
- İran bu planlara karşı hangi türde itirazlar önerebilir?
- Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin tamamen normalleşmesi için hangi şartlar sağlanmalı?







