Breaking
ESSuiza vs Colombia: Últimos octavos de final del Mundial 2026DEUSA setzen Sanktionen gegen iranisches Öl wieder in KraftKR미국, 이란산 원유 제재 면제 철회…호르무즈 유조선 피격에 따른 보복 조치BRConcurso Público em Aracaju: Prazo para Inscrição e Isenção AmpliadoKR이 대통령, 나토와 방산 협력 강화…조달 기본협정 협상 개시 공식화ESTres helicópteros españoles dañados por un microburst en EE.UU.FRMarine Le Pen confirme sa candidature à la présidentielle de 2027 malgré sa condamnationINIndonesia Becomes First Foreign Buyer of India's Astra MissileBRSenado aprova projeto que amplia repressão a crimes sexuais contra crianças na internetINArgentina's World Cup Win Over Egypt Sparks Debate on FIFA BiasESSuiza vs Colombia: Últimos octavos de final del Mundial 2026DEUSA setzen Sanktionen gegen iranisches Öl wieder in KraftKR미국, 이란산 원유 제재 면제 철회…호르무즈 유조선 피격에 따른 보복 조치BRConcurso Público em Aracaju: Prazo para Inscrição e Isenção AmpliadoKR이 대통령, 나토와 방산 협력 강화…조달 기본협정 협상 개시 공식화ESTres helicópteros españoles dañados por un microburst en EE.UU.FRMarine Le Pen confirme sa candidature à la présidentielle de 2027 malgré sa condamnationINIndonesia Becomes First Foreign Buyer of India's Astra MissileBRSenado aprova projeto que amplia repressão a crimes sexuais contra crianças na internetINArgentina's World Cup Win Over Egypt Sparks Debate on FIFA Bias
Newsgather
BackABD'nin Ortadoğu Siyaseti ve Türkiye'nin Konumu
ABD'nin Ortadoğu Siyaseti ve Türkiye'nin Konumu
Developing
Cumhuriyet6/11/2026Politics3 min readTürkiye

ABD'nin Ortadoğu Siyaseti ve Türkiye'nin Konumu

Quick Look

  • ABD, Ortadoğu'da ulus devletleri zayıflatarak veya parçalayarak ve komşu ülkeleri birbirine düşürerek etkin olmayı hedefliyor.
  • Türkiye, Mısır ve İran'ı hedef alan bu stratejide, Türkiye'nin NATO üyesi olması karmaşık bir durum yaratıyor.
  • ABD'nin Türkiye'ye yönelik monarşi ve Kürt birliği gibi politikaları, ülkenin laik ve demokratik yapısını hedef alıyor.

AI-generated summary

Why It Matters

ABD'nin Ortadoğu'da etkinliğini artırma stratejisi, ulus devletleri zayıflatma ve komşu ülkeleri birbirine düşürme üzerine kurulu. Bu strateji Türkiye, Mısır ve İran'ı hedef alıyor. Türkiye'nin NATO üyesi olması, bu politikaların uygulanmasını karmaşıklaştırıyor.

Font size

Bugün CHP’nin içinden dışına çıkalım! Hatta Türkiye’nin de dışına çıkıp sonra içeri girelim.

ABD Ortadoğu’da etkin olmanın iki ana yolu olduğunu düşünüyor:

1- Ulus devletleri ortadan kaldırmak. Bunu yapamazsa gevşetmek!

2- Komşu ülkelerin birbirine düşman ABD’ye dost olmalarını sağlamak!

20. yüzyılın ikinci yarısında kuzeydeki Sovyetler’in güneye, Arap coğrafyasına inme tehlikesine karşı “bütün” bir Arap dünyası gerekiyordu. Bu bağlamda Arap milliyetçiliğini destekledi. Yeşil kuşak projesini hayata geçirmeye çalıştı. Bugün o tehlike geçince, bu bölgeyi kontrol etmek için yukarıdaki iki madde temelinde siyaset üretiyor.

Bölgenin üç hedef ülkesi var:

Türkiye, Mısır, İran.

Mısır’da Sisi yönetimi ABD rayında ilerliyor.

İran’ın Arap ülkelerine “düşman” tutulması önemli! Ancak bu yetmiyor. İran’ı daha parçalı hale getirmek ve rejimini “hizaya” sokmak gerek! Bu konuda İsrail’le hedef ortaklığı var ama o hedefe giden yol çatallı.

ABD, İran rejimini “ehlileştirmek” yeterli diye düşünüyor. İsrail ise tam kontrol altında bir rejimden yana.

***

Türkiye boyutu ise iç içe geçmiş, adeta “matruşkayı” andıran unsurlar içeriyor.

Her şeyden önce Türkiye bölgenin tek NATO ülkesi. Özellikle Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) bağlamında Türkiye bir yandan hedef bir yandan ortak!

Birbiriyle zaman zaman çok zıt gündemler içeren bu iki gerçekliği harmanlamak hiç de kolay değil. Hem ABD ile kol kola olacaksın hem de ABD’nin Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerine ters politikalarına evet diyeceksin!

Bugün Türk-Amerikan ilişkilerinde “başarılan” bu!

ABD’nin Türkiye Büyükelçisi, Suriye ve son olarak Irak’ta Trump’ın özel temsilcisi Tom Barrack açık sözlülüğüyle bu politikaların daha anlaşılır olmasını sağlıyor.

Barrack’ın yeri geldikçe, gelmedikçe vurguladığı iki derin düşüncesi var:

-Türkiye’ye en uygun rejim merhametli monarşi!

-Türkiye, İran, Irak ve Suriye’deki Kürtlerin birlikteliğini hedefliyoruz.

İki düşünce birbirinden bağımsız gibi görünse de öyle değil.

Barrack’ın öncülleri 1990’lı yıllarda Türkiye için şu yönetimi biçmişti:

Laiklere saygılı İslam!

Şimdi yeni makyaj ve ambalaj söz konusu!

Bütün mesele şu:

Türkiye’nin laik, demokratik, sosyal hukuk devleti yapısını ortadan kaldırmak!

Bunun yerine, yönetenin değişmeyeceği, yardımcılarının seçimle atanacağı bir oligarşik, monarşik yapı oluşturmak!

Dört ülkedeki Kürtleri birleştirme fikri Kürt kökenli yurttaşlarımıza cazip gelebilir ama asıl hedef dört ülkenin de iç gerilimde tutulması! Şu gerçek hiç değişmemiştir:

Klavuzu Amerika olanın ülkesi kandan kurtulmaz!

ABD’nin güncel düşüncesi şu:

İran’ı dize getirirsem öteki üç ülke zaten tamam!

Sadece bu hafta yaşanan part-time çatışmalar bile İran’ın oyunu bozduğunu gösteriyor!

***

CHP yönetiminin hiçbir yerel mahkemenin onaylamadı bir istinaf kararıyla Kemal Kılıçdaroğlu’na verilmesi böyle bir zamana denk geldi!

Butlan altında manda, mandacılık aramıyoruz ama Kılıçdaroğlu’nun Osmanlı coğrafyası göndermesinin Barrack’a ve Erdoğan’a paralellik göstermesini not ediyoruz.

CHP’nin varlık nedeni Cumhuriyetin temellerine dayanır. Oradan uzaklaşması kendinden uzaklaşması anlamına gelir!

What to Watch

AI outlook — possibilities, not facts

  • ABD, İran'ı dize getirmesi halinde diğer bölgesel aktörler üzerindeki kontrolünü artıracaktır.

    Likely · Medium term

  • Türkiye'nin laik ve demokratik yapısını ortadan kaldırmaya yönelik çabalar artacaktır.

    Very likely · Medium term

Open Questions

  • ABD'nin Türkiye'ye yönelik monarşi ve Kürt birliği gibi politikalarının somut adımları neler olacaktır?
  • Türkiye'nin bu politikalara karşı vereceği tepki ne olacaktır?
  • İran'ın ABD'nin baskılarına karşı ne kadar dirençli olacağı belirsizliğini koruyor.
  • Mısır'ın ABD ile olan ilişkisinin bölgedeki dengeleri nasıl etkileyeceği henüz net değil.

Related Topics

This article was originally published by Cumhuriyet.

Related Stories

More on this topicABD