ABD ve İran Arasında 14 Maddelik Mutabakat Metni Paylaşıldı

Üst düzey bir ABD'li yetkili, ABD ile İran arasında varılan ve nihai anlaşmaya ulaşılması için 60 günlük müzakere süreci öngören 14 maddelik mutabakat metnini ilk kez kamuoyuyla paylaştı.

Düzenlenen telekonferansta basın mensuplarına bilgi veren yetkili, mutabakatın ayrıntılarını açıkladı. Metnin tamamını incelediğini belirten yetkili, İran'ın bu mutabakat kapsamında nükleer silah edinmemeyi kabul ettiğini söyledi.

Yetkili, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını, İran'ın elindeki nükleer stokların tasfiye süreci ile yaklaşık 300 milyar dolarlık dondurulmuş fonlarının serbest bırakılmasına ilişkin görüşmelerin derhal başlayacağını ifade etti.

Mutabakatta öne çıkan 14 madde şöyle:

1- Taraflar, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları kalıcı olarak sona erdirecek ve birbirlerine karşı güç kullanmayacak.

2- ABD ve İran, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi taahhüt edecek.

3- Nihai anlaşma en geç 60 gün içinde müzakere edilerek sonuçlandırılacak. Süre, tarafların mutabakatıyla uzatılabilecek.

4- ABD, İran'a yönelik deniz ablukasını kaldıracak ve nihai anlaşmanın ardından sınır bölgelerindeki kuvvetlerini geri çekecek.

5- İran, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi trafiğinin yeniden güvenli şekilde işlemesi için gerekli düzenlemeleri yapacak.

6- ABD, İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir plan hazırlanmasına destek verecek.

7- İran'a yönelik Birleşmiş Milletler (BM), Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UEAE) ve ABD yaptırımlarının kaldırılması nihai anlaşmanın parçası olacak.

8- İran, nükleer silah geliştirmeyeceğini veya edinmeyeceğini yeniden teyit edecek. Zenginleştirilmiş nükleer malzeme stoklarının tasfiyesi UAEA gözetiminde gerçekleştirilecek.

9- Nihai anlaşma imzalanana kadar İran mevcut nükleer faaliyet seviyesini koruyacak, ABD ise yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ilave asker konuşlandırmayacak.

10- ABD, İran petrolü ve petrol ürünlerinin ihracatı ile ilgili bankacılık, sigortacılık ve taşımacılık işlemlerine yönelik muafiyetler sağlayacak.

11- İran'a ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanımının yeniden açılması için gerekli lisans ve izinler verilecek.

12- Mutabakatın uygulanmasını ve nihai anlaşmaya uyumu denetlemek amacıyla ortak bir yürütme mekanizması kurulacak.

13- Belirli maddelerin uygulanmaya başlamasının ardından taraflar nihai anlaşmanın diğer hükümlerine ilişkin müzakerelere geçecek.

14- Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacak.