ABD ve İran Arasında Nükleer Anlaşma Görüşmeleri Çelişkili Açıklamalarla Devam Ediyor

ABD ve İran arasında imzalanan mutabakat sonrası teknik görüşmelerin devam etmesi beklenirken, iki taraftan yapılan açıklamalar genellikle çelişiyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran tarafının, nükleer programına yapılacak üst düzey denetlemelere “tam ve eksiksiz razı olduğunu”, aksi takdirde müzakerelerin sürmeyeceğini belirtti.

Trump, İran tarafının buna razı olmadığı bir senaryoda müzakerelerin bitmiş olacağını belirterek, “İran’ın verdiği bu ve diğer önemli tavizlere dayanarak Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasına ve deniz ablukasının artık uygulanmamasına izin vermeyi kabul ettim. Bu şu anda çok düşük bir ihtimal gibi görünüyor ancak olur da ablukanın yeniden uygulanması gerekirse diye tüm gemiler yerinde kalacak” ifadelerini kullandı.

Hürmüz’de hızlı geçiş

Öte yandan ABD Hazine Bakanlığı’nın serbest bırakacağı İran varlıkları ve kaldıracağı yaptırımlar sonucu açığa çıkacak kaynakların, yine Amerika’nın kontrol ettiği bir hesaba aktarılacağını belirten Trump, bunların Amerikalı üreticilerden gıda ve tıbbi malzeme satın almak için kullanılacağını kaydetti.

Trump, önceki gün “Eğer İran anlaşmanın gereklerini yerine getirmez ya da uygun davranmazsa, yapmam gerekeni yaparım” derken, “İki önemli sonuç elde ettik. Birincisi Boğaz açık ve açık kalacak. İkincisi ise İran hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacak” değerlendirmesinde bulunmuştu. Trump, başka bir paylaşımında da Hürmüz Boğazı’ndan 19 milyon varil petrol taşınmasıyla “rekor kırıldığını” aktararak, “Petrol fiyatları düşüyor ve dünya daha güvenli bir yer” görüşünü paylaştı.

‘Füzeler konuşulmayacak’

Bu açıklamalar İran tarafında ise karşılık bulmadı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasının ardından belirli ürünlerin satın alımında kullanılacağı iddialarına ilişkin, “Dondurulmuş varlıklarla ilgili bir sınırlama söz konusu değil” dedi. Bekayi “Ülkenin faydasına nasıl olursa o yönde kullanılacak” ifadelerini kullandı.

Nükleer meseleler ve yaptırımların kaldırılması konusunda müzakerelere başlanması için mutabakat zaptındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiğinin altını çizen Bekayi, “İran’ın savunma kapasitesi ve füze programı hiçbir şekilde görüşmelerde konuşulmadı ve hiçbir zaman müzakere konusu olmayacak” dedi. İran basını da, ABD ile teknik görüşmelerde ülkenin balistik füzelerinin de konuşulacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

‘İki aya imzalanabilir’

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise, ABD ile İran arasındaki teknik görüşmelerde İran’ın nükleer programı, balistik füze kapasitesi, yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması gibi konuların ele alınacağını söyledi. Şerif, “Eğer süregelen müzakereler başarıyla sonuçlanırsa, 60 gün içinde mutabakat zaptı kalıcı ve uzun vadeli bir anlaşmaya dönüşebilir” diye konuştu.

İran ile ABD arasında İsviçre’de gerçekleştirilen müzakerelerin ilk turunda, mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin teknik detaylar ele alınmıştı. Taraflar nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştı.

Pilot senkronize İHA filosu görmüş!

İran üzerinde vurulduktan sonra düşen ve büyük bir kurtarma operasyonuyla İran dışına çıkartılan Amerikan savaş pilotunun olayla ilgili ifadeleri büyük dikkat çekti. CNN’in özel haberine göre, istihbarat yetkililerine bilgi veren pilot, uçaktan atlamadan önce, çok sayıda İran İHA’sının havada bir denizanası formasyonunda uçtuğunu gördüğünü belirtti. Pilotun bu açıklaması dikkat çekerken, İran’ın İHA programıyla ilgili kabiliyetleri konusunda soru işaretleri de oluşturdu. Uzmanlar, pilot gerçekten senkronize hareket eden bir filoyu gördüyse, bu İran’ın insansız hava aracı yeteneklerinde endişe verici bir ilerlemeye işaret ettiğini belirtiyor.

Pezeşkiyan Pakistan’a gitti

Washington ile Tahran arasında Katar ile birlikte arabuluculuk yapan Pakistan, savaşın başlamasından bu yana ilk yurt dışı seyahatini yapan İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan’ı ağırladı. Ziyarette enerji, ticaret ve bölgesel güvenlik başlıklarının ele alındığı belirtilirken, Pakistan’ın başkenti İslamabad’ta adeta Pezeşkiyan seferberliği yaşanması dikkat çekti. Pezeşkiyan’ın uçağına Pakistan hava kuvvetlerine ait jetlerin eşlik ettiği belirtilirken, caddelere, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zardari ve Başbakan Şehbaz Şerif’in yer aldığı afişler göze çarptı.