ABD ve İran'dan Çelişkili Sinyaller: Doha Görüşmeleri Belirsiz

Görüşmelere dair zamanlama ve sürecin niteliği konusunda Washington ve Tahran’dan gelen çelişkili mesajlar dikkat çekti. Taraflardan yapılan açıklamalar, toplantıyla ilgili beklentilerin çok farklı olduğunu gösterdi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Washington ile görüşme talebinde bulunduğunu ve tarafların salı günü Doha’da bir araya gelmesinin planlandığını söylemiş, daha sonra yaptığı açıklamada ise “Bu görüşme önemli olabilir de olmayabilir de. Göreceğiz” ifadelerini kullanmıştı.

Tahran, mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin görüşmeleri ele almak üzere bir heyetin Doha’ya gittiğini doğrularken, ziyaretin Washington ile müzakere anlamına gelmeyeceği vurgulandı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, heyetin dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması sürecini takip etmek amacıyla Doha’ya gittiğini belirtti. Müzakerelerin aciliyetini artıran başlıca unsur Hürmüz Boğazı’ndaki durum olarak görülüyor ancak Tahran’ın bu konuda müzakere etmeyeceği görülüyor.

Witkoff Doha’da

ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile kıdemli danışmanı Jared Kushner, İran savaşını sona erdirmeye yönelik son müzakere turu kapsamında Katarlı arabulucularla görüşmek üzere Doha’ya giderken, Katar Dışişleri Bakanlığı, Witkoff ve Kushner’in Katar’da İranlı temsilcilerle değil arabulucularla bir araya geleceğini bildirdi.

Sözcü Ensari, görüşmelerde İran başta olmak üzere Lübnan dahil bölgesel konuların ele alınacağını belirterek, “ABD heyeti İranlılarla doğrudan müzakere etmek için burada değil” dedi. Ensari, başkent Doha’da ABD ile İran arasında üst düzey bir görüşme yapılacağıyla ilgili olarak “Şu an için Doha’da ABD ile İran arasında planlanmış doğrudan üst düzey bir görüşme kararı bulunmuyor” dedi.

Hürmüz konusunda ise Ensari, “Önceliğimiz Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanması ve bölgede döşenen mayınların temizlenmesidir” diyerek seyrüsefer serbestisinin tüm Körfez ülkeleri açısından vazgeçilmez bir hak olduğunu, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının ya da deniz trafiğinin herhangi bir tarafça engellenmesinin kabul edilemeyeceğini vurguladı.

‘Mayınları biz temizleriz’

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Hürmüz Boğazı’ndaki mayınların temizlenmesine ilişkin, “Hürmüz Boğazı’ndaki mayın temizleme konusu İran’ın sorumluluğundadır. Bu konuya başkalarının müdahale etmesine gerek yok” dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, mayınların temizlenmesi için ortaklarıyla işbirliği yapacaklarını açıklamıştı. Öte yandan ABD ve İran arasında varılan mutabakat sonrası müzakereler sürerken Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiği son bir haftada önceki haftaya göre yüzde 50’nin üzerinde artış gösterdi.

Umman: Hürmüz’de ücret olmamalı

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin ücretlendirilmesine sıcak bakmadıklarını söyledi. Busaidi, Hürmüz’ün güvenli ve tüm ülkelerin kullanımına açık kalmasının öncelikleri olduğunu ifade etti. İran yönetimim Hürmüz’de geçişlerden ücret almak istiyor ve bu konuda Umman ile görüşmelerde bulunuyor. Öte yandan, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer yönetimini koordine etmek amacıyla İran ile Umman arasında kurulan Ortak Hürmüz Komitesi, ilk toplantısını dün Umman’da gerçekleştirdi.