Bảo vệ tài chính người già: Bài toán khó cho nhiều gia đình Việt

Mẹ tôi năm nay 68 tuổi. Sau khi gia đình bán mảnh đất lớn nhất để anh trai có vốn mua nhà lập nghiệp ở xa, số tiền còn lại khoảng 3 tỷ đồng được thống nhất để mẹ giữ làm khoản dưỡng già. Phần tôi là căn nhà và mảnh đất đang ở cùng mẹ.

Lúc mới nhận tiền, ai cũng nghĩ như vậy là hợp lý. Người già có một khoản dự phòng để an tâm tuổi già, con cái cũng bớt áp lực nếu chẳng may xảy ra bệnh tật, tai nạn hay những biến cố ngoài ý muốn.

Nhưng vài năm trôi qua, anh em tôi không biết rõ số tiền đó còn bao nhiêu, vì mỗi lần hỏi là bà mắng.

Mẹ tôi vẫn khỏe mạnh, minh mẫn, sử dụng điện thoại thành thạo. Bà thường xuyên đi du lịch cùng bạn bè, mua sắm nhiều hơn trước. Điều đó tự nó không có gì sai. Sau cả đời vất vả, người già có quyền tận hưởng cuộc sống bằng chính đồng tiền của mình.

Vấn đề là gia đình hoàn toàn không nắm được tình hình tài chính của mẹ như thế nào. Bà không bao giờ nhắc đến số tiền còn lại bao nhiêu, gửi ngân hàng hay đầu tư ở đâu hay có còn trong két sắt trong phòng riêng của bà hay không?

Nhiều người lớn tuổi xem việc giữ tiền là giữ quyền tự chủ. Họ sợ khi tiết lộ tài chính sẽ bị con cái quản lý, can thiệp hoặc thậm chí nhòm ngó. Điều khiến tôi bất an hơn cả là thực tế hiện nay người cao tuổi đang trở thành mục tiêu của vô số chiêu trò lừa đảo.

Chỉ cần một cuộc gọi giả danh, một lời mời đầu tư lợi nhuận cao, hay một đường link được gửi qua điện thoại, người già có thể mất hàng trăm triệu đồng, thậm chí toàn bộ số tiền tích cóp cả đời. Nhiều nạn nhân trước đó cũng từng rất tự tin rằng mình đủ tỉnh táo để không bị lừa. Đáng tiếc là khi sự việc xảy ra, con cái thường là những người biết cuối cùng.

Tôi từng nghe không ít câu chuyện về những gia đình chỉ phát hiện cha mẹ mất tiền khi tài khoản gần như đã cạn sạch. Có người vì xấu hổ nên giấu con. Có người sợ bị trách mắng nên không dám nói. Đến lúc sự thật lộ ra thì đã quá muộn.

Trong nhiều gia đình Việt Nam, tiền bạc vẫn là chủ đề nhạy cảm. Nhưng điều đáng sợ là đến một ngày nào đó, mọi người mới phát hiện nó đã biến mất từ lúc nào mà không ai hay biết. Vậy chúng ta sẽ có cơ chế gì để bảo vệ tài chính của người già?