Bộ NN&PTNT: Bãi rác Đa Phước đã quá tải, yêu cầu TP.HCM xử lý vi phạm

Nội dung được Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu trong văn bản phản hồi đề nghị của UBND TP HCM về hỗ trợ hoàn thiện thủ tục nâng công suất Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước, do Công ty TNHH Xử lý chất thải Việt Nam (VWS) làm chủ đầu tư.

Theo Bộ, báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được phê duyệt năm 2005 và điều chỉnh năm 2015 đều xác định tổng công suất tiếp nhận của khu liên hợp là 24 triệu tấn. Thông số này không thay đổi trong các hồ sơ môi trường đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Tuy nhiên, đến nay bãi rác đã tiếp nhận khoảng 31,5 triệu tấn, vượt 7,5 triệu tấn so với công suất được duyệt. Bộ đánh giá việc này "chưa phù hợp với các hồ sơ, thủ tục về môi trường", đề nghị UBND TP HCM kiểm tra, xử lý vi phạm nếu có và báo cáo kết quả.

Trước đó, chính quyền thành phố đề nghị Bộ hỗ trợ VWS hoàn thiện thủ tục nâng năng lực tiếp nhận, chôn lấp rác sinh hoạt tại Đa Phước từ 24 triệu lên 41 triệu tấn; đồng thời điều chỉnh công nghệ chế biến phân bón với công suất 100 tấn sản phẩm mỗi ngày.

TP HCM cho rằng bãi chôn lấp được Bộ Xây dựng thẩm định năm 2006 và xác nhận lại năm 2024 với sức chứa 24 triệu m3. Dựa trên khả năng tiếp nhận thực tế, thành phố đề xuất quy đổi thể tích này thành khoảng 41 triệu tấn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng hồ sơ xây dựng và hồ sơ môi trường có bản chất khác nhau. Thể tích trong thiết kế cơ sở chỉ phản ánh sức chứa tối đa về kỹ thuật của công trình, là căn cứ để ngành xây dựng đánh giá phương án dự án.

Trong khi đó, hoạt động của bãi rác phải tuân thủ quy mô được phê duyệt trong hồ sơ môi trường. Nếu muốn tăng lượng rác tiếp nhận, chủ đầu tư phải thực hiện thủ tục điều chỉnh theo quy định.

Trước đó, hồi tháng 8/2025, Bộ đã tạm dừng thẩm định hồ sơ ĐTM do VWS lập để nâng công suất, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp bổ sung, chỉnh sửa.

Cơ quan quản lý cũng xác định VWS chưa trồng đủ 7,03 ha cây xanh cách ly theo ĐTM được duyệt năm 2015 và giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường năm 2020. TP HCM được đề nghị đôn đốc doanh nghiệp hoàn thành hạng mục này nhằm giảm tác động đến khu vực xung quanh.

Theo Bộ, định hướng của Quốc hội và Chính phủ là giảm chôn lấp, ưu tiên tái chế và đốt rác phát điện. Tuy nhiên, năm 2025, khoảng 58,7% rác sinh hoạt tại TP HCM vẫn được chôn lấp trực tiếp.

Thành phố hiện có hai cơ sở đốt rác hoạt động, trong đó một nơi không thu hồi năng lượng. Nhiều dự án đốt rác phát điện đã hoàn tất thủ tục đầu tư nhưng chưa vận hành. Bộ đề nghị TP HCM đẩy nhanh các dự án này, đồng thời chủ động bố trí đất cho cơ sở xử lý chất thải bằng công nghệ hiện đại.

Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước rộng 128 ha, vốn đầu tư hơn 107 triệu USD, vận hành từ năm 2007. Đây là bãi rác lớn nhất TP HCM, mỗi ngày tiếp nhận khoảng 4.000-5.000 tấn, chủ yếu được xử lý bằng phương pháp chôn lấp.

Nhiều năm qua, người dân khu Nam TP HCM thường xuyên phản ánh mùi hôi từ bãi rác ảnh hưởng sinh hoạt, khiến chính quyền nhiều lần yêu cầu chủ đầu tư khắc phục. Trước đây, lãnh đạo ngành môi trường thành phố dự kiến bãi rác đầy công suất và đóng cửa từ năm 2024.