Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau các cuộc biểu tình

Sau khi đã nỗ lực đối thoại bằng mọi cách, đạt được thỏa thuận với những bên có yêu cầu chính đáng và xác định được những người dùng bạo lực để gây bất ổn, chúng tôi quyết định ban bố tình trạng khẩn cấp trên phạm vi cả nước", Tổng thống Bolivia Rodrigo Paz phát biểu trên truyền hình trực tiếp ngày 20/6.

Mặc dù lệnh có hiệu lực ngay lập tức, ông Paz vẫn phải thông báo cho quốc hội về biện pháp này trong vòng 24 giờ kể từ khi ban hành. Sau đó, quốc hội sẽ có tối đa 72 giờ để phê chuẩn hoặc bác bỏ.

Căng thẳng nổ ra ở Bolivia sau khi ông Paz đột ngột cắt giảm các khoản trợ giá nhiên liệu có từ nhiều năm nhằm thu hẹp thâm hụt ngân sách, giữa lúc tình trạng cạn kiệt dữ trự ngoại hối bằng đồng USD ngày càng trầm trọng và chính phủ đang tiến hành các cuộc đàm phán với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Ông Paz, người vốn được Mỹ ủng hộ và mới nắm quyền được 7 tháng, đang nỗ lực chấm dứt cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất của đất nước trong 40 năm qua.

Tuy nhiên, những quyết sách và ý tưởng cải cách đã nhanh chóng vấp phải làn sóng phản đối gay gắt. Dù chính phủ sau đó tung ra các biện pháp nhằm ổn định giá nhiên liệu và đảo ngược cải cách ruộng đất không được lòng dân, tình hình vẫn không được cải thiện.

Tổng liên đoàn Lao động Bolivia (COB), liên đoàn lao động lớn nhất nước này, đã phát động phong trào biểu tình từ đầu tháng 5. Các công đoàn yêu cầu tăng lương, chấm dứt tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và USD, đồng thời yêu cầu Tổng thống Paz phải từ chức.

Người biểu tình lập rào chắn ở các tuyến đường bộ trên khắp Bolivia, dẫn đến tình trạng khan hiếm nhiên liệu, lương thực và thuốc men tại các thành phố lớn của đất nước, gồm cả thủ đô La Paz.

Chính phủ ngày 19/6 đạt được thỏa thuận với COB sau khi khởi động các cuộc đàm phán từ tuần trước. "Từ thời điểm này, các biện pháp gây áp lực sẽ được dỡ bỏ trên toàn quốc", Mario Argollo, lãnh đạo COB, tuyên bố.

Theo các điều khoản, chính phủ cam kết không tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước, vốn là một yêu cầu then chốt của các công đoàn. Thỏa thuận cũng thành lập những nhóm công tác bao gồm các bộ trưởng và lãnh đạo công đoàn để thảo luận về các đề xuất khác.

Tuy nhiên, một số công đoàn tiếp tục biểu tình khi cho rằng thỏa thuận không bao trùm tất cả các lĩnh vực và không đáp ứng những yêu cầu của họ.

"Những người dân bản địa cảm thấy bị phản bội bởi thỏa thuận này", Antonio Mallku, lãnh đạo một trong những công đoàn công nhân lớn nhất Bolivia, nói và thêm rằng người biểu tình sẽ "duy trì và mở rộng các điểm phong tỏa đường bộ".

Số lượng các điểm phong tỏa đường bộ, từng vượt quá 100 ở đỉnh điểm của cuộc biểu tình, hiện còn khoảng 50 điểm.

Ông Paz đã ra lệnh cho lực lượng cảnh sát và quân đội "khôi phục quyền tự do đi lại, giành lại quyền kiểm soát các tuyến đường và bảo đảm an ninh cho người dân", đồng thời cảnh báo rằng những ai tiếp tục phong tỏa hoặc sử dụng bạo lực sẽ phải đối mặt với "sự trừng trị nghiêm khắc của pháp luật".

Lãnh đạo Bolivia cáo buộc "những kẻ khủng bố ma túy" có liên kết với cựu tổng thống Evo Morales đã kích động biểu tình. Ông Morales đang phải đối mặt với cáo buộc liên quan hành vi xâm hại trẻ vị thành niên, điều mà ông hoàn toàn phủ nhận.