Cá voi sát thủ húc nổ xác cá mặt trăng cho con non ăn

Xác cá mặt trăng khổng lồ phát nổ sau cú húc mạnh ở tốc độ cao của cá voi sát thủ, ngay trước mắt các nhà nghiên cứu. Theo Live Science, các nhà nghiên cứu chứng kiến cá voi sát thủ hợp tác để húc xác cá mặt trăng vỡ thành nhiều mảnh và suy đoán đây là kỹ thuật xử lý thức ăn để con non dễ dàng ăn loại cá xương khổng lồ này hơn. Trong hai cuộc đụng độ riêng biệt, một con cá voi sát thủ giữ chặt cá trăng đuôi nhọn (Masturus lanceolatus) trong khi đồng loại lao nhanh tới. Nó thả xác cá mặt trăng ngay trước cú va chạm để đồng loại húc trực diện ở tốc độ cao, khiến cái xác vỡ thành nhiều mảnh vụn trong nước. Kathryn Ayres, nhà khoa học tại tổ chức bảo tồn Beneath the Waves, và đồng nghiệp gọi hành vi trên là "húc nổ tung" và mô tả chi tiết quan sát hôm 23/7 trên tạp chí Frontiers in Ethology. Theo kết quả nghiên cứu, cá voi sát thủ không tìm cách giết cá mặt trăng vì nó đã chết từ trước. Thay vào đó, có thể chúng đang chia nhỏ xác cá đồ sộ để các thành viên trong đàn, đặc biệt là con non, ăn dễ dàng hơn. Cuộc đụng độ đầu tiên mà Ayres quan sát diễn ra vào tháng 7/2024 gần một núi ngầm ngoài khơi Baja California Sur, Mexico. Con cá voi sát thủ cái trưởng thành giữ phần đuôi giả giống bánh lái của cá mặt trăng trong khi một con đực cùng đàn lao nhanh tới trong tư thế ngửa bụng. Nó thả xác con mồi ngay trước cú va chạm. Lực va chạm cực mạnh tạo ra tiếng động lớn và khiến mô thịt của cá mặt trăng vỡ vụn. Một con cá voi sát thủ non sau đó bơi vào đám thịt vụn lơ lửng trong nước và ăn những mảnh nhỏ, những con trưởng thành ăn phần còn lại. Cuộc đụng độ thứ hai do thợ lặn Héctor Franz ghi hình vào tháng 9/2025 cũng diễn ra tương tự. Theo CNN, cá mặt trăng (Mola Mola) nằm trong số những loài cá nặng nhất thế giới với trọng lượng hơn 1.800 kg và dài tới 3 mét. Cá voi sát thủ thường phối hợp tấn công theo cặp hoặc theo nhóm khi nhắm vào con mồi lớn. Tuy nhiên, trước đây, giới nghiên cứu chưa từng quan sát chúng thực hiện cú đâm kiểu ngư lôi khiến con mồi nổ tung như vậy. Chế độ ăn của cá voi sát thủ rất đa dạng tùy nơi chúng sinh sống, bao gồm hải cẩu, cá voi trắng, kỳ lân biển, cá voi lưng gù, cá voi xanh, đòi hỏi cách ăn riêng biệt như xé nhỏ bằng lực tác động mạnh. Hành vi này của cá voi sát thủ rất giống các cuộc tấn công phối hợp mà Ayres và đồng nghiệp từng bắt gặp, trong đó cá voi sát thủ đối đầu với cá mập voi (Rhincodon typus) cũng ở vịnh California. Trong những cuộc săn đó, cá voi sát thủ thay phiên nhau húc vào con mồi. Tuy động tác húc đầu khá quen thuộc, chuỗi hành động giữ, thả và chia nhỏ xác có thể là kỹ thuật săn mồi mới của cá voi sát thủ. Nhóm nghiên cứu nêu giả thuyết cá voi sát thủ trưởng thành đang xử lý thức ăn cho con non bởi cả hai cuộc đụng độ đều có mặt thành viên nhỏ hơn. Nhưng hai quan sát nêu trên không đủ để chứng minh chúng cố ý cho ăn hoặc dạy con non. Việc chia nhỏ thức ăn cũng có thể củng cố quan hệ gắn bó trong đàn. Các nhà nghiên cứu cũng không loại trừ khả năng đó là hành vi nô đùa để giải trí. Cá voi sát thủ là loài vật thông minh và có tính xã hội cao, đôi khi chúng vờn, quăng quật hoặc đâm vào mồi mà không ăn ngay lập tức. Ayres chú ý đến vết thương lớn trên thân cá mặt trăng trước cú va chạm, hé lộ cá voi sát thủ có thể đã ăn phần nội tạng giàu dưỡng chất nhất của con mồi. Nhóm tác giả nghiên cứu suy đoán việc phân tán lớp da giàu vi khuẩn và mô sụn của cá mặt trăng có thể ảnh hưởng đến nước xung quanh hoặc giúp cá voi sát thủ tiếp xúc với vi khuẩn có lợi. Cấu trúc cơ thể dẹt của cá mặt trăng rất khác thường, có thể khiến chúng dễ vỡ thành nhiều mảnh dưới lực va chạm tốc độ cao của cá voi sát thủ hơn so với những loài cá khác.