DARPA'dan yeni nesil hipersonik seyir füzesi için sanayi çağrısı

DARPA, Mach 5 üzerinde uçacak yeni nesil bir hipersonik seyir füzesi için sanayiye çağrı yaptı.

ABD Savunma Bakanlığı, hipersonik silah alanında yeni bir program başlatıyor. DARPA’nın Taktik Teknoloji Ofisi, 7 Ağustos 2026 tarihinde yayımladığı bilgi talebiyle Yeni Nesil Hipersonik Seyir Füzesi için sanayi kuruluşlarından, üniversitelerden ve araştırma merkezlerinden öneri topluyor. Başvurular için son tarih 6 Ekim 2026 olarak belirlendi; sanayi günü ise eylül ayında Virginia’nın Arlington kentinde yapılacak.

Ajansın açıklamasında, Çin ve Rusya gibi ülkelerin kurduğu entegre hava savunma sistemlerinin, ABD’nin mevcut uzun menzilli silahlarının etkinliği üzerinde baskı oluşturduğu belirtiliyor.

Kademeli iyileştirme yerine yeni bir seviye

DARPA’nın talebinde, menzil, hız, hayatta kalabilirlik ve üretilebilirlik başlıklarında kademeli iyileştirmeler yerine daha büyük bir teknolojik sıçrama arandığı ifade ediliyor. Bu yaklaşım, mevcut bir tasarımın güncellenmesinden ziyade yeni bir mimarinin beklendiğine işaret ediyor.

Füzenin, hava soluyan tahrik sistemiyle Mach 5’in üzerinde uçması hedefleniyor. Buradaki teknik ayrım programın karakterini belirliyor. Hipersonik silahların bir kolunu oluşturan kayan başlıklar, roketle atmosferin üst katmanlarına taşındıktan sonra motor kullanmadan hedefe süzülüyor.

Seyir füzeleri ise scramjet tipi motorlarla uçuş boyunca itki üretmeyi sürdürüyor. Bu da füzeye rota değiştirme esnekliği ve alçak irtifada kalma imkânı sağlıyor; radar ufkunun altında ilerleyen bir platformun tespit edilmesi güçleşiyor.

Bu kabiliyetin bedeli ise mühendislik açısından oldukça yüksek. Scramjet motorlar, yakıtın ses üstü hızda akan hava içinde ateşlenmesini gerektiriyor. Sürtünmeden kaynaklanan sıcaklıkların 1.000 dereceyi aşması, gövde malzemesini başlı başına bir araştırma konusu hâline getiriyor.

Farklı platformlar için farklı boyutlar

Program tek bir konfigürasyonla sınırlı tutulmuyor. Değerlendirilen tasarımlar, savaş uçaklarının iç silah yuvasına sığabilecek kompakt versiyondan; bombardıman uçaklarından, savaş gemilerinden ve kara fırlatıcılarından atılabilen daha büyük türevlere kadar uzanıyor.

Bu esneklik, aynı silahın farklı kuvvet unsurları tarafından kullanılabilmesini amaçlıyor.

Üretilebilirlik öne çıkıyor

Programın dikkat çeken bir diğer maddesi ise üretim tarafında. DARPA, tasarımların daha başlangıç aşamasından itibaren yüksek hacimli ve düşük maliyetli üretime uygun olmasını istiyor. Böylece prototip geliştirildikten sonra üretim yöntemi arayışına girilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Bu vurgunun arkasında, hipersonik silahların bugünkü en belirgin sınırlılığı bulunuyor: maliyet. Birim fiyatı yüksek olan bir füzenin uzun süreli bir çatışmada envanteri hızla tüketebileceği değerlendiriliyor. Son yıllardaki çatışmalarda mühimmat stoklarının belirleyici hâle gelmesi de bu yaklaşımı destekliyor.

HAWC deneyimi ve HACM’deki gecikme

Yeni program sıfırdan başlamıyor. Çalışma, DARPA’nın daha önce yürüttüğü HAWC (Hipersonik Hava Soluyan Silah Konsepti) programından elde edilen birikimin üzerine kuruluyor. Lockheed Martin tarafından geliştirilen HAWC test aracı, Ocak 2023’te Mach 5’in üzerinde uçuş gerçekleştirmişti.

Bununla birlikte sonraki aşamada takvim beklendiği gibi ilerlemedi. Hava Kuvvetleri için Raytheon tarafından geliştirilen HACM hipersonik seyir füzesinde yaşanan gecikmeler, ilk operasyonel kabiliyet hedefini 2029 yılına taşıdı. DARPA’nın yeni çağrısı, bu süreçle paralel yürütülen bir arayış olarak değerlendiriliyor.

Genel tablo

Hipersonik silah alanında Rusya, Kinzhal ve Zirkon sistemlerini envanterine aldığını açıklamış durumda. Çin ise DF-17 ile kayan başlıklı sistemini uzun süredir kullanıyor. ABD’nin bu alandaki yaklaşımı ise mevcut sistemlerin benzerini üretmekten çok, bir sonraki teknoloji seviyesine geçmek yönünde şekilleniyor.

Bilgi talebi aşamasındaki bir programın sahaya çıkması yıllar alabiliyor. Yine de DARPA’nın belirlediği kriterler, ABD’nin önümüzdeki dönemde hangi kabiliyetlere öncelik verdiğini gösteriyor.