EPDK'den yapılan açıklamaya göre, Kurum tarafından düzenlenen ihaleler ve dağıtım bölgesi genişletme işlemleri sonucunda Türkiye'de 81 il merkezinin tamamı, 853 ilçe ve 140 beldede doğal gaz dağıtım hizmeti veriliyor. Doğal gaz dağıtım sektöründe imalatı yapılan boru hattı uzunluğu ise 230 bin kilometreyi aştı.
Doğal gaz dağıtım faaliyetleri, EPDK tarafından lisanslandırılan 73 dağıtım şirketi aracılığıyla yürütülüyor. Doğal gaz şebekesinin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla güvenli işletmeciliğe yönelik çalışmalar da sürüyor.
Bu kapsamda EPDK, etkin işletmecilik, tüketici memnuniyeti, hizmet kalitesi ve sistem güvenliği gibi alanlarda dağıtım şirketleri arasında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla "Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Teknik İşletmecilik Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar Taslağı"nı hazırladı.
Taslakla, acil müdahale süreçlerinden bakım ve onarıma, kaçak taramalarından afet sonrası şebekenin yeniden devreye alınmasına kadar teknik işletmeciliğin birçok alanında uygulanacak usul ve esasların ayrıntılı şekilde belirlenmesi öngörülüyor.
Acil müdahale hizmetlerinde ortak uygulama
Taslağa göre, acil müdahale merkezlerine gelen ihbarların sınıflandırılması, ihbarlara göre talimatların hazırlanması, ihbarda bulunan kişinin yönlendirilmesi ve ihbarın alınmasından sahadaki müdahalenin gerçekleştirilmesine kadar geçen süreçlerde tüm dağıtım şirketleri için azami düzeyde verimli ve tek tip hizmet sunulması sağlanacak.
Acil müdahale ile bakım-onarım araçlarının tasarımları ve taşıması gereken nitelikler de belirlenecek. Böylece Türkiye genelinde hizmet verecek doğal gaz acil müdahale araçları tek tip tasarıma kavuşacak. Araçların vatandaşlar tarafından kolayca tanınması ve acil müdahalelerde zaman kaybının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Sahada görev yapan acil müdahale ve bakım-onarım personelinin alması gereken asgari eğitimler de söz konusu düzenlemeyle belirlenecek. Personelin sahada etkin müdahalede bulunabilmesi ve özellikle güvenlik konusunda yetkin nitelikte yetiştirilmesi amacıyla eğitim süreçleri uygulanacak.
Afetlerde dağıtım şirketleri arasında destek mekanizması
Acil durumlar ve afet durumlarında acil durum kriz merkezinin ivedilikle aktif hale getirilmesi de taslakta düzenlenen başlıklar arasında bulunuyor.
Gerektiğinde diğer doğal gaz dağıtım şirketlerinden personel, araç, ekipman ve malzeme desteği sağlanabilecek. Böylece afet durumu ve acil durumlarda farklı bölgelerde görev yapan dağıtım şirketleri arasında daha etkin ve verimli işbirliği yapılması öngörülüyor.
Dağıtım şebekesi ve işletme ekipmanlarına ilişkin bakım programlarının belirlenmesi ile şebekeye yönelik stok takiplerinin etkin şekilde yürütülmesine yönelik hükümler de getirilecek.
Doğal gaz kaçak taramalarına ilişkin periyotlar netleşecek
Vatandaşların can ve mal güvenliğinin sağlanması amacıyla yürütülen doğal gaz kaçak tarama faaliyetlerinin periyotları da daha net hale getirilecek.
Afet, acil durum veya şebekede hasar meydana gelmesi halinde söz konusu bölgelerde ivedilikle kaçak taraması yapılması öncelikli olacak. Taslakta, vatandaşların kaçak doğal gazı hissedebilmesi amacıyla şebekedeki koku malzemesi miktarının azami düzeye çıkarılması da öngörülüyor.
Öte yandan, sanayi üretim hatlarında doğal gazı kokulandırılmadan kullanmak isteyen serbest tüketicilere kokusuz gaz sağlanmasına yönelik imkan da getirilecek.
Şebeke hasarlarında müdahale ve bilgilendirme süreçleri netleşecek
Şebekede hasar meydana gelmesi durumunda hasarın oluştuğu alanın emniyete alınması, müşterilerin bilgilendirilmesi, hasarlara müdahale usulleri ve hasarların maliyetlendirilmesine ilişkin detaylar netleştirilecek.
Olay yerinin hızlıca güvenli hale getirilmesi ve gerektiğinde emniyet birimlerinden destek alınması sağlanacak. Gaz kesintisinin yaşanması veya yaşanacak olması halinde kesintiden etkilenecek müşteriler bilgilendirilecek.
Hasara ilişkin tutanaklar tek tip hale getirilecek. Hasar sonrasında çağrı merkezi ve acil müdahale merkezine gelebilecek çağrıların karşılanmasına yönelik önlemler alınacak. Hasar sonrası hızla onarım yapılacak ve onarıma yönelik maliyet kalemlerinin, atık gaz bedeli dahil nasıl hesaplanacağı belirlenecek. Söz konusu bedel, hasara neden olan kurum veya kuruluşa yansıtılacak.
Çelik hatlarda korozyon meydana gelmemesine yönelik katodik koruma uygulamaları ile elektrik arkı oluşmamasına yönelik topraklama uygulamalarında standartlara uyum sağlanması, yerinde gerekli kontrollerin yapılması ve bu faaliyetleri gerçekleştirebilecek firmalara ilişkin hususlar da detaylandırılacak.
İşaret direkleri ve uyarı levhaları da tek tip olacak
Sokak ve kırsal alanlarda doğal gaz dağıtım şebekesi veya istasyonu bulunduğuna ve bölgede şebeke çalışması yapıldığına ilişkin vatandaşların bilgilendirilmesinde kullanılan işaret direkleri ve uyarı levhalarının tasarımları ile montaj yerlerine yönelik detaylar tek tip hale getirilecek.
Taslakla ayrıca doğal gaz dağıtım şebekesinin ilk kez devreye alınması ile afet veya hasar onarımının ardından yeniden işletmeye alınmasına ilişkin uyulması gereken asgari kurallar belirlenecek.
Şebekenin ilk kez devreye alınması durumunda yapılacak hazırlık çalışmaları ve işletmeye alınmasına yönelik asgari prosedürler düzenleyecek. Afet veya hasar sonrasında şebekenin yeniden devreye alınması halinde ise istasyonların, hatların ve gerektiğinde iç tesisatların nasıl kontrol altına alınacağı ve yeniden işletmeye alınacağına ilişkin prosedür belirlenecek. Binalara yeniden doğal gaz verilmeden önce daireler tek tek ziyaret edilerek aboneler bilgilendirilecek.
Taslak, özellikle 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası elde edilen tecrübeler ve son yıllarda uygulamada karşılaşılan bazı sorunlar dikkate alınarak hazırlandı. İlgili kurum ve kuruluşlar ile sektör paydaşlarından alınacak görüşlerin değerlendirilmesinin ardından nihai hali verilecek taslak, onaylanmak üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kuruluna sunulacak.
