Güvenlik Konseyi'nde Hürmüz Boğazı krizi: 20 binden fazla denizci mahsur kaldı
BM Genel Sekreteri Guterres, mart başından bu yana Hürmüz Boğazı'ndaki aksamanın Kovid-19 ve Ukrayna savaşından bu yana yaşanan en kötü tedarik zinciri aksaması olduğunu açıkladı
Quick Look
- BM Genel Sekreteri António Guterres, BM Güvenlik Konseyi'nde deniz yollarının güvenliği konusunda yaptığı konuşmada, küresel ticaretin damarlarını oluşturan deniz yollarının baskı altında olduğunu belirtti.
- Jeopolitik gerilimlerin denizlere taşındığını ve ticari gemilerin baskı aracı olarak kullanıldığını vurgulayan Guterres, mart başından bu yana Hürmüz Boğazı'ndaki aksamanın küresel enerji güvenliğini, gıda tedarikini ve ticareti olumsuz etkilediğini söyledi.
- 20 binden fazla denizci ve 2 binden fazla geminin denizde mahsur kaldığını açıklayan Guterres, taraflara boğazı açma ve geçiş ücreti olmadan gemilerin geçmesine izin verme çağrısı yaptı.
AI-generated summary
Why It Matters
Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu. Mart ayından bu yana yaşanan aksama, küresel tedarik zincirlerini olumsuz etkiliyor.
BM Genel Sekreteri António Guterres, "Uluslararası barış ve güvenliğin korunması" gündem maddesi altında "Denizcilik alanındaki su yollarının güvenliği ve korunması" başlıklı BM Güvenlik Konseyi Toplantısı'nda konuştu. Toplantının, su yollarının güvenliğinin "uluslararası düzenin bir sınavı haline geldiği" bir dönemde yapıldığına dikkati çeken Guterres, bugün küresel ticaretin damarlarını oluşturan deniz yollarının baskı altında olduğunu söyledi.
Güvenlik Konseyi'nde konuşan Guterres, "Jeopolitik gerilimler denizlere taşıyor, ticari gemiler, bir baskı aracı olarak kullanılıyor ve deniz hukukunun temel ilkeleri bağlamında seyrüsefer hakları ve özgürlükleri baltalanıyor." ifadesini kullandı. Mart başından beri Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi trafiğindeki aksamanın, küresel enerji güvenliğini, gıda tedarikini ve ticareti olumsuz etkilediğini vurgulayan Guterres, bunun, Kovid-19 salgını ve Ukrayna savaşından bu yana yaşanan en kötü tedarik zinciri aksaması olduğuna işaret etti.
BM Genel Sekreteri, "Uzun süreli aksama, küresel gıda krizini tetikleme riskini beraberinde getiriyor, özellikle Afrika ve Güney Asya'da milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa sürüklüyor." dedi.
Seyrüsefer özgürlüğündeki aksamalar nedeniyle 20 binden fazla denizci ile 2 binden fazla geminin denizde mahsur kaldığına dikkati çeken Guterres, üye devletlere "Uluslararası Denizcilik Örgütünce hazırlanan acil tahliye çerçevesini destekleme" çağrısı yaptı.
Güvenlik Konseyi'nde konuşan BM Genel Sekreteri, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer haklarına ve özgürlüklerine saygı gösterilmesi gerektiğinin altını çizerek, "Taraflara çağrıda bulunuyorum: Boğaz'ı açın, geçiş ücreti ve ayrımcılık olmadan gemilerin geçmesine izin verin, ticaretin yeniden başlamasına, küresel ekonominin nefes almasına izin verin." dedi.
BM olarak üye tarafların ortak zemin bulması için destek olmaya hazır olduklarını belirten Guterres, Karadeniz Girişimi'ni buna örnek göstererek, "Bu, çatışmanın ortasında bile pratik işbirliğinin tıkalı bir koridoru yeniden açabileceğini, gemilerin ve temel ürünlerin hareketini sağlayabileceğini gösterdi." ifadesini kullandı.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
BM'nin taraflar arasında diplomatik görüşmeleri başlatması
Very likely · Within weeks
Enerji fiyatlarında artış
Likely · Within days
Open Questions
- Aksamanın tam olarak ne kadar süreceği belirsiz
- Tarafların müzakereye ne zaman başlayacağı belli değil
- Ekonomik kayıpların boyutu henüz tam olarak hesaplanmadı
