Hải Phòng tăng gấp đôi nhân lực lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ

Sáng 29/6, bất chấp thời tiết mưa nắng thất thường, kíp lấy mẫu sinh phẩm thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự TP Hải Phòng phối hợp cùng các đơn vị nghiệp vụ khẩn trương thực hiện việc khai quật 7 phần mộ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Đồng Thái (phường An Hải).

Hải Phòng hiện là nơi yên nghỉ của 66.351 liệt sĩ với 383 nghĩa trang. Qua rà soát, toàn thành phố có 229 nghĩa trang cần lấy mẫu sinh phẩm với tổng số 2.608 mộ chưa xác định danh tính cần khai quật lấy mẫu phục vụ cho công tác giám định ADN. Đây cũng là địa phương được lựa chọn làm điểm để rút kinh nghiệm trên địa bàn Quân khu 3.

Đại tá Vũ Kim Thắng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Hải Phòng, cho biết công tác khai quật đòi hỏi sự cẩn trọng và tính toán kỹ lưỡng từ nghi lễ đến phương thức thực hiện để đảm bảo sự trang nghiêm. "Thực tế, kết cấu địa chất và quy cách xây dựng ở mỗi thời kỳ, mỗi địa phương rất khác nhau, tạo ra không ít thử thách cho lực lượng khai quật, thời gian tiến hành lấy mẫu", ông Thắng nói.

Ngay trong ngày đầu làm điểm 19/5, tại xã Tân Tiến (phường An Dương), cán bộ, chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn Tăng thiết giáp 34 đã đào sâu hơn 1 mét suốt gần hai tiếng đồng hồ vẫn chưa phát hiện thấy tiểu sành. Sau khi dừng lại nghiên cứu và trao đổi với các bậc cao niên tại địa phương, lực lượng phải dùng thuốn để tìm và phát hiện phần tiểu bị chếch về một bên so với trục thẳng đứng của mộ xây phía trên, phải đào vát lệch sang một bên mới tiếp cận được, đại tá Vũ Kim Thắng chia sẻ.

Tất cả mẫu vật sau khi khai quật đều được định danh mã số, đóng hộp niêm phong và bảo quản nghiêm ngặt theo điều kiện bảo quản mẫu phẩm do cơ quan chuyên môn quy định tại Trung tâm Pháp y TP Hải Phòng. Vào thứ sáu hàng tuần, các mẫu sinh phẩm này sẽ được vận chuyển trực tiếp lên Viện Pháp y Quân đội để tiến hành lấy mẫu sinh phẩm.

Sau khi hoàn thành, các phần mộ được hoàn trả nguyên trạng, giữ gìn sự tôn nghiêm tại nghĩa trang liệt sĩ. Kip lấy mẫu sẽ lắp thêm một ống nhựa phía trên tiểu sành để phục vụ việc hoàn trả mẫu vật sau này.

Để đáp ứng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ từ Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 3, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Hải Phòng đã tham mưu cho Ban Chỉ đạo thành phố Hải Phòng thành lập bổ sung các kíp lấy mẫu từ 4 kíp lên 8 kíp tổ chức lấy mẫu tại các khu vực phòng thủ. Mỗi kíp gồm 4 người, kết hợp cùng lực lượng khai quật, an ninh, hậu cần và y tế do địa phương bảo đảm.

Tính đến ngày 29/6/2026, các lực lượng đã tiến hành lấy mẫu trên khu vực 34 xã, phường với 78 nghĩa trang, khai quật 646 mộ, lấy mẫu thành công 495 mộ và bàn giao 424 mẫu về Viện Pháp y Quân đội.

Theo lộ trình ban đầu, Hải Phòng xây dựng kế hoạch hoàn thành lấy mẫu xong trước ngày 31/1/2027. Nhưng dự báo thời tiết trong thời gian tiếp theo diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến quá trình lấy mẫu, Bộ chỉ huy quân sự thành phố đã yêu cầu các lực lượng lấy mẫu đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành việc lấy mẫu xong trước tháng 10/2026, khớp nối toàn bộ dữ liệu ADN với thân nhân, quyết tâm kịp trả lại tên cho các anh trước ngày kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Song song với việc khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, Công an TP Hải Phòng và chính quyền các địa phương đang đồng loạt hướng dẫn, tổ chức thu nhận mẫu ADN của thân nhân các gia đình liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

Các đơn vị sẽ thu nhận mẫu ADN mẹ đẻ của liệt sĩ; mẹ đẻ của mẹ đẻ của liệt sĩ (bà ngoại ruột); anh/chị em ruột cùng mẹ đẻ với liệt sĩ; bác, cậu, dì là anh/chị/em ruột của mẹ liệt sĩ (cùng mẹ đẻ); Anh, em, con của chị gái hoặc em gái ruột của mẹ liệt sĩ và con của chị gái hoặc em gái ruột của liệt sĩ tại trụ sở UBND cấp xã.

Đối với các thân nhân già yếu, ốm đau, bệnh tật, không đi lại được hoặc đi lại khó khăn sẽ tiến hành lấy mẫu lưu động trực tiếp tại gia đình hoặc bố trí xe, nhân lực để đưa đón thân nhân liệt sĩ đến nơi thu nhận mẫu.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần đề cao cảnh giác trước các đối tượng lợi dụng sự nôn nóng, tình cảm thiêng liêng của gia đình để lừa đảo trục lợi bằng các hình thức tìm kiếm mang tính mê tín dị đoan. Mọi quy trình rà soát, lấy mẫu và đối chiếu ADN đều được thực hiện miễn phí, chính thống qua các cơ quan quản lý nhà nước.