Iran và Mỹ đạt thỏa thuận khung, chờ phê chuẩn LHQ

Việc giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran cũng như bồi thường thiệt hại là hai điểm thiết yếu. Phía Mỹ cam kết sẽ thực hiện các biện pháp với cả hai vấn đề này", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ra tuyên bố ngày 15/6, nói về thỏa thuận khung với Mỹ.

Ông Baqaei cho biết thêm theo thỏa thuận trên, Iran sẽ thu các khoản phí như dịch vụ hàng hải, bảo vệ môi trường, bảo vệ tàu và các dịch vụ thiết yếu khác đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Mỹ chưa phản hồi về vấn đề này, nhưng Tổng thống Donald Trump cùng ngày đăng lên mạng xã hội Truth Social cho biết các tàu chở dầu đang di chuyển ra khỏi eo biển Hormuz, dường như theo tuyến đường gần Oman. Ông Trump nói thêm hải trình này "hoàn toàn an toàn".

Ông Baqaei cho biết Iran sẽ tìm kiếm sự phê chuẩn từ Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ) sau khi đàm phán thành công thỏa thuận cuối cùng với Mỹ về chương trình hạt nhân. Các văn kiện được Hội đồng Bảo an phê chuẩn thường mang tính ràng buộc về mặt pháp lý, khiến các bên liên quan không thể đơn phương rút lui.

"Thỏa thuận cuối cùng dự kiến được thông qua bằng một nghị quyết của Hội đồng Bảo an sau 60 ngày", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nói, thêm rằng nước này "sẽ rút kinh nghiệm từ quá khứ".

Iran từng ký Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA) với Mỹ và các cường quốc, trong đó Tehran cam kết hạn chế chương trình hạt nhân để được nới lỏng lệnh trừng phạt. Tổng thống Mỹ Donald Trump trong nhiệm kỳ thứ nhất đã đơn phương rút khỏi thỏa thuận này và tái áp đặt lệnh trừng phạt với Iran.

Theo ông Baqaei, Iran vẫn "vô cùng ngờ vực" Mỹ, ngay cả sau khi hai bên đã đạt được thỏa thuận mới nhằm chấm dứt chiến sự.

"Thật tiếc khi phải thừa nhận rằng sự ngờ vực sâu sắc của Iran đối với Mỹ bắt nguồn từ lịch sử lâu dài về những hành vi sai trái của các lãnh đạo Mỹ", ông Baqaei nói, thêm rằng Washington vẫn còn chặng đường dài phía trước để có thể giành được lòng tin của Tehran.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, bên trung gian hòa giải, cho biết theo thỏa thuận, Mỹ - Iran nhất trí chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có Lebanon, thêm rằng thỏa thuận sẽ được ký tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.