Iran và Mỹ sắp đạt thỏa thuận khung chấm dứt xung đột Trung Đông

"Có khả năng chúng tôi sẽ có điều gì đó để nói trong hôm nay, ngày mai hay vài ngày nữa", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 23/5 cho biết, khi đề cập nỗ lực đàm phán với Iran, đồng thời bày tỏ hy vọng sẽ sớm có thể công bố "tin tốt".

Bộ Ngoại giao Iran cũng nói rằng có thể sắp đạt được dự thảo thỏa thuận nhằm kết thúc xung đột Trung Đông.

"Ý định ban đầu của chúng tôi là soạn thảo một bản ghi nhớ, một kiểu thỏa thuận khung gồm 14 điều khoản", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho hay. Ông hy vọng hai bên sẽ thống nhất các chi tiết của thỏa thuận cuối cùng trong 30-60 ngày sau đó.

Baqaei nhận định hai bên đang có "xu hướng xích lại gần nhau", dù lưu ý rằng điều đó không nhất thiết đồng nghĩa Mỹ và Iran sẽ đạt được nhất trí về "các vấn đề quan trọng".

Theo ông, trọng tâm của thỏa thuận khung đang được đàm phán là chấm dứt "giao tranh ở mọi mặt trận, trong đó có Lebanon", cũng như chiến dịch phong tỏa của Mỹ đối với cảng biển Iran. Quan chức này thêm rằng các điều khoản liên quan eo biển Hormuz cũng nằm trong khuôn khổ dự thảo, song không nêu chi tiết.

Iran đã phong tỏa gần như hoàn toàn tuyến hàng hải huyết mạch này kể từ khi xung đột bùng phát, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường năng lượng toàn cầu. Iran khẳng định tàu thuyền phải được lực lượng vũ trang nước này cấp phép trước khi đi qua đây.

"Eo biển Hormuz không liên quan đến Mỹ. Iran và Oman cần xác định cơ chế dành cho eo biển này với tư cách là các quốc gia ven biển", phát ngôn viên Baqaei nói.

Ông cũng cho biết thỏa thuận khung không có chi tiết về vấn đề hạt nhân, dù đây là khúc mắc then chốt giữa hai bên. Vấn đề này sẽ được thảo luận riêng trong giai đoạn sau.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran thêm rằng yêu cầu lâu nay của Iran về nới lỏng các lệnh trừng phạt cũng được đưa vào thỏa thuận khung, song điều này cũng chưa được bàn chi tiết do vấn đề hạt nhân hiện không được thảo luận một cách cụ thể.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf trước đó cảnh báo Washington sẽ phải đối mặt với phản ứng cứng rắn nếu nối lại chiến dịch tấn công, sau khi truyền thông Mỹ nêu khả năng nước này phát động tập kích trở lại và các quan chức Iran chỉ trích phía Mỹ đưa ra "những yêu cầu quá đáng".

"Lực lượng vũ trang của chúng tôi đã tự tái thiết trong thời gian ngừng bắn theo cách mà nếu ông Trump có thêm hành động dại dột nữa và tái khởi động giao tranh, Mỹ chắc chắn sẽ phải hứng chịu hậu quả còn cay đắng và tàn khốc hơn so với ngày đầu xung đột", ông Ghalibaf cho biết.

Chủ tịch Quốc hội Iran đưa ra cảnh báo sau khi gặp tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir tại Tehran. Ông Munir hiện là người đi đầu trong nỗ lực trung gian hòa giải cho xung đột Trung Đông.

Giao tranh bùng phát hôm 28/2 khi Mỹ - Israel tập kích Iran, sát hại lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và nhiều quan chức cấp cao của quốc gia Tây Á. Iran đáp trả bằng cách phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các mục tiêu trên khắp khu vực.

Sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào hôm 8/4, hai bên đã tổ chức một vòng đối thoại nhưng không đạt được thỏa thuận. Mỹ và Iran sau đó trao đổi các đề xuất với nhau thông qua bên trung gian nhằm kết thúc xung đột.