Khỉ Gibraltar ăn đất do tiêu thụ đồ ăn vặt của du khách

Theo Hiệp hội Lịch sử Tự nhiên và Điểu học Gibraltar, đàn linh trưởng khoảng 230 con tại Gibraltar có nguồn gốc từ Bắc Phi. Chúng thu hút khách du lịch đến vùng đất hải ngoại thuộc Anh với 30.000 cư dân nằm giáp ranh phía nam Tây Ban Nha.

"Chúng tôi đến đây là vì những con khỉ này, để ngắm nhìn chúng, bởi đây là nơi duy nhất ở châu Âu có khỉ sinh sống", Elish, du khách người Đan Mạch 29 tuổi, nói, lưu ý không nên cho khỉ ăn vì có thể làm hại chúng.

Các biển báo được đặt rải rác khắp Gibraltar để nhắc nhở du khách về lệnh cấm cho khỉ ăn, với mức phạt cho hành vi vi phạm lên tới 4.000 bảng Anh (khoảng 5.350 USD).

Dù vậy, các quy định này rất khó thực thi do lượng du khách đổ về khu bảo tồn thiên nhiên Đá Gibraltar hàng ngày quá đông, cộng với bản tính tự do của loài động vật có thể nặng tới 15 kg này.

Những con khỉ tinh quái thản nhiên giật kem, bánh ngọt và khoai tây chiên từ những du khách mất cảnh giác, lục lọi thức ăn thừa bị bỏ lại trong thùng rác hoặc ăn đồ được du khách đưa cho.

Những món ăn không lành mạnh này đã góp phần làm thay đổi chế độ ăn uống vốn thường chỉ gồm trái cây, rau củ và hạt của chúng.

Để làm dịu các cơn đau bụng phát sinh, lũ khỉ đã hình thành thói quen "ăn đất", theo nghiên cứu của các chuyên gia đến từ các trường Đại học Oxford, Cambridge, Paris-Sorbonne và Cơ quan Môi trường Gibraltar.

Nghiên cứu thực hiện từ tháng 8/2022 đến tháng 4/2024 lần đầu ghi nhận hành vi ăn đất ở loài khỉ Barbary tại đây.

"Hành vi ăn đất xảy ra với tỷ lệ cao đặc biệt so với các loài khỉ macaque khác và ở các địa điểm khác. Hành vi này xảy ra thường xuyên hơn vào mùa hè khi lượng khách du lịch đạt đỉnh điểm", nghiên cứu cho biết.

Ngược lại, nhóm khỉ Barbary không tiếp xúc với du khách không có hành vi này. Sylvain Lemoine, phó giáo sư nhân chủng học sinh học tại Cambridge và là đồng tác giả nghiên cứu, nhận định: "Đây là minh chứng rõ nét cho thấy thói quen nhai đất bắt nguồn từ việc khỉ tiêu thụ thức ăn của con người".

Khoai tây chiên, sôcôla và kem được xác định là thủ phạm dẫn đến xu hướng này. Nghiên cứu xem đây là "biểu hiện của một hình thức tự chữa bệnh sơ khai".

Ông Lemoine cho biết những con khỉ ăn đất thường xuyên nhất là những con hay ăn đồ ăn vặt của du khách, loại chứa "hàm lượng đường, muối và sữa cao mà cơ thể khỉ không thể tiêu hóa được".

"Chúng tôi đưa ra giả thuyết rằng đất có thể mang lại các vi nấm và vi sinh vật giúp cân bằng lại hệ vi sinh đường ruột đã bị xáo trộn do việc ăn đồ kém lành mạnh", ông nói.

Bethany Maxwell, cán bộ kỹ thuật tại Vườn Bách thảo Gibraltar, cho hay: "Chúng tôi vốn biết rằng các loài linh trưởng ăn đất nhằm giải độc hoặc bổ sung chất dinh dưỡng. Nhưng nghiên cứu này đã chỉ ra rằng chúng không chỉ làm vậy vì những lý do đó, mà còn là hệ quả của việc ăn quá nhiều đồ ăn vặt. Đây là phát hiện vô cùng mới mẻ".