Không hoàn thành công việc ngoài giờ có bị kỷ luật?

Tối thứ ba tuần trước, tôi nhận được tin nhắn từ trưởng phòng yêu cầu xử lý gấp một số tài liệu để sáng hôm sau báo cáo lãnh đạo.

Thời điểm đó tôi đang bận việc gia đình nên chưa hoàn thành theo yêu cầu. Sáng hôm sau đến công ty, trưởng phòng cho rằng tôi đã không chấp hành chỉ đạo của cấp trên và thông báo sẽ xem xét xử lý kỷ luật vì không hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Tôi giải thích việc được giao sau giờ làm, không nằm trong thời gian làm việc bình thường của tôi. Trong trường hợp này, việc tôi không hoàn thành công việc được giao sau giờ làm có bị xem là vi phạm kỷ luật lao động hay không? Công ty có quyền xử lý kỷ luật đối với tôi hay không?

Độc giả Bích Như

Luật sư tư vấn:

Theo Điều 122 Bộ luật Lao động năm 2019, việc xử lý kỷ luật lao động chỉ được thực hiện khi người lao động có lỗi và người sử dụng lao động phải chứng minh được lỗi đó. Vì vậy, đối với trường hợp người lao động nhận công việc do cấp trên giao sau giờ làm việc nhưng không hoàn thành, cần xem xét cụ thể theo từng tình huống.

Trường hợp 1: Giữa công ty và người lao động có thỏa thuận về việc làm thêm giờ ngoài thời gian làm việc bình thường (thể hiện trong hợp đồng lao động hoặc thỏa thuận khác). Trong khoảng thời gian này, người lao động được trả lương, phụ cấp làm thêm giờ theo quy định và có trách nhiệm hoàn thành công việc được giao.

Nếu người lao động được giao việc ngoài giờ làm việc, có đủ thời gian hợp lý để thực hiện nhưng vẫn không hoàn thành nhiệm vụ thì công ty có thể xem xét xử lý kỷ luật lao động theo nội quy lao động. Tuy nhiên, việc xử lý kỷ luật chỉ được áp dụng đối với những hành vi vi phạm đã được quy định trong hợp đồng lao động hoặc nội quy lao động của công ty.

Trường hợp 2: Giữa hai bên không có bất kỳ thỏa thuận nào về việc làm thêm giờ sau giờ làm việc bình thường; hoặc tuy có thỏa thuận làm thêm nhưng công việc được giao quá gấp, vượt quá khả năng hoàn thành trong khoảng thời gian thực tế mà người lao động có thể thực hiện.

Trong những trường hợp này, người lao động không bị xử lý kỷ luật lao động với lý do không hoàn thành công việc được giao.

Lưu ý: Theo tôi, dù ở bất kỳ trường hợp nào, khi nhận được yêu cầu thực hiện công việc ngoài giờ làm việc (đặc biệt là những công việc gấp, có thời hạn hoàn thành cụ thể), nếu người lao động nhận thấy mình không đủ điều kiện hoặc không thể hoàn thành đúng thời hạn thì nên trao đổi ngay với công ty hoặc người quản lý. Việc thông báo sớm sẽ giúp công ty kịp thời bố trí nhân sự khác xử lý công việc, hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động của công ty, đồng thời tránh những hiểu lầm, tranh chấp hoặc mâu thuẫn không đáng có giữa người lao động với người sử dụng lao động.