Lượng cổ phiếu phát hành mới tăng 26% trong năm nay, áp lực lên định giá chứng khoán Việt Nam

Theo dữ liệu của Fiin Group, đơn vị chuyên cung cấp dữ liệu tài chính và phân tích thị trường, lượng cổ phiếu phát hành mới năm nay đã tăng 26% so với năm ngoái.

Trong đó, lượng cổ phiếu phát hành từ việc chia tách, bằng cách trả cổ tức, hoặc thưởng cổ phiếu là 28,8 tỷ đơn vị, tăng nhẹ so với năm ngoái. Lượng vốn được chào bán cho cổ đông hiện hữu hay nhà đầu tư chuyên nghiệp - số tiền thực sự được góp thêm vào doanh nghiệp - ở mức 19,4 tỷ cổ phiếu, gấp gần hai lần năm ngoái.

Theo Fiin Group, số cổ phần này dự kiến được niêm yết trên sàn chứng khoán sắp tới. Tuy nhiên, bối cảnh thị trường hiện tại ghi nhận thanh khoản bình quân mỗi phiên giai đoạn cuối tháng 5 - đầu tháng 6 ở mức thấp, chưa đến 20.000 tỷ đồng. Trong khi đó, khối ngoại cũng bán ròng khoảng 65.000 tỷ đồng trong 5 tháng đầu năm.

"Lượng cung vốn lớn sắp được đưa ra có thể làm gia tăng rủi ro pha loãng cổ phiếu cũng như áp lực lên mặt bằng định giá chứng khoán Việt Nam", Fiin Group nhận định trong báo cáo.

Cũng theo báo cáo của Fiin Group, tính đến 25/5/2026, tổng giá trị phát hành vốn và chào bán lần đầu ra công chúng (IPO) đạt khoảng 289.500 tỷ đồng. Con số này tăng 86,5% so với năm 2025 và gấp 2,5 lần trung bình 5 năm gần đây. Đây là số vốn mới được các cổ đông hoặc nhà đầu tư thực góp thêm vào công ty niêm yết, không bao gồm hoạt động chia tách cổ phiếu.

Đơn vị này đánh giá đây cũng là mức cao nhất kể từ giai đoạn bùng nổ năm 2021, cho thấy thị trường chứng khoán đang dần quay lại vai trò kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp. Những năm trước, các công ty thường nghiêng nhiều hơn về tín dụng ngân hàng và trái phiếu.

"Diễn biến này cho thấy áp lực hấp thụ hết số vốn trên của thị trường có thể gia tăng đáng kể trong nửa cuối năm 2026", Fiin Group nhận định và thêm rằng khoảng 70% kế hoạch phát hành hiện vẫn chưa được triển khai.

Ngành ngân hàng đang bước vào chu kỳ tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay, với kế hoạch huy động khoảng 128.000 tỷ đồng. Mức này gấp 7 lần quy mô phát hành năm 2025 và cao hơn khoảng 71,6% trung bình 5 năm.

Một số nhà băng như Vietcombank, VPBank, BIDV, HDBank hay NCB lên kế hoạch phát hành trăm triệu cổ phiếu riêng lẻ cho các nhà đầu tư chuyên nghiệp. Trong khi đó, MB lại bán hơn 800 triệu cổ phiếu cho các cổ đông với giá 10.000 đồng mỗi đơn vị.

Fiin Group đánh giá động thái này phản ánh nhu cầu củng cố vốn cấp 1, mở rộng bảng cân đối và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tốc độ huy động của hệ thống.

Ở nhóm phi ngân hàng, các kế hoạch phát hành cổ phiếu để bán cho cổ đông hoặc nhà đầu tư chuyên nghiệp tiếp tục tập trung ở ngành dịch vụ tài chính và bất động sản. Lượng cổ phần nhóm chứng khoán dự kiến huy động là 48.200 tỷ đồng, trong khi các công ty địa ốc có thể được "bơm" 37.200 tỷ.

Ở nhóm bất động sản, hai "ông lớn" Novaland và Phát Đạt cùng triển khai kế hoạch bán gần hàng trăm triệu cổ phiếu cho cổ đông năm nay, với giá khoảng 10.000 đồng. Trong khi đó, ở ngành chứng khoán, HSC, VNDirect hay Rồng Việt cũng lên kế hoạch tương tự.

Dữ liệu của Fiin Group cũng cho thấy giá trị IPO dự kiến năm nay đạt khoảng 22.400 tỷ đồng, giảm 42% so với năm ngoái và vẫn chưa xuất hiện các thương vụ quy mô lớn như kỳ vọng của thị trường. Tuy nhiên, đơn vị này nhận định động lực chính của các thương vụ lên sàn mới không đến từ quá trình cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước, mà nghiêng nhiều hơn về khu vực tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp muốn tái cấu trúc.

Các kế hoạch IPO gần đây tập trung ở ngành chứng khoán như LPBS, KAFI năm 2026 hay trước đó năm 2025 là VPS, VPBankS và TCBS. Ngoài ra, Điện Máy Xanh là một trong ít thương vụ đáng chú ý thuộc lĩnh vực tiêu dùng được lên sàn năm nay, trong khi nhiều cái tên từng được kỳ vọng như Golden Gate, The CrownX hay Long Châu vẫn chưa xuất hiện.

Fiin Group đánh giá thị trường IPO hiện vẫn chọn lọc và chưa thực sự bước vào một chu kỳ bùng nổ mới như giai đoạn 2017 (quy mô 32.500 tỷ đồng) và 2018 (73.600 tỷ đồng).

Trong khi đó, Chứng khoán SSI dự báo tổng quy mô IPO toàn thị trường năm nay có thể đạt 35.000 - 40.000 tỷ đồng. Danh mục công ty lên sàn năm nay có sự đa dạng hơn đáng kể, với những Điện Máy Xanh, Bảo Tín Mạnh Hải, LPBS, Datviet VAC, Highlands... góp phần mở rộng tập tài sản có thể đầu tư, cải thiện chiều sâu thị trường và cân bằng hơn cơ cấu ngành. Dù vậy, khả năng hấp thụ nguồn cung mới sẽ thận trọng hơn các chu kỳ trước.