Mieszkańcy Augustowa protestują przeciwko budowie obwodnicy

Są zdeterminowani, mają blisko siedem tysięcy podpisów. Mieszkańcy Augustowa (Podlaskie) sprzeciwiają się, zaproponowanemu przez drogowców, wariantowi budowy nowej obwodnicy miasta. 20 lat temu protesty sprawiły, że tiry nie pojechały przez Dolinę Rospudy, teraz mieszkańcy liczą, że nie pojadą w pobliżu ich domów oraz tuż obok ośrodka wypoczynkowego z 65-letnią tradycją i Jeziora Sajno.

- Przeprowadziłam się tu z Wrocławia 15 lat temu. Chociaż nie jestem rodowitą Augustowianką, ale tak bardzo pokochałam to miejsce, że już nie wyobrażam sobie, abym mogła mieszkać gdzie indziej. Jeśli będzie trzeba przykuję się do drzewa, niech po mnie jadą! - mówi Małgorzata Kuklińska.

Razem z innymi mieszkańcami Augustowa walczy przeciwko zaproponowanemu przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, wariantowi poprowadzenia południowo-wschodniej obwodnicy miasta.

20 lat temu bronili Doliny Rospudy

Kiedy słyszymy hasło "obwodnica Augustowa" do razu kojarzą nam się protesty związane z Doliną Rospudy. Jak pamiętamy, w 2007 roku w cennej przyrodniczo dolinie rzeki Rospudy rozbity został obóz obrońców przyrody.

Właśnie przez Dolinę Rospudy miała zostać poprowadzona obwodnica Augustowa budowana w celu wyprowadzenie tirów, które tranzytem przejeżdżały przez miasto. Po protestach rząd ogłosił w 2009 roku, że obwodnica zostanie poprowadzona w pobliżu miejscowości Raczki, omijając Dolinę Rospudy. Trasa została otwarta w 2014 roku. Tiry jadące z Białegostoku objeżdżają więc miasto od zachodnio-północnej strony i jadą na Suwałki, a potem udają się w kierunku Budziska i granicy z Litwą.

Wariant drogowców oraz wariant burmistrza

Teraz ma powstać druga obwodnica - od strony wschodniej i południowej. Tak, żeby ciężarówki jadące z Białegostoku nie musiały korzystać z dłuższej trasy na Suwałki, ale mogły - po przejechaniu przez obwodnicę - skorzystać z krótszej drogi w kierunku Sejn i nieistniejącego już przejścia granicznego z Litwą w Ogrodnikach.

GDDKiA ma trzy warianty przebiegu trasy, z czego pierwszy nie jest już w grze, bo przebiega zbyt blisko zabudowań (w pobliżu m.in. osiedla Baraki). Pozostaje więc wariant drugi, preferowany przez GDDKiA oraz wariant trzeci, nazywamy wariantem burmistrza, bo optuje za nim włodarz Augustowa oraz mieszkańcy protestujący przeciwko wariantowi drugiemu.

Podpisy zbierane w internecie i na ulicach

- Wariant trzeci zakłada rzeczywistą budowę obwodnicy poza miastem, natomiast wariant drugi przebiega po terenach miejskich - mówi Przemysław Chmielewski, który jest współkoordynatorem akcji zbierania podpisów pod protestem przeciw drugiemu wariantowi.

Podpisów jest już około siedem tysięcy. Zbierane są w internecie i na ulicach. Podpisują się mieszkańcy i turyści.

30 metrów od bramy ośrodka wypoczynkowego

Obwodnica w drugim wariancie ma się zaczynać zaraz za miejscowością Białobrzegi i przebiegać w Augustowie obok ogródków działkowych przy ul. Białostockiej. Następnie ma biec Puszczą Augustowską w pobliżu jeziora Sajno i ośrodka wypoczynkowego Królowa Woda. Ośrodek istnieje od 65 lat, należy do Lasów Państwowych.

- Droga ma powstać 30 metrów od naszej bramy wjazdowej. Konsekwencją powstania obwodnicy będzie nie tylko upadek naszego ośrodka, ale też koniec wypoczynku nad pobliskim jeziorem Sajno - mówi Wioletta Androsiuk, która dzierżawi teren od Lasów Państwowych.

Przyjeżdża od 61 lat

Spotkany na terenie ośrodka Piotr Królak z Warszawy mówi, że odwiedza to miejsce już od 61 lat i nie wyobraża sobie, aby mogła w tej strefie ciszy powstać obwodnica.

- Na pewno wpłynęłoby to też negatywnie na zwierzęta. Są tu siedliska kaczek, przylatują kormorany, można zobaczyć nietoperze - mówi.

Z informacji, które uzyskaliśmy w GDDKiA, wynika, że przebieg trasy w okolicach Królowej Wody wynika m.in. z konieczności odsunięcia się od Kanału Augustowskiego, a poproszone o opinię Lasy Państwowe nie odniosły się do możliwego negatywnego oddziaływania inwestycji na ośrodek.

Zamiast ciszy i dźwięków natury, słychać byłoby tiry

Po tym, jak obwodnica minie okolice Królowej Wody, ma biec w pobliżu osiedla Wypusty w Augustowie.

- Jesteśmy na ulicy Arnikowej. W blokach mieszka wiele rodzin. Niedaleko znajduje się Kanał Augustowski, a za nim las, w którym ma biec obwodnica, w pobliżu domów jednorodzinnych – mówi Katarzyna Skorupa, jedna z protestujących mieszkanek.

Obwodnica obok bloku

Następnie obwodnica oddalałaby się od zabudowy i zbliżała ponownie do jeziora Sajno, przecinając Kanał Bystry. By znów biec w pobliżu zabudowy, tym razem na osiedlu Silikaty.

- Trasa ma przebiegać nieopodal bloku przy ulicy Turystycznej 20A - mówi na miejscu Katarzyna Skorupa.

GDDKiA: konieczność włączenia trasy w istniejący układ drogowy

Rafał Malinowski, rzecznik GDDKiA w Białymstoku, informuje, że na większości odcinków planowana obwodnica przebiega przez tereny leśne i jest odsunięta od zabudowy mieszkaniowej - zwykle o około 500 metrów.

- W miejscach zbliżeń wynika to z konieczności włączenia nowej trasy w istniejący układ drogowy - zaznacza.

Nie tylko obwodnica, ale też przebudowa "szesnastki"

W pobliżu przejazdu kolejowego i bloku przy Turystycznej 20A, obwodnica w wariancie drugim ma się zresztą kończyć.

- Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podaje, że wariant drugi ma ponad siedem i pół kilometra, a wariant trzeci, nazywany wariantem burmistrza, aż ponad 17 kilometrów. Stąd też ten mój wariant jest dłuższy i droższy (wariant drugi pochłonąłby ok. 305,433 mln zł brutto, a wariant trzeci – ok. 538,955 mln zł brutto – przyp. red.). Tyle, że GDDKiA mówi tylko o jednym odcinku całej trasy. Owszem od Białobrzegów do ul. Turystycznej ma powstać całkowicie nowa droga, ale od ulicy Turystycznej trasa ma biec po śladzie drogi krajowej numer 16 w kierunku Gib - mówi nam burmistrz Augustowa Mirosław Karolczuk.

Jako że jego wariant mówi o tym, że obwodnica biegłaby od miejscowości Zielone (czyli jeszcze przed Białobrzegami), a kończyła w pobliżu miejscowości Dalny Las, GDDKiA powinna - jego zdaniem - podawać koszty budowy trasy aż do Dalnego Lasu, a nie tylko do ulicy Turystycznej.

GDDKiA: to inne zadanie inwestycyjne

Rzecznik GDDiA Rafał Malinowski wyjaśnia, że odcinek od ul. Turystycznej do Dalnego Lasu (i dalej do Głębokiego Brodu) ma być realizowany w ramach innego zadania inwestycyjnego.

- Jako rozbudowa drogi krajowej numer 16 - i jako taki nie stanowi odcinka obwodnicy Augustowa. Jeśli wszystko dobrze pójdzie to inwestycja na lata 2029-2031/32 – zaznacza.

Wariant trzeci negatywnie oddziaływałby na przyrodę

Dodaje, że wariant trzeci oceniono negatywnie przede wszystkim ze względu na jego niekorzystny wpływ na środowisko. Trasa powstałaby bowiem w całości na terenach chronionych w ramach sieci Natura 2000, podzieliłaby te obszary i zaburzyła funkcjonowanie ekosystemów.

Burmistrz: wariant drugi też przewiduje wycinki

Burmistrz komentuje, że owszem w przypadku wariantu trzeciego można mieć wątpliwości, jeśli chodzi o przyrodę, ale wariant drugi również zakłada wycinki w Puszczy Augustowskiej (z danych GDDKiA wynika, że w wariancie drugim trzeba byłoby wyciąć około 39 ha lasu, a w wariancie trzecim ok. 93 ha - przy. red.) oraz miałby negatywny wpływ na zwierzęta.

Rejsy szlakiem papieskim, a nad przepustem tiry

Dodaje, że wariant trzeci omijałby też sanktuarium w Studzienicznej.

- Stoi tam kaplica, do której z centrum Augustowa pływają statki, pokonując trasę, którą w 1999 roku płynął papież Jan Paweł II podczas siódmej pielgrzymki do Polski - mówi burmistrz.

W pewnym momencie statki przepływają pod drogą krajową numer 16 płynąc przez śluzę w Przewięzi.

- Budowa drogi w ciągu "szestnastki" sprawiłaby, że przepływalibyśmy pod trasą, po której jeździłyby ciężarówki. Te ostatnie słyszelibyśmy nawet będąc przy kaplicy - mówi mieszkaniec Augustowa Jędrzej Hintertan.

Podkreśla też, że przebudowa "szesnastki" utrudni dotarcie do sanktuarium drogą lądową, bo trasa przy skręcie z "szesnastki" się korkuje.

- Ciężko sobie nawet wyobrazić, co się będzie działo, gdy do tego dojdą tiry - mówi.

RDOŚ ma wybrać najlepszy wariant. Może też wszystkie odrzucić

Decyzja na temat losów obwodnicy spoczywa w rękach Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku, która ma wydać decyzję środowiskową. Konsultacje społeczne kończą się we wtorek, 16 czerwca. Tego dnia burmistrz oraz mieszkańcy chcą przynieść do siedziby RDOŚ podpisy przeciwko wariantowi drugiemu.

- Możemy wybrać jeden z trzech wariantów, możemy jednak odmówić wydania decyzji, jeśli żaden nie będzie optymalny. Bardzo ważne są wnioski i uwagi, które wpłyną do nas w ramach konsultacji społecznych - mówi Adam Juchnik, dyrektor białostockiego RDOŚ.

Ekolodzy na razie analizują sprawę

Decyzja środowiskowa ma być wydana w tym roku. Na razie w sprawie nie wypowiedziało się jeszcze środowisko obrońców przyrody.

- Owszem mamy dużo zgłoszeń od mieszkańców, na razie analizujemy tę sprawę i sprawdzamy poszczególne warianty. Na pewno wypowiemy się na te temat - mówi Sylwia Szczutkowska z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.