Mısır'da Roma Dönemi Mezarda Homeros'un İlyada Destanı Bulundu

Uzmanlar tarafından 'olağanüstü' olarak nitelendirilen arkeolojik bir keşifte, Yukarı Mısır’daki el-Bahnasā bölgesinde çalışan İspanyol-Mısırlı ortak bir ekip, Roma dönemine ait bir mezar kompleksi ortaya çıkardı. Bu kompleks, benzeri görülmemiş bir edebi gizemi de beraberinde getirdi. Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanı Şerif Fethi tarafından duyurulan alan, Kahire’nin 190 kilometre güneyindeki '65 numaralı mezar'da bulunuyor.

Mezarın antik çağlarda yağmalanmış olmasına rağmen, süslü mumyalar ve altın levhalardan oluşan dikkat çekici buluntular elde edildi. Ancak en büyük sürpriz, mumyalardan birinin 'içinde' ortaya çıktı.

Kahire Üniversitesi’nden kazı ekibi başkanı Dr. Hasan Amer, ekibin mumyalardan birinin iç organları arasında, Homeros’un İlyada destanının ikinci kitabından satırları koruyan nadir bir papirüs bulduğunu açıkladı. Bulunan bölümün, Truva’ya doğru yola çıkan Yunan kuvvetlerini listeleyen 'Gemiler Kataloğu' kısmına ait olduğu belirtildi.

Mısır Eski Eserler Bakanlığı’nda kıdemli arkeolog Dr. Magdi Şakir, el-Bahnasā’nın firavunluk döneminden İslam dönemine kadar uzanan çok katmanlı bir medeniyet merkezi olduğunu vurguladı. Şakir’e göre, mumyanın içinde İlyada metninin bulunması, sahibinin yüksek bir kültürel ve sosyal seviyeye sahip olduğunu gösteriyor. Ayrıca bu kişinin, sembolik ve onursal anlam taşıyan bir metinle birlikte öteki dünyaya geçmeyi amaçlamış olabileceği değerlendiriliyor.

Mansura Üniversitesi’nde Yunan ve Roma tarihi profesörü Dr. Rıza Reslan, İlyada destanının yalnızca bir şiir değil, aynı zamanda antik Yunan’da cesaret ve onur anlayışını anlamak için temel bir kaynak olduğunu ifade etti. Destanın, Truva Savaşı’nın son yılındaki yalnızca 51 günü kapsadığını ve anlatının merkezinde kahraman Aşil’in öfkesi bulunduğunu hatırlattı.

Bu keşif, el-Bahnasā’yı Mısır mirası ile Helenistik ve Roma etkilerinin kesiştiği küresel bir buluşma noktası olarak yeniden gündeme taşıdı. İlyada ve onu tamamlayan Odysseia, Akdeniz medeniyetleri arasında bir köprü işlevi görmeye devam ediyor—hatta ölüm ritüellerinde bile.

The Independent gazetesine göre bu keşif, Yunan edebi bir metnin mumyalama sürecine entegre edilmiş şekilde bulunduğu ilk örnek olma özelliğini taşıyor. Bu durum, klasik metinlerin Mısır defin ritüellerinde kullanımına dair kültürel ve dini sembolizm konusunda yeni yorumların önünü açıyor.