Breaking
CN新北颱風巴威工作會報:侯友宜指示金山萬里崩塌機率升 籲全體迎戰RUПосредники пытаются снизить напряженность между США и Ираном после обмена ударамиBRTrump desmonta comissão eleitoral a 4 meses das eleições legislativasCNIndia Acquires Retired British Jaguars for Spare PartsTRCaretta Caretta Yavruları Mavi Sulara Ulaşmak İçin Mücadele EdiyorCN高雄輕軌發生事故 機車騎士違規闖軌道擦傷ARنائبة عراقية تطالب الحكومة بتوضيح تفاصيل عقد نفطي مرتقب مع واشنطنEUDutch Deputy PM Criticizes Moroccan Fans After World Cup Loss ClashesTRBebek Ölümleri Davasında Adli Tıp Raporu Sunuldu: 3 Bebek KurtarılabilirdiTRTürkiye'nin yaş meyve ve sebze ihracatı ilk yarıda 2 milyar doları aştıCN新北颱風巴威工作會報:侯友宜指示金山萬里崩塌機率升 籲全體迎戰RUПосредники пытаются снизить напряженность между США и Ираном после обмена ударамиBRTrump desmonta comissão eleitoral a 4 meses das eleições legislativasCNIndia Acquires Retired British Jaguars for Spare PartsTRCaretta Caretta Yavruları Mavi Sulara Ulaşmak İçin Mücadele EdiyorCN高雄輕軌發生事故 機車騎士違規闖軌道擦傷ARنائبة عراقية تطالب الحكومة بتوضيح تفاصيل عقد نفطي مرتقب مع واشنطنEUDutch Deputy PM Criticizes Moroccan Fans After World Cup Loss ClashesTRBebek Ölümleri Davasında Adli Tıp Raporu Sunuldu: 3 Bebek KurtarılabilirdiTRTürkiye'nin yaş meyve ve sebze ihracatı ilk yarıda 2 milyar doları aştı
Newsgather
BackNATO'nun Gizli Orduları: Gladio ve Türkiye'deki Karşılığı
NATO'nun Gizli Orduları: Gladio ve Türkiye'deki Karşılığı
Developing
Cumhuriyet3d agoWorld6 min readTürkiye

NATO'nun Gizli Orduları: Gladio ve Türkiye'deki Karşılığı

Quick Look

  • Soğuk Savaş döneminde NATO bünyesinde kurulan gizli "cephe gerisi direniş ağları" (Gladio), Sovyet tehdidine karşı gerilla ve sabotaj için planlanmış olsa da, Türkiye, Yunanistan gibi ülkelerde iç siyasete müdahale etti.
  • Türkiye'deki bu yapı Kontrgerilla veya Özel Harp Dairesi olarak biliniyor.

AI-generated summary

Why It Matters

Soğuk Savaş döneminde Batı'nın Sovyetler Birliği'ne karşı din, mezhep, ırk ve milliyet kimliklerini kullanarak başlattığı savaş, NATO'nun kurulmasına ve Türkiye'nin üyeliğine yol açtı. Bu süreçte kurulan gizli örgütler, iç siyasete müdahale etti.

Font size

1945’te başlayan Soğuk Savaş döneminde, Batı Emperyalizmi, Sovyetler Birliği’ne karşı din, mezhep, ırk ve milliyet kimliklerini kullanarak dünya çapında bir savaş başlattı.

NATO da bu Soğuk Savaş’ın sıcak askeri kanadı olarak 1949 yılında kuruldu ve Türkiye, hemen üyelik için başvurdu.

Türkiye’nin başvuruları Mayıs 1950’de ve Eylül 1950’de geri çevrildi. Çünkü NATO’nun küçük üyeleri ile ABD, Sovyet tehdidini artıracağı gerekçesiyle Türkiye’nin üyeliğine karşı çıkıyorlardı.

1950’de Kore Savaşı’na gönderilen Türk askerinin gösterdiği yararlılık üzerine Türkiye, 21 Eylül 1951’de Yunanistan’la birlikte NATO’ya davet edildi.

29 Ocak 1952’de ABD Senatosu bu iki ülkenin üyelik başvurusunu onayladı; Türkiye Büyük Millet Meclisi de 18 Şubat 1952’de Türkiye’nin NATO’ya katılmasına karar verdi.

***

Emperyalizm ve NATO, Türkiye’deki dincileri ve ırkçıları, hem siyasal hem kültürel yaşamda, “Anti-Komünizm” ideolojisi ile örgütledi.

Böylece her türlü Demokratik, Atatürkçü, Laik, Bağımsızlıkçı ve Solcu gelişmeyi engellemek için hem siyasal partiler hem de öğrenci ve kültür dernekleri teşvik edildi, yeni örgütler kurduruldu ve bütün toplum yönlendirildi.

Ülkemizi bugünlere taşıyan 12 Mart 1971 Askeri Müdahalesi de 1975 Birinci Milliyetçi Cephe Hükümeti’nin kuruluşu da 1980 Askeri Darbesi de doğrudan doğruya Emperyalizmin yönlendirmeleri ve destekleriyle gerçekleştirildi.

***

Soğuk Savaş döneminde NATO üyesi devletlerde, gizli (stay-behind) “cephe gerisi direniş ağları” kurulmuştu.

Bunlar, olası bir Sovyet işgali durumunda gerilla savaşı, sabotaj, istihbarat ve direniş için hazırlanmış örgütlenmelerdi.

Genellikle CIA, MI6 ve yerel istihbarat ve ordu işbirliğiyle kuruldular. İtalya’daki kod adı Gladio olduğu için tüm ağlar “Gladio” veya “NATO’nun gizli orduları” olarak anılırlar.

Bu yapılar sadece NATO üyesi ülkelerin çoğunda değil, bazı tarafsız ülkelerde de etkindi. Resmi olarak Sovyet tehdidine karşı savunma amaçlıydılar ama İtalya, Türkiye, Yunanistan gibi ülkelerde iç siyasete müdahale, provokasyon ve kontrgerilla faaliyetlerinde de bulunuyorlardı. Bu nedenle bazı ülkelerde parlamenter soruşturmalar yapıldı.

1990’larda Soğuk Savaş’ın bitişiyle çoğu resmen ifşa edildi veya feshedildi.

***

Ülkeler ve örgütler:

İzlanda ve Kanada hariç NATO’nun 16 üyesinin hemen hepsinde ve ayrıca bazı tarafsız ülkelerde de böyle ağlar vardı.

Başlıcaları şunlardır:

İtalya: Gladio (en ünlü ve ilk ifşa edilen; 1990’da Başbakan Andreotti tarafından açıklandı).

Türkiye: Kontrgerilla veya Özel Harp Dairesi

Yunanistan: LOK (veya Sheepskin/B-8).

Belçika: SDRA8 (veya SDR-8).

Almanya (Batı Almanya): TD BDJ veya Stay Behind/Sword.

Hollanda: I&O (veya NATO Command).

Lüksemburg: Stay-Behind.

Danimarka: Absalon.

Norveç: ROC.

Portekiz: Aginter.

Fransa: Glaive (kod adı bilinmiyor; Rüzgâr Gülü olarak geçer).

İspanya: Kod adı tam bilinmiyor (Anti-Terör Kurtarma Grubu/ GAL ile bağlantılı olduğuna ilişkin iddialar var).

İngiltere: Secret British Network (kod adı tam net değil).

Tarafsız ülkelerdeki benzer yapılar:

İsviçre: P26.

Avusturya: OWSGV veya Schwert.

İsveç: Kod adı bilinmiyor (Sveaborg iddiaları).

Finlandiya: Kod adı bilinmiyor.

Bu ağlar Allied Clandestine Committee (ACC) ve Clandestine Planning Committee (CPC) gibi NATO bağlantılı komiteler üzerinden koordine ediliyordu.

Hepsi ABD ve İngiltere öncülüğündeydi; eğitimler SAS, Green Berets gibi özel kuvvetler tarafından yapılıyordu.

Bu yapılar hakkında İtalya, Belçika, İsviçre gibi ülkelerde parlamenter soruşturmalar yapıldı. Avrupa Parlamentosu 1990’larda bu yapıları eleştirdi.

***

NATO’nun “Derin” örgütlerine ilişkin bilgileri yayımlanmış olan kamuoyuna açık haberler ve kitaplardan toparladım; eksikler olabilir.

Türkiye’ye ilişkin süreçleri, “21. Yüzyılda Türkiye”, “Küresel Terör ve Türkiye”, “ABD’nin Siyasal İslam’la Dansı” ve “Tarihimizle Yüzleşmek” adlı kitaplarımda bulabilirsiniz!

***

Open Questions

  • Bu yapıların tam olarak ne kadar derinlemesine iç siyasete müdahale ettiği.
  • Türkiye'deki Kontrgerilla'nın günümüzdeki olası etkileri.
  • Gizli ağların feshedilme süreçlerinin şeffaflığı.

Related Topics

This article was originally published by Cumhuriyet.

Related Stories

İzmir'de Sağanak Sularında Elektrik Akımına Kapılan İki Kişi Hayatını Kaybetti: Davada Yeni Gelişmeler
Developing·3m ago

İzmir'de Sağanak Sularında Elektrik Akımına Kapılan İki Kişi Hayatını Kaybetti: Davada Yeni Gelişmeler

İzmir'de 2019'da sağanak sonrası oluşan su birikintisinde elektrik akımına kapılarak hayatını kaybeden tıp öğrencisi Özge Ceren Deniz ve onu kurtarmak isteyen İnanç Öktemay ile ilgili davada önemli gelişmeler yaşandı. İstinaf mahkemesi yerel mahkeme kararlarını bozarak yeniden yargılama kararı aldı ve tutuklu sanık kalmadı. Ayrıca İZSU yöneticileri hakkında da yeniden yargılama kararı çıktı.

Habertürk Gündem
More on this topicSoğuk Savaş