Ông Upendra Patkie: Y tế cần được nhìn nhận như động lực kinh tế chiến lược

Ông Upendra Patkie, Tổng giám đốc Johnson & Johnson Innovative Medicine Việt Nam, cho rằng y tế nên được nhìn nhận như một động lực kinh tế chiến lược, góp phần nâng cao năng suất lao động, tăng sức chống chịu của xã hội và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Theo ông, sức khỏe và hệ thống y tế vẫn chưa được đánh giá đúng mức về tác động kinh tế. Ông dẫn các nghiên cứu quốc tế cho thấy mỗi 1 USD đầu tư vào y tế có thể tạo ra tới 4 USD giá trị kinh tế, đồng thời nhấn mạnh quốc gia có dân số khỏe mạnh sẽ có lực lượng lao động năng suất hơn và nền kinh tế vững mạnh hơn.

Ông cho biết tại Việt Nam, đầu tư y tế hiện chiếm khoảng 5% GDP, thấp hơn mức khoảng 10% trên toàn cầu. Vì vậy, theo ông, không chỉ cần tăng đầu tư mà còn phải đầu tư đúng trọng tâm, tập trung vào phòng ngừa, mở rộng tiếp cận các giải pháp y tế tiên tiến và củng cố năng lực hệ thống.

Ông Patkie nêu ba cơ hội đầu tư lớn gồm phòng bệnh, điều trị thông minh hơn cho những bệnh không thể phòng tránh, và củng cố hệ thống y tế thông qua đào tạo nhân lực, nâng cao kỹ năng chuyên môn và tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế. Johnson & Johnson cho biết đang hợp tác với nhiều đơn vị y tế tuyến đầu trong ung thư, huyết học và da liễu, với mục tiêu đào tạo khoảng 10.000 nhân viên y tế trong hai năm tới.

Về hợp tác tại Việt Nam, ông cho biết Johnson & Johnson không chỉ là doanh nghiệp phân phối thuốc mà đã trở thành đối tác chiến lược trong hệ sinh thái y tế. Với Bệnh viện Ung bướu TP HCM, công ty hỗ trợ nâng cao khả năng tiếp cận chẩn đoán và xét nghiệm chuyên sâu. Với Bệnh viện K và các viện huyết học hàng đầu tại địa phương, công ty tập trung cải thiện hệ thống chuyển tuyến tại 13 bệnh viện vệ tinh thuộc năm tỉnh, thành.

Ở lĩnh vực da liễu, Johnson & Johnson hợp tác với Bệnh viện Da liễu Trung ương và Bệnh viện Da liễu TP HCM để cải thiện điều trị bệnh vảy nến thông qua nâng cao nhận thức, giáo dục lâm sàng và giảm kỳ thị trong cộng đồng.

Ông dẫn số liệu từ Globocan 2022 cho thấy Việt Nam ghi nhận hơn 24.000 ca ung thư phổi mới trong một năm, trong đó ba phần tư được phát hiện ở giai đoạn muộn. Ông cũng cho biết một số báo cáo dự báo số ca mắc mới có thể vượt 31.000 ca mỗi năm vào năm 2030, trong khi tỷ lệ sống sót sau 5 năm vẫn ở mức khoảng 14,8%.

Với đa u tủy xương, hơn 50% ca bệnh được phát hiện ở giai đoạn 3 và 4. Theo ông, để cải thiện tình hình cần tăng khả năng tiếp cận xét nghiệm chẩn đoán, cải thiện quy trình chuyển tuyến và liên tục đào tạo, nâng cao năng lực cho nhân viên y tế. Ông cho biết riêng năm 2025, Johnson & Johnson đã tổ chức hơn 600 chương trình đào tạo và trao đổi chuyên môn, tiếp cận hơn 3.600 nhân viên y tế.

Ông cho rằng chẩn đoán muộn không chỉ làm tăng chi phí điều trị mà còn kéo theo hệ lụy kinh tế - xã hội, như giảm năng suất lao động, mất thu nhập của bệnh nhân và người thân, đồng thời tạo gánh nặng cho người chăm sóc. Theo một số nghiên cứu ông dẫn, hơn 48% bệnh nhân đa u tủy xương không thể quay lại làm việc bình thường và hơn 30% phải nghỉ hưu sớm.

Ông nhấn mạnh chăm sóc sức khỏe ngày nay không chỉ là chữa khỏi bệnh mà còn là nâng cao chất lượng sống, từ hỗ trợ người thân chăm sóc đến chăm sóc sức khỏe tinh thần. Với bệnh vảy nến, Johnson & Johnson đã tổ chức các hoạt động truyền thông và trải nghiệm thực tế để giúp bệnh nhân và người thân hiểu rõ bệnh không lây nhiễm và có thể kiểm soát. Công ty cũng cho biết hơn 400 nhân viên y tế trên cả nước đã được đào tạo và hơn 14.000 người dân đã được tiếp cận hỗ trợ trong các hoạt động cộng đồng.

Về hợp tác công - tư, ông cho rằng việc nâng cao đầu tư cho y tế cần sự phối hợp của nhiều bên trong toàn hệ sinh thái. Theo ông, doanh nghiệp tư nhân có thể đóng góp công nghệ, thuốc tiên tiến, mô hình chăm sóc mới và các giải pháp bền vững. Johnson & Johnson cho biết đã ký hợp tác với khoảng 6 tổ chức y tế hàng đầu tại Việt Nam, với mục tiêu đưa thuốc mới vào thị trường, đồng thời cải thiện chẩn đoán, phát hiện, điều trị sớm, đào tạo nhân lực và nâng cao nhận thức bệnh.

Ông kết luận sau hơn 30 năm có mặt tại Việt Nam, vai trò của công ty đã chuyển từ đưa thuốc đổi mới sáng tạo vào thị trường sang trở thành đối tác chiến lược sâu hơn trong hệ sinh thái y tế nước sở tại, hướng tới mục tiêu nhìn nhận y tế như một khoản đầu tư tạo ra giá trị dài hạn cả về kinh tế lẫn xã hội.