Oslo'da okullarda akıllı gözlük yasağı yürürlüğe girdi

Norveç’in başkenti Oslo’da yapay zekâ özelliklerine sahip akıllı gözlüklerin okullarda kullanımına yönelik yasak yürürlüğe girdi.

Oslo Belediyesi tarafından alınan karar, ilkokuldan liseye kadar tüm eğitim kademelerini kapsıyor. Yasak, ders saatleriyle sınırlı olmayacak ve okul gününün tamamında geçerli olacak.

Kararın arkasında, kamera ve mikrofonların sıradan gözlüklerin içine yerleştirilmesi nedeniyle çevredeki kişilerin görüntülendiklerini fark etmekte zorlanması ve bunun öğrencilerin mahremiyeti açısından yaratabileceği riskler bulunuyor.

Oslo Belediyesi Eğitimden Sorumlu Belediye Başkan Yardımcısı Julie Remen Midtgarden, akıllı gözlüklerin yarattığı gizli kayıt riskine sert tepki gösterdi.

Midtgarden, dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinden birinin, insanların kamera ile kaydedildiklerini fark etmelerini zorlaştıran bir ürünü piyasaya sunduğunu belirterek yerel yönetimlerin bu konuda harekete geçmesi gerektiğini savundu.

Midtgarden, “Oslo’da çocuklarımızın Meta’nın veri toplamasında figüran olmasını kabul etmiyoruz” ifadelerini kullandı.

Muhafazakâr Høyre Partisi’nden seçilen Midtgarden, Norveç hükümetinin akıllı gözlüklere ilişkin yaklaşımını da eleştirdi.

Norveç hükümeti, akıllı gözlüklerin daha sıkı düzenlenmesi için çalışma başlatırken özellikle kamusal alanlarda başka kişilerin yüzlerinin tanınmasını sağlayan özelliklerin yasaklanabileceğini açıkladı. Hükümet ayrıca yeni teknolojilerin mahremiyet üzerindeki etkilerini incelemek üzere bir uzman grubu kurulacağını duyurdu.

Midtgarden ise mevcut durumda daha hızlı hareket edilmesi gerektiğini savunarak, “Bu gözlükler bugün Norveç’te satılıyor ve halihazırda okullarda kullanılıyor. Sorunu yalnızca incelemek, harekete geçmek değildir” dedi.

Meta ile Ray-Ban işbirliğiyle geliştirilen modeller başta olmak üzere yeni nesil akıllı gözlükler, dışarıdan bakıldığında sıradan gözlüklere benzer bir tasarıma sahip.

Ancak cihazlarda kamera, mikrofon ve hoparlör gibi donanımlar bulunuyor. Kullanıcılar gözlüklerle fotoğraf ve video çekebiliyor, müzik dinleyebiliyor, telefon görüşmesi yapabiliyor ve yapay zekâ destekli asistanlarla etkileşime girebiliyor. Bazı modeller yabancı dil çevirisi ve kullanıcının görüş alanında dijital bilgi gösterme gibi özellikler de sunuyor.

Uzmanların en fazla dikkat çektiği konu ise çevredeki kişilerin ne zaman kaydedildiklerini anlamalarının güçleşmesi. Norveçli araştırmacılar, cihazların sıradan kullanımında dahi mevcut kişisel veri ve mahremiyet kurallarına uyulmasının zor olabileceğine dikkat çekiyor.

Norveç Dijitalleşme ve Kamu Yönetimi Bakanı Karianne Tung, 25 Ağustos’ta yaptığı açıklamada akıllı gözlükler ve benzeri cihazların mevcut düzenlemelerden daha sıkı kurallara tabi tutulmasını istediğini açıklamıştı.

Tung, özellikle insanların kamusal alanda bilgileri dışında yüz tanıma sistemleriyle tanımlanmasına yönelik özelliklerin yasaklanmasının seçenekler arasında olduğunu belirtmişti. Kamu ve özel sektör kuruluşlarına da kendi alanlarında akıllı gözlük kullanımına ilişkin kurallar belirlemeleri çağrısında bulunmuştu.

Norveç Veri Koruma Kurumu da hükümetin kuracağı uzman grubunun yalnızca mevcut düzenlemeleri incelemekle yetinmemesi, gerektiğinde akıllı gözlüklerin kullanımına yönelik yasak ve kısıtlamaları da değerlendirmesi gerektiğini bildirdi.

Oslo Belediyesi ise ulusal düzenlemeleri beklemeden okullarda doğrudan yasak yoluna giderek öğrencilerin mahremiyetinin korunması için yerel düzeyde önlem aldı.