Phục hồi sau đột quỵ: Phương pháp mới hỗ trợ não bộ

Nửa tháng sau khi đột quỵ nhồi máu não, ông Minh, 62 tuổi, chưa thể trở lại cuộc sống như trước dù chăm chỉ tập phục hồi chức năng mỗi ngày. Bàn tay phải yếu khiến ông cầm ly nước không chắc, ăn uống cũng khó khăn vì thỉnh thoảng bị sặc. Từ người hoạt bát, thường xuyên trò chuyện với con cháu, ông trở nên ít nói vì sợ nói ngọng, dễ buồn, mất ngủ và dần mất hứng thú với việc tập luyện.

"Ba tôi uống thuốc đầy đủ, tập đều theo hướng dẫn nhưng sao vẫn chưa hồi phục như cũ", con gái ông hỏi bác sĩ trong lần tái khám tại Bệnh viện Quân y 175.

ThS.BS Lý Minh Đăng, khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân y 175, cho biết đây cũng là băn khoăn của nhiều gia đình có người thân sau đột quỵ. Không ít bệnh nhân vượt qua giai đoạn nguy kịch nhưng phải mất nhiều tháng mới dần lấy lại khả năng cầm nắm, đi lại, nói chuyện hay ăn uống bình thường.

Theo bác sĩ Đăng, phục hồi sau đột quỵ không đơn giản là "tập cho khỏe lại". Tổn thương não có thể ảnh hưởng đến vận động, ngôn ngữ, nuốt và cảm xúc, khiến người bệnh dù rất cố gắng vẫn tiến triển chậm.

Tái khám, ngoài chương trình tập luyện đang thực hiện, ông Minh được tư vấn thêm kỹ thuật kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại (rTMS). Đây là phương pháp sử dụng xung từ trường tác động lên một số vùng não nhằm hỗ trợ quá trình phục hồi thần kinh sau tổn thương.

"Nhiều người bệnh kỳ vọng có một phương pháp giúp phục hồi nhanh chóng sau đột quỵ, nhưng điều quan trọng cần hiểu là rTMS không thay thế tập luyện", bác sĩ Đăng nói, thêm rằng phương pháp này được xem như công cụ hỗ trợ để não bộ đáp ứng tốt hơn với các chương trình phục hồi chức năng.

Sau đột quỵ, quá trình hồi phục thường không diễn ra đồng đều. Có người cải thiện vận động nhưng vẫn khó nuốt, mất ngủ hoặc giảm động lực tập luyện. Ngoài tập phục hồi chức năng, một số trường hợp sau đột quỵ có thể được phối hợp thêm các kỹ thuật điều biến thần kinh không xâm lấn như kích thích từ trường xuyên sọ hoặc kích thích điện xuyên sọ (tDCS), tùy mức độ tổn thương và mục tiêu điều trị, nhằm hỗ trợ não bộ phục hồi tốt hơn.

Trải qua một thời gian điều trị kết hợp, ông Minh chưa thể trở lại hoàn toàn như trước, nhưng những thay đổi nhỏ bắt đầu xuất hiện. Ông cầm muỗng chắc hơn, bớt sặc khi ăn uống, ngủ tốt hơn. Tâm trạng của ông cải thiện, chủ động tham gia các buổi tập, chịu khó giao tiếp hơn và bớt cảm giác tuyệt vọng.

TS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân y 175, cho biết xu hướng phục hồi sau đột quỵ hiện nay là kết hợp nhiều phương pháp để tận dụng khả năng tái tổ chức của hệ thần kinh. Điều quan trọng nhất là người bệnh được đánh giá đúng thời điểm, chọn giải pháp phù hợp và kiên trì tập luyện.

"Đột quỵ không kết thúc ở giai đoạn cấp cứu. Mục tiêu xa hơn là giúp người bệnh từng bước lấy lại khả năng sinh hoạt, giao tiếp và quay lại nhịp sống quen thuộc", bác sĩ nói.