Polski system finansowy stabilny, ale nowe zagrożenia rosną - NBP

Polski system finansowy jest dziś stabilny i banki radzą sobie dobrze, ale pojawiają się nowe zagrożenia - głównie z zewnątrz, jak napięcia na świecie i rosnące ryzyko cyberataków - ocenił Narodowy Bank Polski w najnowszym raporcie.

"Krajowy system finansowy jest stabilny i odporny. Banki zachowują wysoką zdolność do pokrycia strat i świadczenia usług finansowych" - podał Narodowy Bank Polski (NBP) w czerwcowym "Raporcie o stabilności finansowej".

Bank centralny dodał, że ryzyka bankowe takie jak: kredytowe, płynności walutowe i stopy procentowe "są na historycznie niskim poziomie", przez co nie stanowią zagrożenia dla krajowego systemu finansowego.

Jednak zaznaczył, że "znaczenia nabiera ryzyko geopolityczne, które może pośrednio wyzwalać lub nasilać słabości tkwiące w krajowym systemie finansowym".

Wpływ ryzyka geopolitycznego na sektor finansowy

NBP wyjaśnił, że w ostatnim okresie wpływ ryzyka geopolitycznego był odczuwalny choćby "w postaci spadku wycen aktywów na rynkach międzynarodowych, co również dotknęło krajowy rynek SPW (Skarbowych Papierów Wartościowych - red.)".

Jak podał NBP, w początkowym okresie konfliktu na Bliskim Wschodzie przejściowy wzrost rentowności polskich obligacji skarbowych wyniósł ok. 1 pp. Był to przede wszystkim efekt wzrostu oczekiwań co do kształtowania się przyszłych stóp procentowych NBP, w warunkach wzrostu presji inflacyjnej wywołanej szokiem podażowym na rynku surowców energetycznych.

Zaznaczył, że ekspozycja banków na rynek SPW w Polsce nabiera znaczenia również z perspektywy kształtowania się długu publicznego w przyszłości.

"Projekcje Ministerstwa Finansów przewidują możliwość wzrostu długu publicznego z obecnych ok. 60 proc. PKB do ok. 75 proc. PKB w roku 2029. Przy założeniu dotychczasowego udziału banków w zakupach nowych emisji SPW spodziewać się można dalszego wzrostu ich zaangażowania w te papiery wartościowe - z ok. 26 proc. aktywów na koniec 2025 r. do ok. 30 proc. w 2028 r." - ocenił NBP.

NBP: wzrasta ryzyko cybernetyczne

NBP ocenił także, że zagrożenie dla stabilności sektora finansowego zwiększają narzędzia AI ułatwiające ataki.

"Powszechna dostępność narzędzi sztucznej inteligencji ułatwiających przygotowanie i przeprowadzenie ataków cybernetycznych istotnie zwiększa zagrożenia" - wyjaśnił bank centralny i dodał, że "ryzyko cybernetyczne wzrasta na skutek możliwości wykorzystywania zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji do odnajdywania słabych punktów systemów informatycznych używanych przez instytucje finansowe".

W kwietniu 2026 r. została opublikowana informacja o modelu Mythos firmy Anthropic, który zgodnie z informacjami producenta, zidentyfikował w bardzo krótkim czasie znaczną liczbę, dotychczas nieznanych, podatności w wykorzystywanych powszechnie systemach informatycznych i oprogramowaniu.

"Władze niektórych państw bilateralnie omawiały możliwość szerszego wykorzystania modelu Mythos w ich najważniejszych podmiotach i systemach informatycznych. Stawia to w niekorzystnej sytuacji instytucje z innych jurysdykcji, gdyż mogą one być postrzegane jako bardziej podatne na materializację ryzyka cybernetycznego" - wskazuje NBP.

Zdaniem banku centralnego istnieją silne argumenty za wspólnym działaniem i współpracą międzynarodową w tym obszarze.

Ryzyko prawne w dół

NBP podkreślił jednocześnie, że obniżeniu uległo ryzyko prawne, które obecnie dotyczy przede wszystkim kredytów złotowych.

"Orzeczenie TSUE z lutego br. w sprawie stosowania stawki WIBOR w umowach kredytowych istotnie obniżyło ryzyko powszechnego kwestionowania umów kredytowych stosujących WIBOR i tym samym zmniejszyło ryzyko systemowe" - wyjaśnił bank centralny.

<<< TSUE zadecydował w sprawie wskaźnika WIBOR

Choć "wyrok TSUE z kwietnia br. w sprawie odsetek od prowizji przy udzielaniu kredytów konsumpcyjnych spowodował wzrost niepewności co do potencjalnych kosztów związanych z ryzykiem prawnym tego portfela" - czytamy w raporcie.