Rối loạn nội tiết tố có thể gây tích tụ mỡ bụng
Theo Very Well Health, mỡ bụng do rối loạn nội tiết tố khác với tình trạng tăng cân thông thường. Trong khi béo phì chủ yếu khiến mỡ tích tụ dưới da, mất cân bằng hormone có thể thúc đẩy chất béo tích tụ sâu quanh các cơ quan nội tạng, gọi là mỡ nội tạng. Tình trạng này thường khiến bụng nhô to, tròn như hình quả táo.
Mỡ nội tạng do rối loạn nội tiết tố có thể xuất hiện ngay cả ở những người duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên. Nguyên nhân là sự thay đổi hormone ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và phân bố chất béo trong cơ thể, thay vì chỉ đơn thuần do dư thừa calo.
Mất cân bằng các hormone dưới đây có thể khiến cả nam và nữ tích tụ mỡ vùng bụng.
Cortisol thường được gọi là hormone căng thẳng do nồng độ tăng lên khi cơ thể chịu áp lực về thể chất hoặc tinh thần. Hormone này tham gia điều hòa quá trình trao đổi chất, ảnh hưởng đến lượng đường trong máu và sự phân bố chất béo trong cơ thể. Khi cortisol tăng cao kéo dài, cơ thể có xu hướng tích tụ nhiều mỡ hơn, đặc biệt ở vùng bụng và mặt, trong khi tay chân vẫn tương đối thon gọn.
Leptin và ghrelin là hai hormone tham gia điều hòa cảm giác đói và no. Leptin được sản xuất chủ yếu từ các tế bào mỡ, có vai trò gửi tín hiệu no đến não, giúp giảm cảm giác thèm ăn. Trong khi đó, ghrelin được tiết ra chủ yếu từ dạ dày, kích thích cảm giác đói và thúc đẩy ăn uống. Sự mất cân bằng giữa hai hormone này có thể làm tăng lượng thức ăn nạp vào, góp phần gây tăng cân và tích tụ mỡ vùng bụng.
Hormone tuyến giáp đóng vai trò quan trọng trong điều hòa quá trình trao đổi chất và sử dụng năng lượng của cơ thể. Khi nồng độ hormone tuyến giáp giảm (suy giáp), tốc độ chuyển hóa có thể chậm lại, làm tăng nguy cơ tăng cân và tích tụ mỡ, bao gồm cả mỡ vùng bụng. Suy giáp cũng có thể gây tăng cân toàn thân do tích tụ mỡ và giữ nước.
Insulin là hormone có vai trò điều hòa lượng đường trong máu. Khi các tế bào ở cơ, gan và mô mỡ đáp ứng kém với insulin (kháng insulin), cơ thể phải sản xuất nhiều hormone này hơn để duy trì đường huyết ổn định. Theo thời gian, tình trạng kháng insulin có thể thúc đẩy tích tụ mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng vùng bụng. Nếu không được kiểm soát, người bệnh có nguy cơ cao mắc tiền tiểu đường và tiểu đường type 2.
Ở nữ giới, các nguyên nhân phổ biến liên quan đến rối loạn nội tiết tố khiến vòng hai to gồm:
Tiền mãn kinh và mãn kinh có thể khiến phụ nữ tăng cân, đặc biệt là tích tụ mỡ vùng bụng. Nguyên nhân là nồng độ estrogen suy giảm làm thay đổi quá trình phân bố chất béo trong cơ thể, khiến mỡ có xu hướng tích tụ nhiều hơn quanh vùng bụng thay vì dưới da. Vì vậy, nhiều phụ nữ sau mãn kinh có lượng mỡ nội tạng cao hơn.
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) thường liên quan đến tình trạng tăng nồng độ androgen. Dù phụ nữ cũng sản xuất một lượng nhỏ hormone này để hỗ trợ chức năng sinh sản, cơ bắp và xương, nồng độ androgen cao có thể gây rối loạn rụng trứng, hình thành nhiều nang nhỏ ở buồng trứng và làm tăng nguy cơ kháng insulin. Tình trạng này góp phần gây tăng cân, tích tụ mỡ vùng bụng, đồng thời xuất hiện các triệu chứng như rậm lông ở mặt, ngực và bụng.
Ở nam giới, nồng độ testosterone thấp làm gia tăng mỡ bụng, dẫn đến mất khối lượng cơ bắp và giảm ham muốn tình dục, theo WebMD. Nồng độ testosterone thấp có thể do nhiều nguyên nhân gồm béo phì, rối loạn tuyến yên, nhiễm trùng, hóa trị.
Anh Chi (Tổng hợp)
