Breaking
FRFrance-Maroc : les Bleus face aux Lions de l'Atlas en quarts de finale du MondialFRParaguay's rough play draws international criticismFRPyrénées-Orientales : retour sur les terres dévastées par les flammesFRVolkswagen : un "plan d'avenir" pour une transformation profondeFRCoupe du Monde : Mbappé rate un penalty mais se rattrape en marquantFRParaguay-France : la sélection paraguayenne étrillée par la presse internationale pour son jeu "antisportif"FRRoyaume-Uni : Un nouveau record de journées à plus de 34°CFRBanque de France relève sa prévision de croissance du PIB français à 0,2% pour le T2 2026FRFrance's World Cup hopes dented by missed penalty against MoroccoFRIran: L'unité affichée après la guerre contraste avec le désespoir de certains IraniensFRFrance-Maroc : les Bleus face aux Lions de l'Atlas en quarts de finale du MondialFRParaguay's rough play draws international criticismFRPyrénées-Orientales : retour sur les terres dévastées par les flammesFRVolkswagen : un "plan d'avenir" pour une transformation profondeFRCoupe du Monde : Mbappé rate un penalty mais se rattrape en marquantFRParaguay-France : la sélection paraguayenne étrillée par la presse internationale pour son jeu "antisportif"FRRoyaume-Uni : Un nouveau record de journées à plus de 34°CFRBanque de France relève sa prévision de croissance du PIB français à 0,2% pour le T2 2026FRFrance's World Cup hopes dented by missed penalty against MoroccoFRIran: L'unité affichée après la guerre contraste avec le désespoir de certains Iraniens
Newsgather
BackSiyasette Satranç Hamleleri: Kurulu Düzen ve Muhalefetin Stratejileri
Siyasette Satranç Hamleleri: Kurulu Düzen ve Muhalefetin Stratejileri
Developing
Cumhuriyet6/17/2026Politics3 min readTürkiye

Siyasette Satranç Hamleleri: Kurulu Düzen ve Muhalefetin Stratejileri

Quick Look

  • Makale, Türkiye'deki mevcut siyasi düzenin sürdürülmesi ve muhalefetin buna karşı stratejilerini inceliyor.
  • Erdoğan ve Bahçeli'nin iktidarda kalma hedefleri, dış dinamiklerin etkisi ve CHP içindeki yönetim değişikliği sonrası oluşan yeni stratejiler ele alınıyor.

AI-generated summary

Why It Matters

Makale, Türkiye'deki siyasi aktörlerin iktidarda kalma ve muhalefeti zayıflatma stratejilerini, bunun ekonomik ve siyasi sonuçlarını ele alıyor.

Font size

Çözüm için olaya doğru yaklaşıp süreci öngörmek, yönetmek gerekir.

Erdoğan iktidarda kalmayı, Bahçeli de Cumhur İttifakı içinde varlık sürdürmeyi hedefliyor. Ülkede oluşan müesses nizam (kurulu yerleşik düzen) ve dış dinamikler de bu ittifakı destekliyor. Ülkede 1980 askeri darbesinden sonra iş insanlarının, sermayenin, sivil, askeri bürokratların, rantiyenin, kimi medyanın yararına oluşan kurulu düzenin sürdürülmesi ana hedef. Başlangıçtan itibaren bağımsızlığı, Cumhuriyeti içselleştirmemiş gruplar da dini motiflerle de destek veriyor.

Dış dinamikler, emperyal güçler Türkiye’de oluşan müesses nizamın sürdürülmesi için kendi emellerine uygun olan, zaman zaman haddi aşan önerilerde, üstü açık/kapalı ambargo tehditlerinde bulunuyor.

Kurulu düzeni, seçimli de olsa sürdürmek, Kılıçdaroğlu başkanlığındaki CHP döneminde sorun değildi. Ancak CHP’de yönetim değişikliği olup geniş kitlelerde de adaletsizliğe, ekonomik çöküntüye tepki başlayınca, seçim kazanmak, kurulu düzeni sürdürmek tehlikeye girdi.

Dezenflasyon söylemi, TÜİK verileri dışında övünme ile somut başarı kazanma olanağı olmadığından siyasal mühendisliğe başvuruldu. Başarı için, DEM’i Cumhur İttifakı’na yaklaştırmak, en azından muhalefet parti olmaktan çıkarmak; CHP’yi de yıpratma, itibarsızlaştırma stratejisi izlenmeye başlandı. Süreç iki yönden başlatıldı. DEM’i, Cumhur İttifakı’na çekmek işlevini Bahçeli yüklenirken CHP’yi yıpratmak sürecini de Erdoğan üstlendi. Süreç iki koldan yürüyor. CHP belediyeleri silkeleme, İmamoğlu’nun tutuklanması, CHP’li yerel yönetimlere operasyonlar, hazırlanan fezlekeler sürecin bir yönü. Sürecin en kritik hamlesi, “mutlak butlan”la Kılıçdaroğlu’nu CHP’nin başına bir kez daha monte edilmesi hamlesidir. Bu hamlenin, olağan bir maliyeti olacağı, karşı taraftan tepkiler geleceği de öngörüldü. Merkez Bankası rezerv kaybı, ülkenin borç risk priminin (cds) yükselmesi, tahvil faizlerinin artması, hamlenin ekonomik maliyetleriydi, katlanıldı. Karşı taraftan da kurultay hamlesinin geleceği biliniyordu.

Siyasette satranç benzeşimi yapılırsa, karşı tarafın hamleleri öngörülürken eşzamanlı olarak karşı ataklar da planlanır. 38. olağanüstü kurultay sonrasına karşın, mutlak butlanın yok sayılacağı da öngörülmeliydi.

Çözüm, karşı hamle için önce gerçekleşmesi mümkün olamayacakları belirtmek gerekir.

1- Kurultay kısa sürede toplanamaz, toplansa bile geçerli sayılacak karar alınamaz. 2- Tedbir kararı kaldırılamaz. 3- Yargıtay kısa sürede kararını açıklamaz. Başsavcılığın delegeler hakkında bilgi toplama sürecini başlatması da karar gerekçesini güçlendiriyor. 4- Parti başkanını belirlemek için CHP örgütünün önüne seçim sandığı da getirilmez.

Satrancı, matematiği, “olmayana ergi yöntemi”ni bir yana bırakalım. Maliyete katlanarak yaptığınız en güçlü hamlenin 45 gün sonra karşı hamle ile başa çıkacağını öngörürseniz ya hamleyi yapmaz ya da karşı hamleleri engellersiniz. Hemen kurultay talebi, yürüyüş, oturma, protesto eylemleri, parti içi mücadele, bana sonuçsuz gibi geliyor.

Genelleme yapmadan politika stratejilerini belirleyenlere aktarıyorum: 1- Kılıçdaroğlu, Erdoğan’ın adamıdır. 2- Halk Erdoğan’ı değiştirmek isterse yerine gelecek olanın ikinci Erdoğan olmasını istemez. 3- Çok konuşuluyor, net duruş sağlam gerçekleşmiyor.

Yeni parti olacaksa Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri’nin ruhunu, Mustafa Kemal Atatürk’ün umdelerini yansıtan köprü parti olmalı. CHP, boyunduruktan kurtarıldıktan sonra Atatürk’ün CHP’si olmalıdır. Süreci görmek, yönetmek belirleyici olacaktır.

What to Watch

AI outlook — possibilities, not facts

  • CHP kurultayının kısa sürede toplanamayacağı veya geçerli karar alınamayacağı.

    Likely · Short term

  • CHP örgütünün parti başkanını belirlemek için seçim sandığı önüne getirilmeyeceği.

    Likely · Short term

Open Questions

  • CHP kurultay süreci nasıl sonuçlanacak?
  • DEM Parti'nin Cumhur İttifakı'na yaklaşımı ne olacak?
  • Muhalefetin yeni parti kurma stratejisi neye dayanacak?

Related Topics

This article was originally published by Cumhuriyet.

Related Stories

More on this topicsiyaset