TBMM'de 'Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşme' Yasa Teklifi Kabul Edildi

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin 677 gün önce DEM Partili milletvekilleriyle tokalaşması ile ilk adımları atılan süreçte bir kritik eşik daha aşıldı. ‘Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Yasa Teklifi’, dün TBMM Genel Kurulu’nda geniş bir mutabakatla kabul edilerek yasalaştı.

Görüşmelerde süreci tamamlayamadan hayatını kaybeden DEM Partili Sırrı Süreyya Önder liderler tarafından anılıp alkışlanırken, yasa çalışması “Tarihi adım” olarak tanımlandı. Kurumsal olarak sadece İYİ Parti’nin reddettiği teklif üzerinde Genel Kurul’da büyük uzlaşı sağlandı. Görüşmeleri Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ve AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler de takip etti.

Yeni Parti, teklifin görüşmeleri öncesinde kapalı grup toplantısı gerçekleştirdi. Toplantıda ortak grup kararı alınmazken, milletvekillerinin Genel Kurul’daki oylamada istedikleri yönde oy kullanması konusunda serbest bırakıldı. Genel Başkan Özgür Özel ise kararını Genel Kurul’daki konuşmasında, “Ben ve yönetici arkadaşlarım tarihsel bir sorumluluğu üstlenerek bu yasaya ‘Evet’ diyeceğiz. Milletvekillerimiz de seçildikleri ilde millet ne diyorsa ona göre oy kullanacaklardır. Onları milletin vekili olma sorumluluğuyla baş başa bırakıyorum” diye açıkladı. CHP ve Yeni Yol Partisi’nin de desteklediği teklife Yeniden Refah Partisi ise çekimser kaldı. İYİ Parti ise teklifi tek reddeden Meclis grubu oldu. Böylece teklif üzerinde parti grupları arasında tarihi diye nitelenebilecek geniş katılımlı bir uzlaşı sağlanmış oldu.

MHP Genel Başkanı Bahçeli’ye Terörsüz Türkiye sürecindeki tutumundan dolayı teşekkür eden Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen, “Böyle yasayı hazırlamanın zorlukları var. Dokuz kez bu denenmiş ama başarılı olunamamış. Gerçekten bıçak sırtı bir denge. Zorlukların bazılarının aşılamadığını görüyoruz. Umarız bu süreç, yeni bir ‘keşke’ye dönüşmez” değerlendirmesinde bulundu. CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp de bu yasa vesilesiyle yeni bir siyasi kültürün gelişeceğini aktararak, “Bu kültür eski sorunları demokrasi ruhuyla ele alıp çözmeye de olanak taşıyacaktır. Yeni sürece dâhil olan herkese içtenlikle başarı ve sabır diliyoruz” dedi. CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kağan Salıcı da “Biz bugün Kürt meselesini çözmüyoruz. Biz bugün Kürt meselesinin silahlardan arındırılması yönünde tarihi bir adım atıyoruz. Silahın olduğu yerde sözün bir anlamı kalır mı? Biz bugün sözü başlatıyoruz” diye konuştu.

Teklifi reddeden İYİ Parti’nin 400 sayfayı aşkın karşı oy yazısı (muhalefet şerhi) nedeniyle teklifin Adalet Komisyonu Raporu 507 sayfa olarak Genel Kurul’a sunuldu. Muhalefet şerhinde PKK tarafından katledilen 7 bin 563 şehidin ismine yer veren İYİ Parti, “Şehitlerimizin adı TBMM’nin tarihi kayıtlarına tek tek işlenmiş oldu” açıklamasını yaptı.

TBMM’nin açık oylama kesin sonuçlarını gösteren tablosunda, 563 oy kullanılırken bunların 467’sinin kabul, 87’sinin ret, yedisinin çekimser ve ikisinin de mükerrer oylar olduğu görüldü. Tabloya göre AK Parti’de dokuz milletvekili oylamaya katılmadı. Yeni Parti’de ise 54 milletvekili ‘hayır’ oyu kullandı. 35 Yeni Parti Milletvekili, ‘evet’ oyunu sisteme işlerken, iki Yeni Partili de oylamaya katılmadı. DEM Parti’de ise 55 milletvekili kabul oyu verirken, bir milletvekili de oylamaya katılmadı. MHP’de ise 44 milletvekili kabul oyu verdi, iki milletvekili de oylamaya katılmadı. CHP’de ise 29 kabul, iki ret oyu kullanıldı. 14 milletvekili de oylamaya katılmadı.

Terörsüz Türkiye sürecini 1 Ekim 2024’te DEM Partililerle tokalaşarak başlatan MHP Lideri Devlet Bahçeli, kanunun kabul edilmesinin ardından DEM Parti sıralarına giderek Eş Genel Başkanlar Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları ile tokalaşarak tebrik etti.

* TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da basına yaptığı açıklamada “Yeni bir dönemi hep birlikte inşa edeceğiz. Bu tarihi bir başarıdır. Türkiye en zor meselesini bile ittifakla çözecek kudrettedir. Bundan sonra süreç tıkır tıkır işleyecektir” dedi.

* Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise “Verilen 468 evet oyu, siyasi mutabakat ve toplumsal sahiplenme adına son derece önemli ve değerlidir” açıklamasında bulundu.

Yeni Parti Lideri Özgür Özel: “On yıllardır canımızı, malımızı, kaynaklarımızı feda ettiğimiz bu mesele 86 milyon yurttaşımızın meselesidir. Üniter yapımız, ülkemiz ve milletimizin bölünmez bütünlüğü kırmızı çizgimizdir. Toplumsal barışın sağlanmasını, üniter devletin alternatifi olarak değil, tam tersine en güçlü dayanağı ve güvencesi olarak görüyoruz. Bir daha şehit gelmemesi için, hiçbir evladımızın gazi olmaması için barışın önünde durmayacağız. ‘Bu teklife ‘Hayır’ deme hakkı en çok olan siyasi parti kimdir?’ diye millete sorduğunuzda hiç şüphe yok ki, bugün karşınızdaki Yeni Parti grubudur. Çünkü süreç devam ederken en ağır saldırılara uğrayan bizleriz. Tarihe utanç olarak geçecek bir süreci yaşıyoruz. Günlerdir bu teklife ‘Hayır’ dememiz için binlerce öneri, eleştiri hatta tepki alan bizleriz. Ben ve yönetici arkadaşlarım tarihsel bir sorumluluğu üstlenerek bu yasaya ‘Evet’ diyeceğiz. Milletvekillerimiz de seçildikleri ilde millet ne diyorsa ona göre karar verecek.”

Kanun teklifine karşı çıkan İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ve İYİ Parti grubu, TBMM Genel Kurulu’na Türk bayrakları ve ay yıldızlı atkılarla giriş yaptı. Dervişoğlu’nun Bahçeli ile selamlaşmaması ve karşılaşmaktan kaçınması dikkat çekerken, yan yana oturan iki lider arasında soğuk rüzgârların estiği görüldü. İYİ Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, Genel Kurul’a hitabı sırasında terör örgütü PKK’nın saldırılarında şehit olan 7 bin 500 kişinin ismini okumaya başladı. Meclis Başkanvekili Celal Adan, uyarılarına rağmen Türkoğlu’nun kürsüden inmemesi üzerine oturuma ara verdi.

Meclis’te Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Yasa Teklifi’nin görüşüldüğü kritik oturumda siyasi atışmalar semboller üzerinden yürüdü. Süreci ve yasayı kategorik olarak reddeden İYİ Parti grubunun, “Sevr Antlaşması’nın yıldönümünde görüşülemez” tezine, Cumhur İttfakı ve Meclis Başkanlığı, “Anafartalar Zaferi’nin yıldönümü” dolayısıyla “Çanakkale ruhu” çıkışıyla yanıt verildi. Sabaha kadar devam eden TBMM Genel Kurul oturumları ve kulislerden notlar şöyle:

Sıcak gündem maddesinin görüşülmesine başlanmadan önce program akışında bir “ön uzlaşma” sağlandı. Anlaşıldığı üzere toplantının başında 20 milletvekili ve grup başkan vekillerine söz verildi. Kulise gelen MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de partilerin tutumunu anımsatan gazeteciye, “18 saat dinleyeceğiz” diyerek öngörülen süreyi açıklamış oldu. İYİ Parti’nin “Anayasa’ya aykırılık” önergesi dışında muhalefetten grup önerisi gelmedi. İYİ Parti dışındaki grup yöneticileri, ılımlı mesajlarla iyi dileklerini ifade eden konuşmalarla açılışı yaptı.

Oturumun başından itibaren Bahçeli ile Dervişoğlu gruplarının başında yer aldı. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, oturum öncesinde Bahçeli’nin yanına giderek tokalaştı. Sonraki dakikalarda Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, DEM Parti Eş Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan ile Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan da görüşmeye katıldı. Oturuma ara verildiğinde Bahçeli, Hatimoğulları ve Bakırhan ile kuliste sohbet etti.

Devlet Bahçeli’nin dün kullandığı rozet ve yüzüğündeki anlamlar da dikkat çekti. İki objede; Kül Tigin Yazıtlarından “Zamanı Tanrı Yaşar” ifadesiyle, Allah’ın sıfatlarından “El-Evvel-İlk olan” ve “El-Ahir-sonsuz” ifadeleri yer aldı.

İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez dün Sevr Antlaşması’nın imzalanma yıldönümü olduğunu belirterek görüşmelerin yapılamayacağını savundu. AK Parti Grup Başkanvekili Abulhamit Gül, “Bugün Anafartalar Zaferi’nin yıldönümü. Bizim için anlamlı olan gün Çanakkale ruhudur, Anafartalar destanıdır” yanıtını verdi.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler: “Sürece çok güçlü destekleriyle katkı sağlayan, Cumhurbaşkanımız Erdoğan’a, MHP Genel Başkanı Bahçeli’ye, DEM Parti Eş Başkanlarına, İmralı ziyareti yapan milletvekillerimize, AK Parti grubumuza, MHP milletvekillerimize, Yeni Yol, Yeni Parti, CHP’deki milletvekillerimize çok teşekkür ediyorum. Umutsuzluğa tahammülümüz yok. İstiyoruz ki Munzur Dağları’nda hep birlikte kardelenler toplayalım. Türkiye’ye yeni ufuklar açmak istiyoruz. Bedeli her ne olursa olsun bunu hep birlikte başaracağız. Amacımız Türkiye’de silah ve şiddetin bir daha konuşulmamasını sağlamak. Bu kanun gerçek manada bir Türkiye modelidir. Bu toprakların evlatları, samimiyetle bu sorunu çözmek ve geleceğin Türkiye’sine daha sağlam, kardeşçe, omuz omuza yürümek istiyor.”

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız: “1 Ekim 2024’te TBMM’nin yasama yılının açılış töreninde, Genel Başkan Bahçeli’nin 677 gün önce DEM Partili milletvekilleriyle tokalaşması ve onlara hitaben söylediği sözler Türk siyasi hayatında yeni bir kapıyı araladı. Yine 22 Ekim’de grup toplantısında yaptığı, tüm ezberleri bozan tarihi çağrı Türk siyasetinde bir dönüm noktası olmuştur. Bu tarihi çağrı bir milattır, yüzyılın en cesur dönüştürücü siyaset hamlesidir. Bu hamle ve aradan geçen zaman, PKK’nın kendini feshetmesi ve silahları bırakma kararı almasıyla sonuçlanmıştır. Terörsüz Türkiye’nin sonuna kadar arkasındayız. Teklif, mahkûmiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme niteliğinde değildir. Bazı arkadaşlarımız bu teklifin bir af olduğunu iddia edecek kadar gerçekten uzağa düşmektedir.”

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu: “Bu sürece kim ne isim vermek istiyorsa versin, bizim için bunun adı milli kimliğimize ve Cumhuriyetimiz’e karşı girişilen büyük bir kalkışmadır. Bir kanun teklifi hazırlıyorsunuz. Bu kanun teröristlerden ve terör örgütü mensuplarından başka kimin işine yarıyor, hiç düşündünüz mü? Onlara özgürlükten ve imtiyazdan gayri vatandaşa ne getiriyor, hiç hesap yaptınız mı? 106 yıl sonra bugün de bu Genel Kurul’da aynı sınavdan geçiyoruz. Hepimiz bu çatı altında Türk milletinin huzurunda bir yemin ettik. Devletin varlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü koruyacağımıza dair... Peki bugün o yemini bile bile çiğneyecek misiniz? Bu teklife ‘evet’ mi diyeceksiniz? Biz, ‘hayır’ diyeceğiz. Tarihin doğru yerinde duracağız.”

DEM Parti Eş Başkan Tuncer Bakırhan: “Bu süreç; kardeşi kardeşe kırdırma hesaplarını altüst edecek, beraberliğimizi kaim kılacak, ortak geleceğimizi güçlendirecektir. Bu coğrafyada haritalar silahla, sınırlar genelde acıyla çizildi. Şimdi ilk kez hukukla yazılan bir sayfa var. Bu sayfa Türkiye’de yazılırsa mürekkebi tüm bölgeye yeter. Bu, tarihsel ilişkimizi düzeltme ve doğru bir buluşmayı gerçekleştirmenin adımıdır. Bu süreç kardeşi kardeşe kırdırma hesaplarını altüst edecek, beraberliğimizi kaim kılacak, ortak geleceğimizi güçlendirecektir. Bu süreç; Türkiye’nin bölünmesine değil bütünleşmesine, ayrışmaya değil ortak yaşamın güçlendirilmesine büyük bir fırsat sunacak. Türk kardeşlerime bütün açık yüreklilikle seslenmek istiyorum: Bizim adamız Türkiye’dir.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "10 Ağustos 2014’te milletimiz Cumhurbaşkanını ilk kez doğrudan kendi oylarıyla seçti. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan siyasi tarihimizde halk tarafından doğrudan seçilen ilk Cumhurbaşkanı oldu. Cumhurbaşkanımızın bu şekilde doğrudan millet iradesiyle seçilmesi Türkiye’deki pek çok tartışmayı sona erdirdi. Vesayetin sona ermesi ve siyasi iradenin kurumsallaşması için 10 Ağustos çok önemli bir imzadır" dedi.