Türkiye'de Okullar Arası Performans Farkı OECD Ortalamasının Üzerinde Devam Ediyor
Quick Look
- TEDMEM tarafından hazırlanan PISA 2025’e İlk Bakış Raporu'na göre, Türkiye okullar arası performans farkı fen, matematik ve okuma alanlarında OECD ortalamasının üzerinde devam ediyor.
- Çok programlı Anadolu liselerinde en yüksek puan artışı görülürken, Anadolu imam hatip ve mesleki liseler ortalamanın altında kalıyor.
AI-generated summary
Why It Matters
Türkiye'nin PISA sonuçları yıllardır okullar arası farklılıklar konusunda eleştirilmektedir. Rapor, bu farklılıkların belirli okul türlerinde daha da artığını göstermektedir.
Türk Eğitim Derneği’nin (TED) düşünce kuruluşu TEDMEM tarafından hazırlanan “PISA 2025’e İlk Bakış Raporu”na göre, Türkiye okullar arası performans farkının en yüksek olduğu ülkelerden biri olmaya devam ediyor.
Raporda bu konuda yapılan analiz şöyle: “PISA 2025 sonuçları Türkiye’de okullar arasındaki performans farklılıklarının OECD ortalamasına kıyasla belirgin biçimde daha yüksek olduğunu göstermektedir.
Fen, matematik ve okuma alanlarının tamamında okullar arası varyans, OECD ortalamasının üzerindedir. Türkiye’de okullar arası varyans fende yüzde 50.1, matematikte yüzde 67.5, okumada yüzde 41.6 düzeyindeyken OECD ortalamaları sırasıyla yüzde 31.3, yüzde 32.8 ve yüzde 30.1’dir.
10 ÜLKEDEN BİRİ
Türkiye, fen performansında okullar arası farklılıkların toplam varyansın en az yarısını oluşturduğu 10 ülkeden biri. Matematikte ise okullar arası varyansın yüzde 65’in üzerinde olduğu yalnızca beş ülkeden biridir.
Bilgi işlemsel problem çözmede de okullar arası varyans Türkiye’de yüzde 26.6 ile OECD ortalamasının üzerindedir. Bu bulgular, Türkiye’de öğrencilerin akademik performanslarının devam ettikleri okula göre güçlü biçimde farklılaştığına işaret etmektedir.
Türkiye bir yandan fen, matematik ve okumada ortalama performansını güçlü bir biçimde artırırken diğer yandan öğrencilerin başarı düzeylerinin okullar arasında yüksek ölçüde ayrıştığı bir yapı varlığını sürdürmektedir.
Ortalama puanlardaki yükseliş genel performans açısından olumlu olmakla birlikte okullar arası farklılıkların yüksekliği, bu ilerlemenin eğitimde eşitlik boyutuyla birlikte ele alınması gerektiğini göstermektedir.”
EN YÜKSEK ARTIŞ HANGİ OKULDA?
Rapora göre, PISA 2025’te 2022 yılına kıyasla en yüksek puan artışı çok programlı Anadolu liselerinde görülüyor. Bu okul türünde 2022- 2025 arasında fen puanı 78, matematik puanı 68, okuma puanı 72 puan yükselmiş.
Fen liseleri ve sosyal bilimler liseleri üç alanda da diğer okul türlerinden belirgin biçimde ayrılıyor.
Anadolu liseleri ve çok programlı Anadolu liseleri de fen, matematik ve okumada Türkiye ortalamasının üzerinde yer alırken Anadolu imam hatip liseleri, Anadolu güzel sanatlar liseleri, spor liseleri ile mesleki ve teknik Anadolu liselerinin ortalama puanlarının tüm alanlarda Türkiye ortalamasının altında kaldığı görülüyor.
En yüksek ve düşük ortalamalara sahip okul türleri arasındaki fark fende 182, matematikte 206, okumada 165 puana ulaşıyor. Özellikle matematikta 200 puanı aşan fark, okul türleri arasındaki performans ayrışmasının boyutunu ortaya koyuyor.
Open Questions
- Okullar arası farklılıkların kök nedenleri nedir?
- Düşük performans gösteren okullarda destek mekanizmaları ne kadar etkili?
- Bu farklılıklar uzun vadede sosyal eşitsliği nasıl etkiler?
