Üniversite Hayali Gerçekleşiyor Ama Masraflar Kaygı Veriyor

Yaklaşık 2 buçuk milyon üniversiteli adayı ve aileleri heyecanla sınav sonuçlarını beklerken bu heyecana şehir dışı yaşam masraflarının kaygısı ekleniyor. Bu sene öğrencilerin büyük şehirlerdeki aylık temel masrafları en az 30 bin lira civarında olacak. Bütçelerden en büyük pay her zaman olduğu gibi barınmaya ayrılacak.

2026 -2027 akademik yılı yaklaşırken özel öğrenci yurtları da yeni ücretlerini belirlemeye başladı. Öğrencilerin tercih listelerinde üst sıralarda yer alan İstanbul, Ankara ve Eskişehir’deki özel yurtlarla konuştuk. Geçen seneye göre yüzde 27-40 aralığında artışların telaffuz edildiği yurtlarda üç kişilik odalar için yıllık ücret KDV ve depozito hariç İstanbul’da 180 bin lirayla 390 bin lira arasında, Ankara’da 150 bin ile 350 bin lira arasında değişiyor, Eskişehir’de ise 110 bin liradan başlıyor. Görece düşük fiyat segmentinde yer alan yurtlarda sadece kahvaltı öğünü fiyata dahil ediliyor. Genelde en fazla 10 aya kadar vade uygulanıyor.

Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) yurduna hak kazanamayan ya da tercih etmeyen öğrencilerin bir diğer seçeneği kiralık evlerde de durum iç açıcı değil.

Endeksa tahminlerine göre eylülde Türkiye geneli kira ortalaması 1+1’de 22 bin lira, 2+1’de 26 bin 397 lira olacak. Bu kapasitelerdeki daire kiralarının Ankara’da 30-32 bin; İstanbul’da 38 - 40 bin; Eskişehir’de 17-20 bin lira bandında olması bekleniyor. Bir yetişkinin sağlıklı ve dengeli beslenmek için yapması gereken gıda harcaması ise 10 bin lirayı aşıyor. 2 kişinin ortak yaşadığı bir evde doğalgaz, elektrik, su ve internet faturalarından kişi başına en az 1300 lira düşüyor. Bir aylık ulaşım bedeli ocak ayına kadar şehirlere göre 450 lira ile 600 lira arasında olacak.

Üniversite yılları temel yaşam harcamalarından fazlasını gerektiriyor. Başta da olmazsa olmaz ders materyalleri geliyor. Hukuk, mühendislik, işletme ve iktisat gibi belli başlı fakültelerin ana ders kitaplarının piyasadaki sıfır fiyatları toplam 13 bin liraya kadar çıkabiliyor. İkinci el alışveriş sitelerinde ise her bir sınıf için oluşturulmuş ders kitabı setleri 4 bin ila 8 bin liradan satışa sunuluyor. Sıra kişisel ve enetelektüel gelişime yönelik ihtiyaçlara gelmeden cüzdanlar sıfırlanıyor.

ŞİMDİDEN İŞ ARIYORLAR

Dijital dünyanın vazgeçilmezi haline gelen film ve dizi platformlarına üye olmak, ders dışı kitap satın almak ayda ekstra bin lirayı; haftada bir dışarıda sosyal aktivite ise ayda en az 2 bin 500 lirayı gerektiriyor.

Çalışanların neredeyse yarısının asgari ücret ve civarında ücret aldığı Türkiye’de bu ağır fatura, üniversite okumanın bir ayrıcalık haline geldiğini kanıtlıyor. 2026’da yüzde 33 artışla 3 bin liradan 4 bin liraya çıkarılan KYK burs ve öğrenim kredisinde ise yeni yılda da anlamlı bir artış beklentisi yok.

Öğrenci Veli Derneği Bolu Şube Başkanı ve lise rehberlik öğretmeni Zehra Kulalı Gezici’nin söyledikleri, bu tablonun öğrenci ve ailelerin tutum ve psikolojisi üzerindeki ağır yansımasını ortaya koyuyor:

“Çocukların şehirleri dışında bir üniversite hayatı hayali yok. Ekonomik gerçeklikler tercih zamanlarında ciddi bir bariyer olarak karşımıza çıkıyor. Başarılı öğrenciler bile şakayla karışık da olsa üniversite zamanını kayıp zaman olarak ifade ediyor. Gelecek hayalleri gündelik geçim telaşına heba oluyor. Çocuklar renkli kampüs hayallerinden uzak, okul ve bölüm tercihinden önce ‘acaba nerede nasıl yarı zamanlı iş bulurum’ diye araştırıyor. Bayramda seyranda otobüs ücretinin ne kadar tutacağına bile bakıyorlar. Artık aileler de ‘Sen yeter ki oku, gerisine kaygılanma, bir şekilde hallederiz’ diyemiyor. “