Vance: Trump yönetimi İran'da rejim değişikliği hedeflemedi
Quick Look
- ABD Başkan Yardımcısı Vance, Trump yönetiminin İran'da rejim değişikliği hedeflemediğini, amacın nükleer programı diplomatik veya askeri yollarla sona erdirmek olduğunu belirtti.
- Vance, ABD-İran mutabakatını bölgesel barış anlaşması olarak nitelendirdi.
AI-generated summary
Why It Matters
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Trump yönetiminin İran politikası ve ABD-İran arasında varıldığı duyurulan bölgesel barış anlaşması hakkında açıklamalarda bulundu.
Vance, gazeteci Megyn Kelly'nin YouTube kanalında yayımlanan röportajında, Trump yönetiminin İran politikasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Trump'ın İran'da "rejim değişikliği hedeflemediğini" söyleyen Vance, "ABD Başkanı hiçbir zaman amacının Rıza Pehlevi'yi İran'ın yeni lideri yapmak olduğunu söylemedi." dedi.
Vance, İran halkının mevcut yönetime karşı ayaklanmasının kendi kararı olduğunu belirterek, "(Trump) İran halkı ayaklanmak isterse bunun harika ancak onların meselesi olduğunu ve bunun, İran halkı ile hükümetleri arasındaki bir konu olduğunu söyledi." ifadelerini kullandı.
Başkan Yardımcısı Vance, ABD'nin hedefinin İran'ın nükleer programının "diplomatik yollarla ya da gerektiğinde askeri yollarla" sona erdirilmesi olduğunu kaydetti.
ABD ile İran arasındaki mutabakatı da "bölgesel barış anlaşması" olarak nitelendiren Vance, bu çerçevenin İran'ın yanı sıra Körfez ülkeleri, İsrail ve Lübnan'ı da kapsayacağını söyledi.
Vance, "İran yükümlülüklerini yerine getirirse Orta Doğu için gerçekten dönüştürücü bir anlaşma ortaya çıkacak. Aksi halde herhangi bir ekonomik fayda elde edemeyecekler." diye konuştu.
Anlaşmanın sık sık kıyaslandığı Marshall Planı'ndan farklı olduğunu savunan Vance, "Marshall Planı büyük ölçüde Amerikan vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edildi. Bu ise Amerikan vergi mükelleflerinin parası değil." değerlendirmesinde bulundu.
Vance ayrıca, İran'ın ekonomik kazanımlar elde edebilmesi için davranışlarını değiştirmesi gerektiğini belirterek, uranyum zenginleştirme faaliyetleri ile doğrulama ve denetim mekanizmalarının anlaşmanın temel unsurları arasında yer alacağını söyledi.
ABD-İran mutabakatı
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 15 Haziran'da ABD ve İran'ın, yürütülen müzakerelerin ardından, Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaları sonlandırmak üzere mutabakata vardığını duyurmuştu.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de ABD ile mutabakata varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıklamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını belirtmişti.
ABD-İran mutabakatının özellikle Lübnan'ı da kapsayacağının açıklanması İsrail'de tartışmalara neden olmuş, İsrail Başbakanı Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz, Lübnan'ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerden çekilmeyeceklerini ileri sürmüştü.
*Haberde AA'nın arşiv fotoğrafı kullanılmıştır
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
ABD-İran mutabakatı, Orta Doğu'da gerilimi azaltacak ve bölgesel barışa katkı sağlayacak.
Likely · Medium term
İran, anlaşma şartlarına uyarsa ekonomik yaptırımların hafifletilmesiyle ekonomik kazanımlar elde edecek.
Likely · Medium term
Open Questions
- Anlaşmanın detayları tam olarak ne zaman açıklanacak?
- İsrail'in endişeleri nasıl giderilecek?
- İran'ın yükümlülüklerini yerine getirmesi nasıl denetlenecek?

