Vitamin K2 và vai trò quan trọng trong phát triển xương ở trẻ sơ sinh

Các nghiên cứu cho thấy vitamin K2 giữ vai trò quan trọng khi phối hợp với vitamin D3 đưa canxi vào mô xương, từ đó hỗ trợ sự phát triển hệ xương trong những năm đầu đời.

Một nghiên cứu công bố trên Saudi Medical Journal năm 2023, thực hiện trên 200 trẻ sơ sinh, cho thấy khoảng 33% trẻ có nồng độ vitamin K2 trong máu ở mức thấp ngay khi chào đời. Nghiên cứu cũng xác định sinh mổ, sinh non, nhẹ cân so với tuổi thai và mẹ sử dụng corticosteroid trước sinh là những yếu tố làm tăng nguy cơ thiếu hụt vitamin K2 ở trẻ. Cụ thể, trẻ sinh mổ có nguy cơ thiếu vitamin K2 cao gấp 2,5 lần so với trẻ sinh thường; nguy cơ này tăng gấp 3,5 lần ở trẻ sinh non và gấp 4,7 lần ở nhóm trẻ có mẹ dùng corticosteroid trước sinh.

Theo các chuyên gia, Vitamin D3 và vitamin K2 đều tham gia vào quá trình chuyển hóa canxi nhưng đảm nhiệm những vai trò khác nhau.

Vitamin D3 giúp tăng hấp thu canxi từ ruột vào máu và hỗ trợ cơ thể tổng hợp Osteocalcin - một protein tham gia quá trình tạo xương. Tuy nhiên, Osteocalcin chỉ phát huy chức năng khi được vitamin K2 hoạt hóa. Khi đó, protein này mới có khả năng gắn canxi vào mô xương, góp phần tăng cường quá trình khoáng hóa xương.

Do đó, việc chỉ bổ sung vitamin D3 mà không đảm bảo đủ vitamin K2 có thể làm giảm hiệu quả sử dụng canxi của cơ thể.

Vai trò của vitamin K2 đối với sức khỏe xương cũng được ghi nhận trong một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) công bố trên Nutrition in Clinical Practice năm 2026. Nghiên cứu trên trẻ sinh non cho thấy việc bổ sung vitamin A (1.500 IU/ngày) kết hợp vitamin K2 dạng MK-7 (50 mcg/ngày) trong 12 tháng giúp cải thiện mật độ khoáng xương tại cột sống thắt lưng và xương đùi, đồng thời cải thiện chỉ số chiều cao theo tuổi, với độ an toàn được ghi nhận ở mức cao.

1.000 ngày đầu đời là giai đoạn quan trọng đối với sự phát triển hệ xương của trẻ. Vitamin K2 tham gia hoạt hóa osteocalcin – protein có vai trò gắn canxi vào mô xương. Vì vậy, thiếu vitamin K2 có thể ảnh hưởng đến quá trình khoáng hóa xương. Một số nghiên cứu trên nhóm trẻ sinh non cho thấy bổ sung vitamin K2 giúp cải thiện mật độ khoáng xương, tuy nhiên vẫn cần thêm các nghiên cứu quy mô lớn để đánh giá hiệu quả trên toàn bộ trẻ sơ sinh.

Ngoài ra, trẻ sinh mổ có nguy cơ thiếu vitamin K2 nhiều hơn. Vitamin K2 khác với vitamin D3 ở chỗ một phần được tổng hợp bởi hệ vi khuẩn đường ruột. Đối với trẻ sinh thường, quá trình đi qua đường sinh giúp trẻ tiếp xúc sớm với hệ vi sinh vật của mẹ, trong đó có nhiều lợi khuẩn tham gia tổng hợp vitamin K2.

Trong khi đó, trẻ sinh mổ không trải qua quá trình này nên hệ vi sinh đường ruột hình thành chậm hơn, thành phần vi khuẩn cũng khác biệt, chủ yếu đến từ da mẹ và môi trường bệnh viện. Một số phân tích về hệ vi sinh đường ruột trẻ sơ sinh ghi nhận tổng lượng menaquinone (vitamin K2) ở trẻ sinh mổ thấp hơn so với trẻ sinh thường.

Lượng vitamin K2 được truyền từ mẹ sang thai nhi qua nhau thai rất hạn chế, trong khi hàm lượng vitamin này trong sữa mẹ cũng không cao. Vì vậy, nhiều trẻ, đặc biệt là trẻ sinh mổ hoặc sinh non, có nguy cơ thiếu vitamin K2 ngay từ những ngày đầu đời.

Hiện nay, Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ khuyến nghị tất cả trẻ sơ sinh được bổ sung vitamin D3 với liều 400 IU/ngày ngay sau khi sinh. Bên cạnh đó, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy vitamin K2 đóng vai trò hỗ trợ vitamin D3 trong quá trình đưa canxi vào xương, đặc biệt ở những trẻ có nguy cơ thiếu hụt như trẻ sinh mổ hoặc sinh non.

Các chuyên gia khuyến cáo, khi cân nhắc bổ sung vitamin D3 và K2 cho trẻ, phụ huynh nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, công bố đầy đủ hàm lượng hoạt chất, phù hợp với lứa tuổi và tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn chế phẩm phù hợp với từng trường hợp.