Vụ gian lận thi cử mới và bài học từ quá khứ

Năm 2019, khi vụ bê bối tuyển sinh đại học ở Mỹ bị phanh phui, phụ huynh bỏ tiền mua suất cho con đều bị xử lý hình sự.

Lại một lần nữa, điểm thi tốt nghiệp cao ngất lại diễn ra. Lần này, biện pháp gian lận là khác nhưng kết quả thì vẫn như trước: Rất nhiều học sinh đã nhận được điểm cao bất thường, không phải do mình làm bài mà có được.

Những thông tin hiện tại cho thấy có giáo viên giải đề thi và đưa vào phòng thi cho các em học sinh chép lại. Kết quả là điểm Toán cao bất thường ở một trường chuyên.

Vụ việc này đã diễn ra chỉ tám năm sau vụ việc sửa điểm thi khi vào sổ báo cáo. Cách làm này khiến các bài thi đều có đáp án đúng, và chấm thi lại không phải là biện pháp nữa. Để biết em nào học thật em nào chép bài giải của giáo viên đã xông vào phòng thi chỉ có cách đem các em ra thi lại.

Câu hỏi được đặt ra là, vì sao các giáo viên lại liều mình như vậy? Đây là việc có sự tham gia của rất nhiều giáo viên, và toàn bộ quy định gác thi đã bị gạt bỏ sang một bên, nên mới có sự việc như vậy.

Lần trước, cũng là một vụ gian lận gây chấn động dư luận cả nước, các cán bộ giáo dục làm điểm thi đã nâng điểm cho thí sinh đã bị bắt, bị xử lý, nhưng chỉ mấy năm sau lại xảy ra một vụ khác, táo tợn hơn, và có sự tham gia của một loạt các giáo viên, hiệu trưởng?

Tôi lần giở lại vụ việc lần trước và nhận ra rằng sau khi những người có liên quan bị xử lý thì các em học sinh trong vùng nghi vấn vẫn được nộp điểm thi mà ai cũng biết là có vấn đề đó để xét tuyển vào trường đại học. Lần này cũng vậy, các em học sinh trong vùng nghi vấn vẫn được nộp điểm thi xét tuyển.

Ai cũng biết rằng trong số 147 điểm mười đấy, có một số là thật. Có một số là nhiều hơn sức học thật, nhưng cũng không chênh nhau là mấy. Ngày nay lại cấm không cho các em này nộp điểm xét đại học thì thật sự sẽ có một số em phải nhận lãnh hậu quả cho sự sai trái của người khác.

Cái khe hở "nhân văn" này đã được những người bán điểm tận dụng theo một cách sáng tạo. Sự lúng túng của các cơ quan quản lý khi đối mặt với việc này xuất phát từ việc thiếu khung pháp lý để xử lý người mua điểm hay cả những người không mua điểm cũng bị nhét thêm điểm vào người.

Các giáo viên vào phòng thi giải bài thi cho học sinh chép lại giống như thực hiện một pha "hy sinh bản thân để cứu chủ" đầy kịch tính trong phim cổ trang. Chưa rõ đằng sau là gì, nhưng với tinh thần quyết tâm, các giáo viên có làm sai nhưng thí sinh vẫn được lợi thì họ đâu có sợ.

Nói tóm lại, cơ quan chức năng cần phải xây dựng cơ sở pháp lý để xử lý các vấn đề này. Dù lỗi của ai, học sinh vẫn phải lãnh nhận hậu quả của việc gian dối, tức là bị cho điểm liệt, thì mới có thể răn đe. Trường hợp khó biết ai thật ai giả như ở Tuyên Quang thì cứ đem ra thi lại. Bộ giáo dục cũng có thể làm sẵn đề thi dự phòng, nếu rơi vào trường hợp như này thì thi lại.

Khi những vụ gian lận thi cử vẫn được kết thúc bằng phương pháp "nhân văn" với các em học sinh, những người được hưởng lợi, thì cho dù "người lớn" có bị như nào thì động cơ gian lận vẫn còn đó. Còn cái gọi là nhân văn thì không phải chỉ là việc ai được vào đại học, ai thì không.

Hậu quả của việc những điểm mười gian lận vào đại học là những bệnh nhân khổ đau dưới tay các bác sĩ kém cỏi, những công trình, sản phẩm kém chất lượng được làm ra từ những kỹ sư học dốt, và cả những giáo viên vào trường sư phạm bằng gian lận, và ra trường để tiếp tục dạy học sinh gian dối.

Năm 2019, khi vụ bê bối tuyển sinh đại học ở Mỹ bị phanh phui, các bậc cha mẹ bỏ tiền mua suất cho con đều bị xử lý hình sự. Những người là thí sinh thì đều bị đuổi học.

Trong đó có một người là con gái của một tỷ phú ở Trung Quốc, học rất giỏi và thật sự là có đủ khả năng vào trường top trên đôi chân của mình. Tỷ phú đó muốn chắc ăn nên nhờ một cố vấn tuyển sinh giúp đỡ và đã trả 1,5 triệu đô mà tỷ phú tưởng là tiền công cho cố vấn.

Thật ra thì ông cố vấn đó đã dùng tiền đi mua chuộc một huấn luyện viên thể thao ở Havard rồi lấy suất cho thí sinh đó. Mặc dù thí sinh đó đã chứng minh được tất cả các điều trên, nhưng Havard vẫn đuổi học cô gái đó.

Không đuổi học thì món lợi do gian dối vẫn còn, và sẽ vẫn có người tiếp tục gian dối.