Wstrzymana wycinka drzew w Ptasim Zakątku z powodu krogulców i protestów mieszkańców

W Ptasim Zakątku przy ulicy Jerzego Ficowskiego chronione krogulce mają gniazdo. Władze dzielnicy chcą tam zbudować zespół przedszkolno-żłobkowy. Wycinkę drzew z powodu krogulców trzeba było czasowo wstrzymać. Ta inwestycja budzi duże emocje. Nie chce jej część mieszkańców. Zebrali podpisy i złożyli projekt obywatelskiej uchwały, dotyczącej ochrony Ptasiego Zakątka.

Na działce przy ulicy Jerzego Ficowskiego ma powstać zespół przedszkolno-żłobkowy. Prace prowadzi dzielnica Żoliborz. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie, potwierdziła obecność krogulca w sąsiedztwie terenu przewidzianego pod inwestycję.

Krogulec jest gatunkiem objętym ścisłą ochroną, wobec którego obowiązują liczne zakazy, w tym umyślnego płoszenia lub niepokojenia w miejscach noclegu, w okresie lęgowym w miejscach rozrodu lub wychowu młodych. Zakazane jest także niszczenie siedlisk tych drapieżnych ptaków, będących m.in. obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku lub migracji.

Regionalny dyrektor ochrony środowiska w Warszawie skierował do dzielnicy Żoliborz pismo. Podkreślił w nim, że w związku z planowanymi pracami, istnieje ryzyko naruszenia obowiązujących zakazów.

"Hałas generowany w trakcie planowanej wycinki może doprowadzić do porzucenia lęgów. Wskazano, że należy wstrzymać się z wszelkimi działaniami mogącymi generować hałas, co mogłoby doprowadzić do porzucenia lęgu przez krogulca, do zakończenia lęgów (do końca lipca 2026 r.) w promieniu minimum 80 metrów od gniazda" - zaznaczyła w odpowiedzi na nasze pytania Agata Antonowicz, główny specjalista ds. komunikacji społecznej i kontaktów z mediami w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie.

Prace wstrzymane, działka ogrodzona

O szczegóły zapytaliśmy w urzędzie dzielnicy Żoliborz. "Zgodnie z pokontrolnym RDOŚ z 15 maja 2026 roku, mieliśmy wstrzymać prace związane z wycinką drzew na odległość 80 metrów od gniazda do 30 lipca 2026, w celu umożliwienia osobnikom krogulca bezpiecznego wyprowadzenia lęgów" - poinformowała Donata Wancel, rzecznik prasowy urzędu dzielnicy Żoliborz.

Jak dodała, prace zostały wstrzymane jeszcze przed otrzymaniem pisma od RDOŚ. "Te prace wstrzymaliśmy natychmiast po potwierdzeniu przez ornitologa obecności krogulca, jeszcze przed kontrolą z RDOŚ" - dodała.

Zapewniła, że obecnie na terenie budowy nie są prowadzone żadne prace, które mogłyby niepokoić rodzinę krogulca. "Działka została ogrodzona i zabezpieczona przed dostępem osób nieuprawnionych. Wszelkie działania urzędu są realizowane w zgodzie z postanowieniami Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (RDOŚ)" - podkreśliła Wancel.

Czekają na "wyprowadzkę" młodych

O tym, kiedy wykonawca wejdzie na budowę, zdecyduje nowa ekspertyza przyrodnicza. Urząd chciałby ruszyć z pracami wcześniej, niż termin przewidziany w piśmie przez RDOŚ. Zamiast końca lipca, chciałby więc, by inwestycja ruszyła od 30 czerwca. Jak się dowiedzieliśmy, 1 czerwca wystąpił do RDOŚ o zgodę na możliwość prowadzenia prac z początkiem lipca.

Jednak ta data to jedynie formalna możliwość. O powrocie na teren prac zadecyduje nowa ekspertyza ornitologiczna. "Wnioskowane przez nas rozwiązanie zakłada, że inwestycja ruszy tylko wtedy, gdy zespół niezależnych specjalistów (ornitolog, chiropterolog, entomolog) w ramach ekspertyzy stwierdzi, że młode ptaki bezpiecznie i samodzielnie opuściły gniazdo" - wyjaśniła rzeczniczka dzielnicy Donata Wancel.

Jeśli jednak ekspertyza ornitologiczna wykaże, że ptaki potrzebują więcej czasu na usamodzielnienie się, to "budowa placówki bezwzględnie poczeka".

Do "gry" weszła strona społeczna

Wniosek Urzędu Dzielnicy Żoliborz wpłynął do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie w połowie maja. Jak się dowiedzieliśmy dotyczył wydania zezwolenia na niepokojenie krogulca w miejscu noclegu, w związku z budową zespołu przedszkolno-żłobkowego przy ulicy Ficowskiego.

Z uwagi na braki w dokumentacji Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie wezwał do ich uzupełnienia. "Uzupełnienie wpłynęło 2 czerwca. W uzupełnieniu wnioskodawca wskazał, że wnioskuje o odstępstw od zakazów (zgoda na niepokojenie w miejscach noclegu) w okresie od 30 czerwca do końca grudnia 2026 roku" - przekazała Agata Antonowicz z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie.

Mieszkańcy bronią Ptasiego Zakątku

"Z uwagi na fakt, że w ramach postępowania wpłynął wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału na prawach strony, regionalny dyrektor ochrony środowiska w Warszawie wystosował postanowienie o dopuszczeniu tej organizacji do udziału w postępowaniu, zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami wraz ze wskazaniem terminu przewidzianego na ewentualne uwagi czy wyjaśnienia" - dodała Antonowicz.

Dopiero po dopełnieniu tych elementów postępowania, będzie można przejść do fazy wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Mieszkańcy nie chcą wycinki

Prowadzonej na terenie Ptasiego Zakątka wycince drzew i budowie zespołu przedszkolno-żłobkowego sprzeciwia się część mieszkańców. Argumentują, że to cenny przyrodniczo teren zielony.

"Ptasi Zakątek to obszar, na którym rośnie ponad 400 drzew i występuje blisko 50 gatunków ptaków. Teren pełni funkcję lokalnego korytarza ekologicznego pomiędzy Powązkami. Dla mieszkańców jest miejscem spacerów i rekreacji, a także naturalną ochroną przed hałasem, smogiem i skutkami miejskich upałów" - podkreślili w przesłanej mediom notatce prasowej.

Mieszkańcy zorganizowali zbiórkę podpisów, pod obywatelską uchwałą, dotyczącą ochrony Ptasiego Zakątka. W ciągu dziewięciu dni zebrali ponad 1850 podpisów. Jak wyjaśnili jest to trzykrotność wymaganego progu 1,5 procenta wyborców Żoliborza (łączna liczba uprawnionych to 39917 osób z prawem wyborczym w dzielnicy). "Dzięki temu możliwe było formalne wniesienie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej"- zaznaczyli. 10 czerwca stworzoną w ten sposób uchwałę złożyli do urzędu dzielnicy Żoliborz.

Dzień później, przy ogrodzeniu Ptasiego Zakątka, zorganizowali akcję społeczną pod hasłem "Ptasi Plakat". Uczestnicy przynieśli własnoręcznie przygotowane plakaty, ustawili się wzdłuż ogrodzenia i zawiesili je na płocie otaczającym teren inwestycji. Są na nich hasła: "nie dla wycinki", czy "chcemy zieleni". Pojawiły się też nawiązania do wspomnień z dzieciństwa: "tu wchodziliśmy na drzewa", lub "miałem tutaj swoją bazę". Jest też napis, sugerujący, że przyszła inwestycja - czyli zespół przedszkolno-żłobkowy - jest zbędna: "najpierw policzcie dzieci". Pojawił się także głos, w obronie żyjących na terenie zwierząt" "my też mamy tutaj swój dom", a poniżej przyklejono zdjęcia zwierząt, zamieszkujących Ptasi Zakątek.

"Niech to będzie płot rozwagi dla radnych, którzy głosują za wycinką rosnącej tam zieleni. Niech nie stanie się dla nich płotem wstydu" - zaznaczyli na profilu wydarzenia w mediach społecznościowych.

Znikają drzewa

Na terenie inwestycji - przed wykryciem krogulca - wycinane były drzewa. Gdy młode się usamodzielnią wycinka będzie kontynuowana. Jak przekazał urząd dzielnicy Żoliborz, wycinka części drzew jest - niestety - nieunikniona.

"W okresie przygotowań do inwestycji przeprowadziliśmy dwie szczegółowe inwentaryzacje zieleni. Podczas ostatniej z nich zidentyfikowano na tym terenie 487 drzew, z których znaczna część jest w złym stanie fitosanitarnym i/lub zagraża bezpieczeństwu (np. przez silne pochylenie)" - poinformowała Donata Wancel.

Bezpośrednio pod budowę nowej placówki wyciętych ma zostać 184 drzew. Jak podała rzeczniczka dzielnicy, 44 z nich to drzewa już martwe, prawie martwe lub zamierające.

Planowane są, jak podkreśla dzielnica, nasadzenia zastępcze.

"Co ważne, przed ponownym przystąpieniem do jakichkolwiek prac na budowie, przeprowadzimy kolejną aktualizację inwentaryzacji wraz z dokładną waloryzacją każdego drzewa" - dodała Wancel.

Zapytaliśmy urząd również o to, czy zespół przedszkolno-żłobkowy nie mógł powstać w innym miejscu, by zachować zieleń w Ptasim Zakątku przy ulicy Jerzego Ficowskiego. "Na całym obszarze Żoliborza Południowego i Artystycznego nie mamy żadnej innej wolnej działki miejskiej, na której możliwa byłaby podobna inwestycja samorządowa" - odpowiedziała Wancel.

Żłobek i nie tylko

Na działce przy ulicy Jerzego Ficowskiego powstanie żłobek. "Inwestycja ruszyła i jest w trakcie realizacji. 24 marca podpisaliśmy umowę z wykonawcą na budowę zespołu przedszkolno-żłobkowego. Żoliborz Południowy i Artystyczny zamieszkuje obecnie około 20 tysięcy osób, a budynek ten będzie jedyną samorządową placówką użyteczności publicznej na terenie Żoliborza Artystycznego" - przekazała Donata Wancel.

Jak dodała, nowy obiekt został zaplanowany w oparciu o zasady projektowania uniwersalnego oraz standardy dostępności bez barier, co gwarantuje jego pełną elastyczność. "Dzięki temu budynek będzie mógł ewoluować wraz ze zmieniającymi się potrzebami mieszkańców: od obecnych funkcji oświatowych i wsparcia zdrowia psychicznego dla najmłodszych, po infrastrukturę dedykowaną seniorom, obejmującą aktywizację, opiekę oraz rehabilitację w przyszłości" - wyjaśniła rzeczniczka dzielnicy.

Przekazała też, że na wniosek Rady Dzielnicy planowane jest rozszerzenie funkcji budynku o umieszczenie w nim także poradni psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci i młodzieży.

Teren, na którym powstaje zespół przedszkolno-żłobkowy został objęty Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego z przeznaczeniem "usługi zdrowia i usługi oświaty" w 2012 roku. "Uchwalanie takiego, a nie innego przeznaczenia było odpowiedzią na potrzeby przybywających tam nowych mieszkańców i miało właśnie na celu zabezpieczenie miejsca pod budowę placówki samorządowej z myślą o dynamicznym rozwoju Żoliborza Południowego i budowie nowych osiedli mieszkaniowych" - zaznaczyła Wancel.

Umowa na budowę zespołu przedszkolno-żłobkowego została podpisana przez urząd dzielnicy Żoliborz 24 marca z firmą BAUDZIEDZIC Sp. z o.o. Sp. k. Inwestycja ma zostać zrealizowana w ciągu 18 miesięcy od dnia zawarcia kontraktu.