Yunanistan ve İsrail Arasındaki 'Aşil Kalkanı' Hava Savunma Anlaşmasında Kaynak Kodu Krizi

İsrail ve Yunanistan arasında 31 Ağustos'ta Tel Aviv'de yaklaşık 3 milyar avro değerinde "Aşil Kalkanı" hava savunma anlaşması imzalandı. Anlaşmanın ardından İsrailli bir yetkilinin Yunanistan'ın sistemin kaynak koduna erişemeyeceğini açıklaması, Atina'da siyasi tartışmayı büyüttü.

Anlaşma kapsamında Yunanistan'da çok katmanlı bir hava savunma ağı kurulması planlanıyor. Projede Rafael tarafından geliştirilen Davud Sapanı (David's Sling) ve Spyder sistemleri ile Israel Aerospace Industries (IAI) tarafından geliştirilen Barak MX sistemi yer alıyor. Anlaşmada ayrıca IAI'nin hava kontrolünde kullanılacak MMR tipi çok görevli radarları bulunuyor. Rafael öncülüğünde geliştirilecek yeni bir ulusal komuta ve kontrol sisteminin de projenin parçası olduğu belirtiliyor.

Yunanistan'daki muhalefet partileri, anlaşmanın İsrail'e savunma alanındaki bağımlılığı artırabileceğini savundu. Muhalefet ayrıca projenin Yunan vergi mükellefleri açısından önemli bir mali yük oluşturabileceği ve Atina'nın bölgesel politikasını İsrail'e daha fazla bağlayabileceği eleştirisini yöneltti. Eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis de anlaşmayı "utanç verici" olarak nitelendirdi. Varufakis, "Yunanların büyük bir çoğunluğu soykırımcı Apartheid devletine karşı olmasına rağmen, biz yönetici sınıfımızın bu rezil anlaşmayla Yunanistan'ı lekelemesine izin verdik." değerlendirmesinde bulundu.

Tartışmalar, İsrail Füze Savunma Teşkilatı Direktörü Moşe Patel'in Kathimerini gazetesine verdiği röportajla yeni bir boyut kazandı. Patel, Yunanistan'ın "Aşil Kalkanı"nın komuta ve kontrol kabiliyetleriyle bağlantılı kaynak koduna erişip erişemeyeceği sorusuna, "Hayır çünkü kaynak kodu anlaşmanın kullanım lisansına dahil değildi." yanıtını verdi. Bu açıklama, Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias'ın daha önce yaptığı açıklamalarla karşılaştırıldı. Dendias, 23 Temmuz'daki konuşmasında Yunan Silahlı Kuvvetleri için alınacak sistemlerde kaynak koduna erişimin önemine dikkat çekmiş ve kaynak koduna erişim sağlanmaması halinde tedarik sürecinin ilerlemeyeceğini belirtmişti.

Muhalefetteki Panhelenik Sosyalist Hareket (PASOK), hükümetten "Aşil Kalkanı" sisteminin kaynak koduna Yunanistan'ın erişip erişemeyeceğini açıklamasını istedi. PASOK'un savunma alanından sorumlu milletvekili Mihalis Katrinis, yazılı açıklamasında Dendias'ın 23 Temmuz'daki sözlerini hatırlattı. Katrinis, "Aşil Kalkanı’nın kaynak kodu sonuçta Yunanistan’a mı ait olacak?" sorusunu yöneltti. Konunun 1 Eylül'de parlamentoya taşındığını belirten Katrinis, Savunma Bakanlığından yazılı yanıt beklediklerini ifade etti.

Eski Başbakan Aleksis Çipras'ın kurduğu Yunan Sol İttifakı (ELAS) da Patel'in açıklamasına tepki gösterdi. Parti, Yunanistan'ın komuta ve kontrol sistemiyle bağlantılı kaynak koduna erişemeyeceği yönündeki açıklamanın sistem üzerindeki denetim ve "ulusal çıkarların korunması" açısından ciddi soru işaretleri oluşturduğunu belirtti. Atina merkezli Militaire de "Aşil Kalkanı" projesindeki kaynak kodu tartışmasına dikkat çekerek, "Hangisi gerçek?" sorusunu gündeme getirdi.