Çinli nakliye şirketi ilk düzenli Arktik konteyner rotasını açtı, Rusya su yolunun kontrolünü ele geçirdi

(Merkezi Haber Ajansı muhabiri Wu Qilin, Helsinki, 19) Çinli nakliye şirketleri, Asya'dan Avrupa'ya olan yolculuğu yarı yarıya azaltarak Kuzey Kutbu üzerinden ilk düzenli konteyner rotasını açmak için Rusya'dan onay aldı. Norveçli akademisyenler bunun yalnızca Çin'in "Kutup İpek Yolu"nu teşvik etme yolu olamayacağını analiz ediyor, aynı zamanda Rusya'nın yeni su yollarını kontrol ederek jeopolitik üzerindeki kontrolünü güçlendirdiğinin altını çiziyor.

Norveç finans medyası "E24"e göre Çinli denizcilik şirketi Sea Legend, Ağustos ayının ortasından Ekim ayının sonuna kadar Ningbo, Zhejiang, Çin ve Felixstowe, İngiltere arasında sekiz kez sefer yapacak. Kuzey Kutbu'ndan geçen bu düzenli konteyner rotası, orijinal yolculuğu yaklaşık 40 günden yaklaşık 20 güne önemli ölçüde kısaltabilir.

"Financial Express", havayolunun operasyon planında bu rotanın özellikle lityum piller ve güneş fotovoltaikleri gibi sıcaklığa ve zamana duyarlı ürünlerin taşınması için uygun olduğunu belirtti.

Raporda, Singapur'daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi'nden akademisyen Dylan Loh'un, hava koşulları ve Rusya'nın jeopolitik riskleri nedeniyle bu rotanın şu anda sadece mevsimsel bir korunma alternatifi olduğunu ve Süveyş Kanalı'nın yerini tamamen alamayacağını analiz ettiği aktarıldı.

Financial Times'a göre, geçtiğimiz yaz Kuzey Kutbu rotasında 23 gemi seyrederek rekor bir rakama ulaştı; bu rakam bir önceki yıl 15'ti. Gemi inşa siparişleri aynı zamanda Arktik deniz taşımacılığındaki patlamayı da yansıtıyor. Geçtiğimiz yıl dünya çapında toplam 167 buz sınıfı gemi inşa edildi; bu, 10 yılı aşkın bir sürenin rekorunu kırdı ve bu yıl 164 gemi daha inşa edilmesi bekleniyor.

Nakliye şirketlerinin istekliliği oldukça yüksek olsa da güzergahın fiili kontrolü hâlâ Rusya'nın elinde. Geçiş izinlerinin verilmesinden sorumlu Rus devlet nükleer kuruluşu (Rosatom), şu ana kadar Avrupa'ya gidecek yedi Çin gemisini serbest bıraktığını doğruladı. Sorumlu kişi Alexei Likhachev, geçmiş deneme uçuşları veya tek seferlerle karşılaştırıldığında bu yılki hedefin, tüm uçuşa elverişlilik dönemi boyunca her hafta sabit uçuşlarla düzenli rotalara ulaşmak olduğunu söyledi.

Norveç'teki Tromsø Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde doçent olan Jan Jakub Solski, "E24" ile yaptığı röportajda Rusya'nın, özel Arktik ortam temelinde katı standartlar formüle etmek ve böylece rota trafiğini etkili bir şekilde kontrol etmek için Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne (UNCLOS) başvurduğunu analiz etti.

Solsky, Rusya için Arktik rotanın esas olarak Arktik şehir ve kasabalara malzeme ve ihracat gibi temel ihtiyaçları sağlamak için kullanıldığını, ancak yabancı gemilerin geçişini açmanın fon getirebileceğini belirtti. Geçiş yapan gemiler yalnızca Rusya'nın altyapı buz kırıcı hizmetlerine ve navigasyon onaylarına güveniyor ve bu da Rusya'ya büyük bir hakimiyet sağlıyor.

Açıkça şunları söyledi: "Altyapısı ve kontrolü olan bir ülke doğal olarak büyük bir güce sahiptir. Uluslararası seyrüsefer ölçeğini artırmak bu hedefe doğru yalnızca bir adımdır."

Çin'in coşkusuyla karşılaştırıldığında büyük Avrupalı ​​havayolları bundan kaçınmaktan korkuyor. 2018 yılında ilk kez deneme seferine bir konteyner gemisi gönderdiğinden beri bu rotayı kullanmayan Danimarka'nın Maersk gemisine ek olarak Norveç Armatörler Birliği İklim ve Uluslararası İşbirliği Direktörü Helene Tofte de Avrupalı ​​armatörlerin bu rotaya ilgi duymadığını itiraf etti.

Toft, kırılgan ekosisteme ilişkin kaygıların yanı sıra, incelemeden sorumlu olan Rusya'nın hâlâ uluslararası yaptırımlara tabi olduğunu, izin ve buz kırıcı hizmetlere başvurmanın çok karmaşık olduğunu, dolayısıyla ticari seyrüsefer konusunda herhangi bir istekliliğin bulunmadığına dikkat çekti.

Arktik rotanın açılması ciddi iklim maliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Birleşik Krallık'taki Southampton Üniversitesi'nin son araştırmasına göre, Arktik kış deniz buzunun miktarı 2024 ile 2025 arasında %5,8 oranında azalarak tarihteki en büyük düşüş olacak. Norveç hükümeti geçen yıl Kuzey Kutup Denizi'nin 2050 yazında tamamen buzsuz olacağını tahmin etmişti. Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ayrıca Kuzey Kutbu'nun kapsamlı bir değerlendirmesinin Norveç'in yurt güvenliği ve ekonomik kalkınması açısından çok önemli olması çağrısında bulundu.

Eski Kanada Çevre Bakanı Steven Guilbeault, iklim değişikliğinin şiddetli etkisine tanık olmak için geçtiğimiz günlerde Kuzey Kutbu sularına yelken açtı. Küresel ısınmanın Kuzey Kutbu'ndaki jeogüvenlik risklerini hızla artırdığı konusunda uyardı. Kuzey Kutbu ülkelerinden gelen gemiler çok sayıda konuşlanmaya devam ederse, ulusal güvenlik durumu tamamen öngörülemez hale gelecektir.