Newsgather
GeriABD'nin Türk-Kürt Federasyonu Projesi: Yeni Osmanlıcılık mı?
ABD'nin Türk-Kürt Federasyonu Projesi: Yeni Osmanlıcılık mı?
Gelişiyor
Cumhuriyet11.06.2026Siyaset3 dk okumaTürkiye

ABD'nin Türk-Kürt Federasyonu Projesi: Yeni Osmanlıcılık mı?

Hızlı Bakış

  • Makale, ABD'nin Türkiye, Irak ve İran Kürtlerini kapsayan bir Türk-Kürt federasyonu kurma projesini ele alıyor.
  • Bu projenin 1965'ten beri gündemde olduğu, farklı dönemlerde Demirel, Özal ve Erdoğan hükümetlerine sunulduğu belirtiliyor.

Yapay zekâ özeti

Neden Önemli?

Makale, ABD'nin Türkiye, Irak ve İran Kürtlerini kapsayan bir Türk-Kürt federasyonu kurma projesini ele alıyor. Bu projenin 'Yeni Osmanlıcılık' adı altında farklı dönemlerde Türkiye'nin önüne getirildiği iddia ediliyor.

Yazı boyutu

Yeni Osmanlıcılık, fiilen Türk-Kürt federasyonudur. Projenin sahibi de ABD’dir.

Emekli Amiral Vedii Bilget’in, 24 Şubat 1987 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan yazısına göre ABD, 1965 yılında Türkiye’ye bağlanacak bir “Federe Kürt Cumhuriyeti” için dönemin başbakanı Süleyman Demirel’in ağzını aramıştı. Bilget’e göre “Federe Kürt Cumhuriyeti”, Türkiye, Irak ve İran Kürtlerini kapsayacak ve Türkiye ile federal bir çatı altında birleştirilecekti.

Yine dönemin Senato Üyesi Sadi Koçaş, anılarında, “ABD’nin AP’yi ve Demirel’i 1965’te iktidara getirdiğinde, ‘Irak-İran ve Türkiye Kürtlerini Federe bir Cumhuriyet haline getirelim, bunu Türkiye’ye bağlayalım’ isteğinde bulunduğunu” belirtiyordu. (Atatürk’ten 12 Mart’ta Anılar, 4. Cilt, May Yayınları, 1977)

ÖZAL’DAN ERDOĞAN’A ABD PROJESİ

ABD, bu projesini Türkiye’nin önüne bir kez de 1974 yılında getirdi. “Şartların olgunlaşmadığı” 1965 ve 1974 yıllarından sonra ABD, aynı projeyi bu kez 12 Eylül Türkiye’sinin önüne 1986 yılında getirdi ve Turgut Özal’a kabul ettirdi. Talabani, “Özal’ın Kürdü” olarak tanınan Nurettin Yılmaz’a anlatmış, o da 2008’de açıklamıştı: Özal, Barzani ve Talabani’ye “Kürtlerin bir federasyon şeklinde Türkiye’ye bağlanmasını” teklif etmişti, onlar da kabul etmişti. (Neşe Düzel, Pazartesi Konuşmaları, Taraf, 24.11.2008)

AKP’nin BOP eşbaşkanlığı ile ABD projesi 2002’de yeniden işleme koyuldu. İktidarın çeşitli adlar altında döne döne sarıldığı “Kürt açılımı” işte o projedir. AKP zaman zaman bu projeye Arap boyutu katarak ve “Osmanlı coğrafyasına yeniden açılmak” diye formüle ederek muhafazakâr kamuoyuna pazarlamaya çalışıyor. DEM’li açılım koordinatörü Ahmet Türk de “Irak Kürtleri de Suriye Kürtleri de tıpkı Osmanlı’daki gibi, Türklerle birlikte yaşamak istiyor” diyerek Kürt kamuoyuna pazarlamaya çalışıyor. Diğer aktörler de “Türkiye’yi Kürtlerle genişletmek” diyerek milliyetçi kamuoyuna pazarlıyor.

BÜYÜK İSRAİL’E RIZA ÜRETİMİ

Bu elbette bir genişleme değil, strateji düzeyinde “Türkiye’yi büyüterek küçültme” projesidir. ABD Türkün ya da Kürt’ün çıkarını düşündüğü için değil, kendi Ortadoğu planlaması için bu projeyi işletmektedir.

ABD’nin “İsrail hegemonyasında yeni Ortadoğu düzeni” içindir bu proje. Büyük İsrail’e rızanın “Büyük Türkiye” ile üretilmesi çabasıdır. ABD Büyükelçisi Tom Barrack’ın “Türkiye ile İsrail Hazar’dan Akdeniz’e işbirliği yapacak” iddiası da bölgeye “Osmanlı millet sistemi” önermesi de bölge için “demokrasi yerine monarşi”nin daha iyi olacağını söylemesi de “İsrail’in güçlü ulus-devlet istemediğini” belirtmesi de ve son olarak bir “Türkiye, Irak, Suriye eksenine” işaret etmesi de bu projeye dahildir.

KILIÇDAROĞLU AÇILIMLA UYUMLU

Kemal Kılıçdaroğlu’nun 9 Haziran’da yaptığı konuşmada “Türkiye, yeniden Osmanlı coğrafyasına yönelmeli, büyümeli” vurgusu, CHP’ye de “yeni Osmanlıcılık” gömleği giydirilmek istendiğine işaret etmektedir.

Kılıçdaroğlu’nun yeni Osmanlıcılık çıkışı ile İmralı’ya gitmeyen ve Öcalan’la masaya oturmayan CHP’li milletvekillerine tepki göstermesi birbirini bütünlemektedir. Çünkü başta da belirttiğimiz gibi yeni Osmanlıcılık fiilen Türk-Kürt federasyonudur.

SİYASETE AÇILIM DİZAYNI

Böylece tablo tamamlanmaktadır. ABD’nin Türk-Kürt federasyonu planı, Barrack’ın Türkiye-Irak-Suriye görevleri ve mesajları, Erdoğan’ın yeni rejim inşası, Bahçeli’nin Kürt açılımına koçbaşı olması, Öcalan’ın yeni rejim inşasına siyasi aktör yapılması, Bahçeli’nin yeni rejimde başkana “biri Kürt biri Alevi iki yardımcı” önermesi...

Bu durumda Kılıçdaroğlu Erdoğan’ın yardımcılığına mı oynuyor peki?

Önemle belirtelim: Yeni Osmanlıcılık da Türk-Kürt federasyonu da hayaldir. ABD kendi planlaması gereği dayatıyor, AKP de iktidarını sürdürebilmek için plana uyuyor. Ayrıca Ankara bunu NATO’nun yeni dönüşümüne uygun görüyor.

Bundan Sonra Ne Olabilir?

Yapay zekâ öngörüsü — kesinlik taşımaz

  • ABD, kendi Ortadoğu planlaması doğrultusunda Türk-Kürt federasyonu projesini dayatmaya devam edecektir.

    Çok muhtemel · Orta vadede

  • AKP iktidarı, ABD'nin planına uyarak 'Kürt açılımı' adı altında bu projeyi pazarlamaya çalışacaktır.

    Muhtemel · Orta vadede

  • CHP liderliği, 'yeni Osmanlıcılık' söylemiyle bu projeye dolaylı destek verebilir.

    Olası · Orta vadede

Açık Sorular

  • ABD'nin bu projedeki nihai hedefi nedir?
  • Türkiye'deki siyasi partilerin bu projeye karşı gerçek tutumu nedir?
  • Kürt liderlerin bu federasyon teklifine dair güncel yaklaşımları nelerdir?
  • Büyük İsrail planı ile bu federasyon projesi arasındaki somut bağlantı nedir?

İlgili Konular

Bu haber ilk olarak şurada yayınlandı: Cumhuriyet.

İlgili Haberler

Savcı Ahmet Yıkılmaz'a Rüşvet İddiası ve Gazetecinin Cezalandırılması
Gelişiyor·1 sa önce

Savcı Ahmet Yıkılmaz'a Rüşvet İddiası ve Gazetecinin Cezalandırılması

İstanbul'da İBB davalarının itirafçısı Aziz İhsan Aktaş'a yönelik suikast soruşturması, eski Ankara Başsavcıvekili Ahmet Yıkılmaz'a yönelik rüşvet iddialarını ortaya çıkardı. Yıkılmaz'ın, mal varlığı tedbirinin kaldırılması için 300 bin dolar rüşvet aldığı iddia ediliyor. Bu iddialar üzerine Yıkılmaz hakkında inceleme başlatıldı. Öte yandan, benzer konularda konuşan bir gazeteci, "kamu barışını bozabilecek ifadeler" gerekçesiyle hapis cezasına çarptırıldı.

Cumhuriyet
Sıkıyönetim Hukuku ve Emeklilik Hakları: Borçlanma ve Maluliyet Aylığı Soruları
Siyaset·1 sa önce

Sıkıyönetim Hukuku ve Emeklilik Hakları: Borçlanma ve Maluliyet Aylığı Soruları

Okuyucular Dursun Y. ve İrfan A.'nın emeklilik ve borçlanma haklarına ilişkin sorularını yöneltti. Dursun Y.'nin 1402 sayılı kanun kapsamında yaşadığı sıkıyönetim dönemi tutukluluğunu borçlanma hakkı, emekli olduğu tarih nedeniyle mümkün görünmüyor. İrfan A.'nın kayınbiraderi ise %55 engellilik oranıyla maluliyet veya yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları hakkında bilgi istedi.

Cumhuriyet
Bu konuda daha fazlaABD