Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu làm chủ công nghệ chiến lược, tạo sản phẩm cụ thể

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tập trung nguồn lực làm chủ công nghệ chiến lược, tạo ra sản phẩm cụ thể trong các lĩnh vực như AI, dữ liệu lớn, robot, UAV và chip bán dẫn.

Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày 7/7 thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại hội nghị sơ kết 1,5 năm thực hiện Nghị quyết 57.

Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được xác định là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, hiệu lực quản trị và khả năng tự chủ quốc gia. Thể chế từng bước được hoàn thiện, nhiều điểm nghẽn được tháo gỡ.

Việt Nam đã xác định 10 công nghệ chiến lược gắn với 30 sản phẩm công nghệ chiến lược và 20 bài toán lớn quốc gia. Một số doanh nghiệp trong nước từng bước làm chủ công nghệ, phát triển sản phẩm phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu.

Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá vẫn còn nhiều hạn chế về thể chế, hạ tầng, nhân lực, dữ liệu, an ninh mạng, an toàn thông tin và giải ngân vốn. Kết quả thực tế chưa tương xứng với nguồn lực và quyết tâm chính trị, chưa tạo ra nhiều sản phẩm chiến lược cụ thể. "Khâu yếu nhất hiện nay là tổ chức thực hiện", kết luận nêu.

Ông yêu cầu các cơ quan, đơn vị nhận thức sâu sắc khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình phát triển, xác lập mô hình tăng trưởng mới và hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm của đất nước. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, thực hiện Nghị quyết 57 còn trực tiếp góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia.

Các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 57 chỉ được coi là hoàn thành khi có sản phẩm vận hành, dữ liệu kiểm chứng, người dùng thực tế và hiệu quả đo đếm được. Kết quả không thể chỉ dừng ở ban hành văn bản, xây dựng kế hoạch, tổ chức hội nghị hay thành lập bộ máy, mà phải thể hiện bằng công nghệ được làm chủ, dữ liệu được kết nối, thủ tục hành chính được cắt giảm, năng suất được nâng cao, doanh nghiệp phát triển và lợi ích thực tế mang lại cho người dân, xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung nguồn lực làm chủ và phát triển các công nghệ chiến lược thành sản phẩm cụ thể, nhất là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học và y sinh, vật liệu và năng lượng, chip bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, thiết bị bay không người lái, công nghệ biển, đại dương và lòng đất.

Với từng công nghệ chiến lược, mục tiêu phải được xác định rõ theo các mốc một năm, ba năm, 5 năm và 10 năm, gồm công nghệ được làm chủ, sản phẩm hình thành, khả năng xuất khẩu và mức đóng góp cho tăng trưởng, quốc phòng, an ninh, năng lực tự chủ quốc gia. Cơ quan chủ trì phải chịu trách nhiệm về sản phẩm cuối cùng, kết quả, hiệu quả và tác động thực tế, thay vì chỉ về quy trình, thủ tục.

Các cơ quan đồng thời phải đặc biệt coi trọng an ninh mạng, an toàn thông tin, an ninh dữ liệu và chủ quyền số quốc gia. "Không đánh đổi an ninh, an toàn để lấy phát triển nhưng cũng không vì lo ngại rủi ro mà làm chậm đổi mới sáng tạo", kết luận nêu.

Mỗi địa phương được yêu cầu xác định rõ những bài toán thực tiễn cần giải quyết bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chủ động đăng ký đảm nhận các bài toán lớn và sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật, theo đúng thẩm quyền.

Cộng đồng doanh nghiệp được khuyến khích tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực chất lượng cao và tham gia các chương trình công nghệ chiến lược quốc gia. Các tập đoàn, doanh nghiệp lớn khu vực nhà nước và tư nhân cần tiên phong làm chủ công nghệ lõi, phát triển sản phẩm công nghệ Việt Nam và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu có chính sách đủ mạnh để thu hút, trọng dụng nhân tài, chuyên gia và trí thức người Việt Nam trong và ngoài nước. Hợp tác quốc tế phải chuyển trọng tâm từ thu hút vốn sang thu hút tri thức, công nghệ và chuyên gia, gắn với nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ trong nước. Ngay từ năm học 2026-2027, ngành giáo dục và các trường đại học phải rà soát chương trình đào tạo, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ chiến lược.