Việt Nam ban hành Nghị quyết mới về thu hút và quản lý FDI

Bộ Chính trị ngày 8/6 ban hành Nghị quyết 10 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), đánh giá sau gần 40 năm đổi mới và mở cửa, khu vực này không chỉ bổ sung nguồn lực đầu tư quan trọng mà còn góp phần đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành một số ngành công nghiệp chủ lực, mở rộng thị trường xuất khẩu, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả thu hút, quản lý, sử dụng đầu tư nước ngoài chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới của đất nước. Đơn cử, tỷ lệ dự án thâm dụng lao động, tài nguyên, đất đai, năng lượng, gia công, lắp ráp còn cao; tỷ lệ nội địa hóa, giá trị tăng thêm hình thành ở Việt Nam còn thấp; liên kết với khu vực doanh nghiệp trong nước chưa cao; chuyển giao công nghệ còn hạn chế; còn hiện tượng cạnh tranh thu hút đầu tư theo số lượng ở một số địa phương.

Trong bối cảnh Việt Nam xác lập mô hình tăng trưởng mới, Bộ Chính trị xác định kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia. Khu vực này không chỉ góp phần bổ sung vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển mà còn là kênh tiếp nhận công nghệ tiên tiến, phương thức quản trị hiện đại, đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, mở rộng thị trường. Khu vực kinh tế nước ngoài được Nhà nước khuyến khích phát triển lâu dài, đối xử bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh với các khu vực khác.

Việt Nam sẽ chuyển mạnh tư duy chủ yếu thu hút vốn sang phát triển nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia. Việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài sẽ thay đổi từ theo địa giới hành chính sang theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, lấy chất lượng, hiệu quả, chuyển giao công nghệ, tham gia chuỗi cung ứng, giá trị gia tăng làm tiêu chí chủ yếu.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu vào nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chất lượng dịch vụ công và năng lực tiếp nhận các dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao. Giai đoạn 2026-2030, toàn quốc đặt mục tiêu thu hút 200-300 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài đăng ký (40-50 tỷ USD/năm); vốn thực hiện 150-200 tỷ USD (30-40 tỷ USD/năm).

Trong đó, 75% vốn đầu tư nước ngoài đến từ các nền kinh tế phát triển, có tiềm lực về công nghệ, vốn và quản trị hiện đại; số lượng tập đoàn đa quốc gia trong danh sách Fortune 500 có hoạt động đầu tư tại Việt Nam tăng 30%. Ít nhất 3 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới sẽ đặt trụ sở, văn phòng, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam.

Tỷ lệ nội địa hóa trung bình trong các ngành công nghiệp chủ lực đạt 45-50%; phấn đấu 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị, cung ứng của doanh nghiệp FDI. Tỷ trọng lao động qua đào tạo đạt 80%. Người Việt Nam đảm nhiệm vị trí kỹ thuật, quản lý, nghiên cứu, thiết kế, vận hành, chuỗi cung ứng trong các dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao sẽ tăng lên. Thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ được tổ chức xếp hạng thị trường MSCI nâng hạng trước 2030.

Năm 2045, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phát chiếm khoảng 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, đóng góp khoảng 30% GDP của đất nước; góp phần đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Để thực hiện những mục tiêu nêu trên, Bộ Chính trị yêu cầu khắc phục tình trạng địa phương cạnh tranh thu hút đầu tư theo số lượng. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích chia sẻ tri thức, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam phát triển.

Hệ thống pháp luật về khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài sẽ được hoàn thiện, từ đầu tư, doanh nghiệp, đất đai, quy hoạch, xây dựng, thuế, hải quan, thương mại, cạnh tranh, ngoại hối, chứng khoán, sở hữu trí tuệ, dữ liệu, lao động, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo...

Các dự án có cam kết tự nguyện và sử dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường, đóng góp lớn vào đổi mới sáng tạo, phát triển nhân lực, phát triển nhà cung ứng trong nước sẽ được ưu tiên.

Một số khu vực như Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, khu kinh tế, khu công nghệ cao, các mô hình đổi mới sáng tạo và các không gian phát triển mới, sẽ được thí điểm mô hình thể chế vượt trội, để thu hút dòng vốn chất lượng cao, thế hệ mới, đồng thời bảo đảm kiểm soát rủi ro.

Nhà nước sẽ có cơ chế hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cấp và từng bước giao nhiệm vụ kỹ thuật, quản lý, nghiên cứu, thiết kế, vận hành chuỗi cung ứng cho người Việt Nam.

Việt Nam sẽ có chính sách thu hút nhân tài, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân, nhà sáng lập, người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài có trình độ cao đến làm việc.

Những lĩnh vực Việt Nam sẽ ưu tiên thu hút vốn đầu tư nước ngoài, gồm: Công nghiệp điện tử, chip bán dẫn và thiết bị số; trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, Internet vạn vật và chuỗi khối; công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến, công nghiệp xanh; logistics hiện đại, dịch vụ chuỗi cung ứng, dịch vụ tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo và các dịch vụ giá trị gia tăng cao.