ABD Başkanı Donald Trump'ın Suudi Arabistan'a sivil nükleer program sağlamayı ve uranyum zenginleştirmesinin önünü açmayı öngören bir anlaşmayı onayladığı iddia edildi. Wall Street Journal'ın haberine göre, on milyarlarca dolar değerindeki anlaşmanın Kongre'ye sunulması bekleniyor.
WSJ'nin ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre, Trump'ın Suudi Arabistan ile 30 yıl sürecek, on milyarlarca dolarlık sivil nükleer anlaşmayı onayladığı iddia edildi. Anlaşma, uranyum zenginleştirmeyi potansiyel olarak mümkün kılarken, ABD şirketlerine merkezi rol veriyor ve Kongre'ye sunulması bekleniyor.
Wall Street Journal'ın ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre, Trump'ın Suudi Arabistan ile 30 yıl sürecek, on milyarlarca dolarlık sivil nükleer anlaşmayı onayladığı iddia edildi. Anlaşma, uranyum zenginleştirmeyi ve ABD şirketlerinin tesis kurmasını içerebilir.
Wall Street Journal'a göre İsrail, ABD'ye İran'ın Haziran 2025'te binlerce uranyum zenginleştirme santrifüjünü Kazma Dağı'ndaki nükleer tesisine taşıdığına dair kritik istihbarat iletti. ABD ve İsrail, bu yeraltı tesisinin nükleer ekipman depolama veya zenginleştirme için kullanılabileceğinden endişe ediyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, eski lider Ayetullah Ali Hamaney'in hayatını kaybettiği 28 Şubat'taki ABD-İsrail saldırısının bir güvenlik açığı nedeniyle gerçekleştiğini ve bu açığın muhtemelen hala mevcut olduğunu belirtti. Arakçi, ABD-İsrail ile müzakere sürecine de değindi.
ABD Başkanı Trump, NATO Zirvesi sonrası Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile görüşmeden önce açıklamalarda bulundu. Trump, Suriye'yi terör destekleyenler listesinden çıkaracağını, İran'ın nükleer silah sahibi olmayacağını belirtti.
İran Meclis Başkanı Kalibaf, yaptırımlar kalktıktan sonra petrolü yüzde 20 daha pahalı sattıklarını ve 40 milyon varilden fazla petrol ihraç ettiklerini belirtti. Ayrıca Hürmüz Boğazı'ndaki haklarından vazgeçmeyeceklerini ve ABD ile müzakere yürütmediklerini söyledi.
ABD ve İran, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda İsviçre'de üst düzey diplomatik temaslarda bulundu. Görüşmelerde, nükleer program, yaptırımlar ve bölgesel çatışmalarla ilgili ilerleme kaydedildiği ve yeni mekanizmalar kurulduğu açıklandı.
ABD ve İran, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda İsviçre'de üst düzey görüşmeler yaptı. Taraflar, nükleer program, yaptırımlar ve bölgesel çatışmalarla ilgili ilerleme sağlandığını duyurdu. Yeni mekanizmalar ve 60 günlük yol haritası üzerinde anlaşıldı.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD ile varılan mutabakatla 6 milyar doların geri döneceğini belirtti. Nükleer bomba sahibi olmayacaklarını ancak uranyum zenginleştirme hakkından vazgeçmeyeceklerini vurguladı. Halkın birliğinin ABD'yi müzakereye mecbur ettiğini söyledi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya ziyaretinde ikili ilişkilerde sorun olmadığını, Ukrayna konusundaki Rus görüşlerinin değişmediğini ve 3+3 Mekanizması'nın önemini vurguladı. Fidan, Ermenistan ile normalleşme ve ABD-İran mutabakatı hakkında da bilgi verdi.
ABD ve İran arasındaki aylardır süren savaş, 14 maddelik mutabakat zaptının dijital ortamda imzalanmasıyla sona erdi. Anlaşma, iki ülke arasındaki güç kullanmama taahhüdünü ve yaptırımların kaldırılmasını içeriyor.
ABD Başkanı Trump, G7 Zirvesi sonrası yaptığı açıklamada İran ile varılan mutabakatın iyi olduğunu belirtti ve "Hürmüz Boğazı'nı açmak ve nükleer silahsızlanmayı sağlamak" hedeflerine ulaşıldığını savundu. Netanyahu'yu Lübnan'a yönelik saldırıları nedeniyle eleştiren Trump, İran'ın dondurulmuş fonlarının serbest bırakılacağı sinyalini verdi.
CNN, ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, Washington ile Tahran arasındaki mutabakat metninin, İran'ın kamuoyuna sunmasını kolaylaştırmak ve ileriki müzakerelere zemin hazırlamak amacıyla kasıtlı olarak muğlak bırakıldığını iddia etti.
İsrailli yetkililer, ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik baskıyı hafifletmesinden ve Hizbullah ile savaş sürerken Washington ile ilişkilerin kopma noktasına gelmesinden endişe duyuyor. ABD Büyükelçisi Huckabee, Trump'ın "İsrail olmasaydı, Amerika da olmazdı" sözlerine karşılık verdi. Öte yandan, İsrailli Bakan Ben-Gvir'in ABD vizesi için parmak izi vermesi gerektiği bildirildi.
ABD Başkanı Trump, G7 Zirvesi'nde BAE Devlet Başkanı Al Nahyan ile görüştü. Görüşme sonrası Hürmüz Boğazı'nın 19 Haziran'a kadar açılacağını ve İran ile nükleer mutabakat sağlandığını belirtti. Trump, İran'ın nükleer silah edinmeyeceğini vurguladı.
ABD Başkanı Trump, G7 Zirvesi'nde İran ile savaşın sona ermesine yönelik mutabakatı "adil ve iyi" olarak nitelendirdi. İran'a para yatırılacağı iddialarını reddeden Trump, en önemli hedefin İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu vurguladı.
İsrailli gazeteciler, ABD-İran mutabakatı sonrası Trump ve ABD yönetimine sert eleştiriler yöneltirken, Netanyahu'ya yönelik bir eleştiride bulunmadı. Gazeteciler, Trump'ı "teslim olmakla", "zayıf" olmakla ve İsrail'i "yüzüstü bırakmakla" suçladı.
İsrailli sağcı gazeteciler, ABD-İran mutabakatı sonrası Trump ve ABD yönetimine sert eleştiriler yöneltirken, Netanyahu'ya yönelik bir eleştiride bulunmadı. Gazeteciler, Trump'ı İran'a teslim olmakla, ABD'yi İsrail'i yüzüstü bırakmakla ve zayıflıkla suçladı.
ABD Başkanı Trump, İran ile dijital ortamda anlaşmalar imzaladıklarını, Hürmüz Boğazı'nın açılacağını ve petrol fiyatlarının düşeceğini belirtti. Beyaz Saray ise 300 milyar dolarlık fon ve ABD ordusunun bölgede kalacağı bilgisini paylaştı. İsrail ise anlaşmaya tepki gösterdi.
ABD ve İran arasındaki ilişkiler, 1953 darbesi, 1979 devrimi, 444 günlük rehine krizi, 655 sefer sayılı uçak düşürülmesi ve Süleymani suikastı gibi önemli kırılma noktalarıyla şekillendi. Bu olaylar, iki ülke arasındaki gerilimi ve düşmanlığı derinleştirdi.
Litvanya İçişleri Bakanı, yasa dışı göçmenlere karşı mevcut politikalarının süreceğini ve yeni düzenlemelerin özellikle Belarus üzerinden Batı Avrupa'ya yönelen göçmenlerin işlemlerini etkileyeceğini belirtti. İade süreçlerinin uzayabileceği, ek barınma kapasitesi ve sınır birlikleri takviyesi planlanıyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron, G7 Zirvesi öncesinde İran'ın uranyum stoklarına ilişkin açıklama yaptı. Macron, zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını veya seyreltilmesini ve IAEA denetimine tabi tutulmasını istedi.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurdu. Anlaşma 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacak. Şerif, Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a katkılarından dolayı teşekkür etti. Trump ise anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nı açacağını belirtti.
