ABD İstihbaratı: İran'a Askeri Baskı Müzakereyi Zorlamadı, Ateşkes Önerisi Masada

ABD istihbaratı ise askeri baskının Tahran’ı müzakere masasında taviz vermeye zorlamadığı sonucuna varırken, arabulucuların taraflara 10 günlük geçici bir ateşkes önerisi sunduğu öne sürüldü.

SALDIRILAR SÜRDÜ

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), önceki gece yaklaşık beş saat süren saldırılarda İran’a ait askeri komuta merkezleri, deniz unsurları, füze ve dron fırlatma noktaları ile hava savunma sistemlerinin hedef alındığını açıkladı. İran basını ise saldırılarda İsfahan ve Şiraz başta olmak üzere Çabahar, Kunarek, Bender Lenge, Sirik ve Abadan’ın vurulduğunu belirtti. Öte yandan Tahran, ABD’nin ağır saldırılarına Bahreyn ve Kuveyt’teki üsleri hedef alarak karşılık verdi.

100 ASKER YARALANMIŞ

İki taraf arasında gerilim sürerken ABD Savunma Bakanlığı’ndan (Pentagon) dikkat çeken bir itiraf geldi. ABD merkezli New York Times’ın “yaralı askerlerin sayısının kamuoyundan gizlendiği” iddiasının ardından Pentagon, son iki haftada yaklaşık 100 Amerikan askerinin yaralandığını açıkladı. Sözcü Sean Parnell, çoğunun “hafif beyin sarsıntısı” olduğunu, askerlerin yüzde 96’sının ise tedavilerinin ardından görevine döndüğünü belirtti. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından, İran ile aralarındaki savaşta 18 ABD askerinin öldüğü bilgisini paylaştı.

İRAN ‘HASARI’ ARTIRDI

Pentagon’un itirafı İran’ın son dönemde ABD üslerine yönelik saldırılarında ulaştığı askeri kapasiteyi de bir kez daha gözler önüne serdi. ABD merkezli Wall Street Journal’da yer alan bir analizde İran’ın çok yüksek hızda ilerleyen ve hedefe yaklaşırken manevra yapabilen balistik füzeler kullanmaya başladığı belirtilmişti. Haberde ayrıca İran’ın hassas hedefleri vurmasında Rusya veya Çin’den sağlanan olası hedefleme desteğinin etkisi olmuş olabileceği öne sürülmüştü. Sahadaki gelişmeler de İran’ın vuruş kapasitesini arttırdığını ortaya koyuyor. Ürdün’deki Muwaffak Salti Hava Üssü’nde iki ABD askerinin ölümüne yol açan İran balistik füzesinin de askerlerin yaşadığı prefabrik yatakhaneleri vurduğu ortaya çıktı. Üs 24 saat içinde üç ayrı füze saldırısına uğrarken, bunlardan en az biri ABD hava savunmasını aşarak doğrudan yaşam alanına isabet etti.

ABD İSTİHBARATI UMUTSUZ

ABD istihbaratı tarafından Donald Trump yönetimine sunulan son rapor da “Washington’un baskı stratejisinin beklenen etkiyi yaratmadığını” ortaya koydu. ABD merkezli Washington Post’a göre raporda, saldırıların Tahran yönetimini müzakere masasında geri adım atmaya zorlamadığı ve müzakere pozisyonunda da kayda değer bir esneme sağlamadığı ifade edildi. Raporda tarafların “ne barışa ne de topyekûn savaşa evrilen, uzun süre devam edebilecek bir çıkmazın içine girdiği” kaydedildi.

10 GÜNLÜK ARA

Öte yandan arabulucular da tarafları yeniden müzakere masasına döndürmek için harekete geçti. ABD’li yetkililere göre Katar, Mısır, Pakistan ve diğer arabulucular, Washington ve Tahran’a 10 günlük bir geçici ateşkes planı sundu. ABD merkezli Axios’a göre öneri, Trump yönetimi tarafından değerlendirilirken, İsrail’den süreci sekteye uğratabilecek adımlardan kaçınmasının istendiği öne sürüldü.

İRAN SANTRİFÜJLERİ DAĞA SAKLADI

ABD merkezli Wall Street Journal‘a göre İsrail istihbaratı, Washington’a İran’ın uranyum zenginleştirme santrifüjlerini geçen sonbaharda Natanz nükleer tesisinin yakınındaki Pickaxe (Kazma) Dağı’nın derinliklerindeki tünellere taşıdığı yönünde bir değerlendirme iletti. Haberde, kompleksin yaklaşık 90 ila 135 metre derinlikte bulunduğu ve birden fazla nükleer tesisi barındırabilecek büyüklüğe sahip olduğu öne sürüldü. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da ABD Başkanı Donald Trump’ı “İran’ın nükleer ve füze programlarının yeniden inşa edilmesini engellemek amacıyla” yeni operasyonlara ikna etmeye çalıştığı belirtildi. Trump, 13 Temmuz’da muhafazakâr yayıncı Hugh Hewitt’e verdiği röportajda Kazma’yı “büyük bir saldırı için olası hedef” olarak nitelendirmişti.