ABD-İran Gerginliği: Müzakere Süreci ve Ateşkes Durumu
ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırı emrini onaylamamasının ardından, ABD ile İran arasında arabulucu ülkelerin çabalarıyla diyalog ve diplomasiye olumlu yaklaşıldığı bildirildi.
ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırı emrini onaylamamasının ardından, ABD ile İran arasında arabulucu ülkelerin çabalarıyla diyalog ve diplomasiye olumlu yaklaşıldığı bildirildi.
İran ve ABD arasında Hürmüz Boğazı'nda artan gerginlik, Trump'ın tehditleri ve Tahran'daki silahlı gösterilerle yoğunlaştı.
Umman'dan diplomatik bir heyet, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin yönetimi için uygun bir mekanizma oluşturulması amacıyla İranlı yetkililerle istişarelerde bulunmak üzere Tahran'a geldi.
New York Times'ın haberine göre, İran, Irak Başbakanı Ali el-Zaidi aracılığıyla iletilen ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkes önerisini reddetti. İranlı yetkililer, Hürmüz Boğazı'nın nihai statüsüne çözüm getirmeyen "geçici bir anlaşma" ile ilgilenmediklerini belirtti. Bu ret, Trump'ın savaş tehditlerinin ardından geldi.
ABD Başkanı Trump, Washington'daki konuşmasında İran'ın nükleer silaha sahip olmasına asla izin vermeyeceklerini vurguladı ve İran yönetimini "kötü niyetli" olarak nitelendirdi. Ayrıca Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 24 Eylül'de ABD'yi ziyaret edeceğini ve yapay zekanın gündemlerinde olacağını duyurdu.
Fars Haber Ajansı'na göre, Körfez'deki ABD askeri üsleri, bulundukları ülkelerdeki elektrik şebekelerine bağımlı. Trump'ın İran'ı enerji tesislerini hedef almakla tehdit etmesinin ardından yayımlanan analizde, BAE, Katar ve Suudi Arabistan'daki kritik santrallerin ABD üslerine enerji sağladığı ve olası bir kesintinin operasyonel kapasitelerini etkileyebileceği belirtildi.
Irak Başbakanı Zeydi'nin Tahran ziyaretinde, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile yapılan görüşmelerin ardından ulaştırma ve eğitim başta olmak üzere çeşitli alanlarda mutabakat zaptı imzalandı. Bu anlaşmaların iki ülkenin istikrar ve refahına katkı sağlaması, bölgesel işbirliğini güçlendirmesi hedefleniyor.
İran Devrim Muhafızları Ordusu'na yakın Fars Haber Ajansı, ABD'nin Körfez'deki askeri üslerinin BAE, Katar ve Suudi Arabistan'daki elektrik şebekelerine bağımlı olduğunu analiz etti. Bu durum, Trump'ın İran'ın enerji altyapısını hedef alma tehdidine karşı "karşılıklı stratejik bağımlılık" oluşturuyor.

ABD ile İran arasındaki gerilim artarken, gözler Tahran'ın gizemli nükleer tesislerinden biri olduğu iddia edilen Kazma Dağı'na çevrildi. Trump'ın dağı vurma tehdidine İran "göze göz" mesajıyla karşılık verdi. Dağın derinliği ve yapısı saldırıyı zorlaştırırken, İran olası bir saldırının savaşın kapsamını genişleteceği uyarısında bulundu.

İran'ın Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü'ne düzenlediği ve üç ABD askerinin hayatını kaybettiği saldırı, Washington'ın İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiği yönündeki açıklamalarını yeniden gündeme getirdi. Uzmanlar, saldırının İran'ın gelişmiş füze ve İHA cephaneliğini ve yeni taktiklerini ortaya koyduğunu belirtiyor.

İran Devrim Muhafızları, ABD'nin altyapı saldırısı tehdidine "müttefiklerin elektriği kesilir" yanıtı verdi. Irak'ta İHA saldırıları sürerken, İranlı yetkililer ABD'nin olası saldırılarına katkıda bulunanları meşru hedef ilan etti ve Hürmüz Boğazı'nda alternatif güzergahların kullanılmaması konusunda uyardı.

ABD Başkanı Trump, İran'a yönelik yeni tehditlerde bulunarak Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye ateş açılması halinde ABD'nin İran'da köprü veya elektrik santrali bombalayacağını belirtti. Öte yandan, İran'da Hürmüz Boğazı'ndaki Lark Adası'nın ABD tarafından füze saldırısıyla hedef alındığı bildirildi.
Katar, Mısır, Pakistan ve diğer arabulucular, Washington ile Tahran arasında 10 günlük askeri operasyon durdurma ve müzakereleri yeniden başlatma hedefli kapsamlı bir ateşkes taslağı hazırladı. Teklif, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenli geçişini ve iki koridorlu güvenlik modelini içeriyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, 28 Şubat'ta Dini lider Ali Hamaney'i hedef alan ABD-İsrail saldırısından kurtulduğunu anlattı. Arakçi, patlamaların yakınında olduğunu, binanın yıkıldığını ve güvenlik açıkları olduğunu belirtti. Bölge ülkelerinin Trump'ı savaştan kaçınmaya çağırdığını da ekledi.

İranlı askeri yetkili, ABD'nin İran altyapısına saldırısı durumunda bölgedeki ABD çıkarlarına misilleme vereceklerini bildirdi. ABD Dışişleri Bakanı Rubio, İran'ın Hürmüz Boğazı kontrolü iddiasını reddetti.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth sosyal medya platformu üzerinden İran'a yeni bir tehditte bulundu. Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen herhangi bir gemiye saldırması durumunda ABD'nin Tahran'da bir köprüyü veya elektrik santralini bombalayarak imha edeceğini açıkladı.

CENTCOM, ABD kuvvetlerinin 11 gecedir İran'daki askeri hedeflere saldırdığını duyurdu. Saldırıların Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi tehdidini zayıflatmayı amaçladığı belirtilirken, İran'ın birçok eyaletinde ve başkent Tahran'da patlamalar yaşandığı bildirildi.

ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı çatışmaları sonrası İran'ın "Kazma Dağı bölgesini çok yakında, çok güçlü biçimde vuracaklarını" belirtti. Ayrıca, Lübnan Cumhurbaşkanı Avn isterse Hizbullah ile görüşebileceğini ve İran'la işlerinin bitmediğini vurguladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin medyasına verdiği röportajda, Türkiye'nin ABD ve İsrail destekli Irak'taki Kürt ayaklanmasını engellemede "etkili" rol oynadığını açıkladı. Arakçi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın dönemin ABD Başkanı Trump'ı bu plandan vazgeçmeye ikna ettiğini de doğruladı.

ABD'nin İran'a yönelik askeri hazırlıkları ve saldırıları sürerken, Trump'ın sert açıklamaları gerilimi artırdı. İran'ın Suriye'deki hedeflere misillemesi ve Husilerin Suudi Arabistan'a deniz ablukası ilan etmesiyle bölgesel çatışma derinleşiyor.

İran'ın Ürdün'deki ABD askeri noktalarına yönelik füze ve İHA saldırılarını artırması, iki ABD askerinin ölümüyle sonuçlandı. Saldırıların, ABD'ye mesaj verme ve Amman yönetimi üzerinde baskı oluşturma amacı taşıdığı belirtiliyor. Uzmanlar, İran'ın bu stratejiyle çatışmayı bölgeselleştirmeyi hedeflediğini ve ABD'nin askeri takviye kararı aldığını değerlendiriyor.

ABD ve İran arasında gerilim, Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamalar ve ABD askerlerinin ölümü üzerinden tırmanırken, ismi açıklanmayan ABD'li yetkililer 10 günlük bir ateşkes fikrini değerlendiriyor. BM gerilimin derhal düşürülmesi çağrısı yaparken, Kuveyt'e yönelik saldırılar sivil altyapıda büyük hasara yol açtı.

ABD Başkanı Trump, İran'ın ABD askerlerini öldürmesi halinde katbekat bedel ödeyeceğini belirtti. Bu açıklamaların ardından ABD, İran'ın Humeyn şehrindeki bir sanayi birimine saldırdı. İran ise misilleme olarak Irak ve Ürdün'e balistik füzeler fırlattı.

Birleşmiş Milletler, ABD'nin İran'ın altyapısını hedef alan saldırılarını eleştirerek Orta Doğu'da gerilimin derhal düşürülmesi çağrısında bulundu. BM Sözcüsü Dujarric, sivil altyapının korunmasının hayati önem taşıdığını vurgularken, Yemen'deki Husilerin tehditleri ve Kuveyt'e yönelik saldırılar da endişe kaynağı oldu.