Ekvador Büyükelçiliği'nden 'Panama Şapkası' sergisi: Atatürk ilham oldu

Ekvador’un Ankara Büyükelçisi Pedro Vintimilla Vega, dünyada ‘Panama şapkası’ olarak tanınmasına rağmen kökeni ülkesine dayanan geleneksel ‘Panama şapkası’ için büyükelçilik zemin katta özel bir bölüm oluşturdu. 100 parçalık şapka koleksiyonunda, Cumhuriyet’in ilk yıllarında özellikle Kastamonu ve Çankırı’ya yaptığı yurt gezilerinde Panama şapkası kullanan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'e de yer verildi. Ata’nın 1929 yılında Ankara’da Orman Çiftliği’nde Panama şapkasıyla çekilen fotoğrafı da 'Yurtta sulh, cihanda sulh’ sözü ile birlikte koleksiyondaki yerini aldı. Büyükelçiliği ziyaret eden yerli ve yabancı misafirler şapka koleksiyonunu merakla incelerken, Ekvador'un geleneksel şapkası hakkında da bilgi sahibi oluyor.

‘KÜLTÜREL MİRASIMIZ’

Büyükelçi Vega, Ekvador’da UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alan şapkaların tüm dünyada ‘Panama şapkası’ olarak bilindiğini söyledi: "Bu şapkaya 'Panama şapkası' denmesinin tek sebebi, Panama’da ünlü bir başkanın (Franklin D. Roosevelt) onu takmış olmasıydı. Oysa toquilla samanından yapılan bu şapkaların tamamı Ekvador'da üretilmektedir. Bu bizim kültürel mirasımızdır ve hatta bu konuda UNESCO tanınırlığına sahibiz.

‘SADECE 12 USTA KALDI’

Şapkalar Ekvador’a özgü ‘toquilla palmiyesi’nin liflerinden tamamen el işçiliğiyle üretiliyor. Bu lifler kurutuluyor ve özel bir işlemden geçirilerek dokunmaya hazır hale getiriliyor. Genellikle bir kısmı And Dağları'na götürülüyor ve hem Andlar'daki kadın ve erkek zanaatkarlar hem de Manabi'deki sanatçılar bunu dokuyabiliyor. Süreç, şapkanın tepe kısmından başlar, buna 'tarantula' adını veriyorlar. Bu şekilde dokumaya başlıyorlar ve ardından orta nokta birleşimini yapıyorlar. Sonrasında şapkanın geri kalanını şekillendiriyorlar. Sonunda ise dokuma tekniğine ve toquilla samanının niteliğine bağlı olarak bu çok yumuşak malzemeden üretilmiş muhteşem hafif şapkalar ortaya çıkıyor. Ülkemde bu teknikte ustalaşmış son 12 usta kaldı. Bu ustalar günümüzde epey yaşlandığı için tek bir şapkanın yapımı 1 ila 1.5 yıl sürüyor. Fiyatları ise 30 bin dolara kadar çıkabiliyor. Çünkü çok az sayıda üretiliyor.”

ATATÜRK İLHAM OLDU

Büyükelçi Vintimilla Vega, koleksiyonun oluşmasına Mustafa Kemal Atatürk’ün taktığı Panama şapkasının ilham verdiğini ifade ederek, “Ofisimizde, Panama şapkasına dair bir sergi hazırlığı sırasında Atatürk’ün de bu şapkayı taktığını keşfettik. Benim için sadece Türkiye için değil tüm dünya için bu kadar önemli bir figürle kültürel bir bağ kurmak büyük bir onur ve fırsat oldu” dedi.