KVKK ve RTÜK'ten Reality Show Programları İçin Kişisel Veri Rehberi

KVKK'de gerçekleştirilen tanıtım toplantısında, canlı yayımlanan "reality show" programlarında kişisel verilerin işlenmesi, mahremiyet hakkı, kamu yararı ve yayıncılık ilkeleri ele alındı.

RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, rehberin hazırlanmasında gösterdiği titiz çalışma için KVKK Başkanı Faruk Bilir ve ekibine teşekkür ederek, "Yaşadığımız çağ, görüntünün, anlık paylaşımın ve canlı yayının çağıdır. Bir vatandaşımızın ailevi bir krizi, sağlık sorunu ya da hukuki bir uyuşmazlığı, sabah saatlerinde milyonlarca insanın canlı olarak izlediği bir ekrana taşınabilmektedir." değerlendirmesinde bulundu.

Daniş, en mahrem ile en kamusal olan arasındaki sınırın giderek belirsizleştiğinin altını çizerek, söz konusu programların, şiddete maruz kalmış kadınların, kayıp yakınlarını arayan ailelerin, mirasla ilgili anlaşmazlıkları olan vatandaşların, sağlık ya da bağımlılık sorunları yaşayan bireylerin hayatlarını ekran karşısında doğrudan paylaştığını kaydetti.

Daniş, bu süreçte üçüncü kişilere ait kişisel verilerin de ifşa edilebildiğine dikkati çekerek, Anayasa'nın özel hayatın gizliliğini ve basın özgürlüğünü güvence altına aldığını belirtti.

Sahip olunan hürriyetlerin mutlak değil, birbiriyle yarışan ve dengelenmesi gereken haklar olduğunu kaydeden Daniş, "RTÜK olarak temel görevimiz, bu hassas dengeyi kamu yararı, gerçeklik, güncellik ve ölçülülük ilkeleri çerçevesinde gözetmektir." dedi.

Daniş, çocuklar, gençler ve zihinsel engelli bireylerin canlı yayınlara çıkarılması ile cinsel suçları ve kadına yönelik şiddeti normalleştiren içeriklerin, soruşturması süren olayların yargısız ifşa temelinde ifşa edilmesinin ve bireylerin psikolojik şiddete maruz bırakılmasının kabul edilemeyeceğini, bu ilkelerin yayıncılıktan önce bir insanlık görevi olduğunu vurguladı.

Daniş, hazırlanan rehberin, RTÜK ile KVKK arasındaki kurumsal işbirliğinin somut bir sonucu olduğunu belirterek, "reality show" niteliğindeki gündüz kuşağı programlarının ortak bir düzenleyici alanda bulunduğunu söyledi.

Bu nedenle rehberin, iki kurumun, iki ayrı kanunun ve iki ayrı denetim mantığının uyum içinde okunmasını sağlayacak ortak bir referans çerçevesi sunduğunu dile getiren Daniş, "Bu rehberin temel hedefi yasaklamak değil, yol göstermektir. Veri sorumlusu sıfatını taşıyan yayıncı ve yapımcılarımıza, aydınlatma yükümlülüklerini, açık rıza süreçlerini, özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesindeki sıkı koşulları, veri güvenliği önlemlerini, yurt içi ve yurt dışı aktarımlarını ve unutulma hakkını nasıl uygulayacaklarını somut örneklerle göstermektir." dedi.

Daniş, kişisel verilerin işlenmesinin, yalnızca açık rıza ile değil, kanunda belirtilen meşru hukuki sebeplere dayanması gerektiğini anlatarak, "Vatandaşın programa çıkmaya razı olması, otomatik olarak tüm verisinin işlenmesine ve aktarılmasına rıza verdiği anlamı taşımamaktadır." ifadesini kullandı.

KVKK Başkanı Bilir de 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 2016'da yürürlüğe girdiğini hatırlatarak, "Aslında bu kanunun iki temel amacı vardır. Birincisi biz buna mahremiyet diyoruz. Kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak, ikincisi ise veri işleyenlerin uyacakları usul ve esasları göstermek, yükümlülüklerini belirtmektir." diye konuştu.

Bilir, RTÜK işbirliğiyle hazırlanan rehberin canlı yayımlanan "reality show" niteliğindeki programlarda kişisel verilerin işlenmesine ilişkin yol gösterici bir doküman olduğunu ifade etti.