Metrohan'daki "Bir Yaka, İki Hikâye" sergisi ve mülkiyet tartışması

İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından İBB Miras eliyle restore edildikten sonra halkın ücretsiz kullanımına açılan Metrohan, son günlerde Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün el koyup II. Bayezid Vakfı’na devredileceği haberleriyle gündemde. Mahkeme süreçlerinin beklendiği mekânda İBB ve Alman Arkeoloji Enstitüsü (DAI) ortaklığında “Bir Yaka, İki Hikâye: Süleymaniye ve Zeyrek, Dünya Mirası Alanlarında Yaşam” isimli sergi izleyiciyle buluştu.

Sergi, Süleymaniye ve Zeyrek mahallelerinin 1985 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmesine temel olan ahşap konut dokusunu ve 50 yıllık belgeleme serüvenini odağına alıyor.

Sergisinin çıkış noktasında, Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün 1977-1981 yılları arasında Darmstadt Teknik Yüksekokulu, Karlsruhe Üniversitesi, Tübingen Üniversitesi ve İTÜ öğrencileriyle birlikte Zeyrek’te yaptığı saha çalışmaları yer alıyor. Türkçe, Almanca ve İngilizce dillerinde kurgulanan sergi, ses ve video kayıtlarıyla zenginleşen kentsel doku analizlerinden sokaktaki gündelik yaşamın izlerine, yapı hikâyelerini somutlaştıran titiz rölöve ve maketlerden 1:1 ölçekli ahşap mimari detaylara kadar uzanan beş ana eksen üzerinden ziyaretçilerini kapsamlı bir yolculuğa çıkarıyor.

‘ŞEHRE KIYMET VERMEK...’

İstanbul’un çok katmanlı mirasını ve toplumsal hafızadaki yerini bir dönemin akademik belgeleriyle sunan serginin, ilerleyen dönemde Almanya’ya da taşınarak uluslararası bir kitleyle buluşması hedefleniyor. Sergiye özel hazırlanan boyama ve bulmaca kitapları da ücretsiz olarak ziyaretçilerine ulaşmayı bekliyor.

Sergi açılışında bir konuşma yapan İBB Kütüphane ve Müzeler Müdürü Ali Şafak Özdemir, “Bu sergi, geçmişe yalnızca uzaktan bakan nostaljik bir anlatı değil. Geçmişin izlerine dikkatle eğilen, onu belgeleyen, anlamaya çalışan ve hak ettiği kıymeti teslim eden güçlü bir tanıklık alanı sunuyor. Süleymaniye ve Zeyrek’in yalnızca mimari değerini değil, mahalle kültürünü, gündelik hayatını ve toplumsal hafızamızdaki eşsiz yerini de görünür kılıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak kültürel mirasa bakışımızın merkezinde tam da bu anlayış yatıyor. Bizim için miras, yalnızca fiziksel yapıların korunması değil, insanın, emeğin, belleğin ve yaşanmışlığın da korunmasıdır. Çünkü bir şehre kıymet vermek; onun yalnızca görkemli anıtsal yapılarını değil, sessiz sokaklarını, yorgun ahşap evlerini, iz bırakan mahallelerini ve gündelik hayatın tüm inceliklerini fark etmekten geçer” dedi.

ÜCRETSİZ GEZİLİYORDU

Tarihi Yarımada’yı gören, Beyoğlu’ndaki Tünel meydanının en güzel yapılarından olan Metrohan’ın mülkiyeti İETT’ye ait. 2019 öncesi İETT Genel Müdürlüğü’nün ofis mekânı olarak kullanılan, üst katları ise boş veya atıl durumda bırakılan bir depo olarak kullanılan yapı, İBB Miras tarafından restore edildikten sonra hak ettiği ilgiyi ve değeri bulmuş, kütüphanesiyle, sergi alanlarıyla ve yapılan söyleşilerle ücretsiz olarak yurttaşların kullanımına açılmıştı. “Bir Yaka, İki Hikâye” sergisi mekândaki son sergi olup olmayacağı henüz belli değil. Serginin 20 Eylül’e kadar ücretsiz olarak ziyarete açık kalması planlanıyor.