Mô hình Hội phụ huynh bị biến tướng và đề xuất bỏ hẳn

Phần lớn các khoản chi đều dành cho giáo viên, ban giám hiệu vào các dịp 20/11, lễ, Tết... trong khi học sinh đi dã ngoại vẫn phải đóng riêng.

Tôi từng nghĩ Hội phụ huynh là cầu nối giữa gia đình và nhà trường, giúp các con có thêm những hoạt động ý nghĩa. Nhưng càng trải nghiệm, tôi càng thấy mô hình này đang bị biến tướng ở không ít nơi và đã đến lúc nên xem xét bỏ hẳn.

Trước đây, con tôi học tiểu học ở một trường tư. Mỗi năm, quỹ phụ huynh chỉ khoảng 2-3 triệu đồng và phần lớn được dùng cho các hoạt động của học sinh. Nhìn chung, phụ huynh đều thấy hợp lý vì tiền đóng góp quay trở lại phục vụ chính các con.

Mọi chuyện thay đổi khi con tôi lên cấp hai, học tại một trường công chất lượng cao. Học phí dù thấp hơn nhiều so với trường tư, nhưng quỹ lớp mỗi năm lại luôn ở mức 5-6 triệu đồng. Điều khiến tôi băn khoăn không nằm ở số tiền, mà là cách sử dụng.

Phần lớn các khoản chi đều dành cho giáo viên, ban giám hiệu vào các dịp 20/11, lễ, Tết... Trong khi đó, các hoạt động ngoại khóa, dã ngoại của học sinh lại được thông báo đóng riêng. Nói cách khác, quỹ phụ huynh không còn tập trung cho học sinh như tôi từng nghĩ.

Những năm đầu, ban phụ huynh còn gửi bảng thu - chi để mọi người nắm rõ. Nhưng về sau, có lẽ vì e ngại dư luận và muốn tránh những tranh cãi liên quan đến quy định, việc công khai gần như không còn. Cuối năm học, phụ huynh không nhận được bảng quyết toán. Nếu ai thắc mắc, câu trả lời thường là: "Liên hệ riêng với ban phụ huynh".

Tôi đã nhiều lần cảm thấy bức xúc, nhưng rồi lại tự nhủ con chỉ còn vài năm học nữa, nên đành cho qua. Tôi tin không ít phụ huynh cũng có tâm lý giống mình: không hài lòng nhưng ngại lên tiếng, sợ ảnh hưởng đến con hoặc đơn giản là không muốn biến chuyện nhỏ thành căng thẳng.

Mãi đến khi con lớn nhận học bổng du học tại Singapore, tôi mới có cơ hội nhìn thấy một cách vận hành khác. Ở trường học tại đó, hoàn toàn không có ban đại diện phụ huynh. Mọi hoạt động của nhà trường đều do ban giám hiệu, giáo viên và học sinh cùng thống nhất. Phụ huynh không phải đứng ra thu tiền, tổ chức hay lo đối nội, đối ngoại.

Cuộc họp phụ huynh cũng chỉ diễn ra một lần vào đầu năm học và được tổ chức trực tuyến theo từng khối lớp. Cuối học kỳ hoặc cuối năm, nếu học sinh có vấn đề cần trao đổi hoặc phụ huynh có nhu cầu gặp giáo viên, nhà trường sẽ sắp xếp buổi làm việc riêng giữa giáo viên chủ nhiệm, học sinh và phụ huynh.

Mọi thứ diễn ra rất đơn giản, minh bạch và rõ ràng. Không có những khoản đóng góp khó giải thích, không có áp lực phải tham gia các hoạt động của ban phụ huynh, càng không có chuyện phụ huynh trở thành "cánh tay nối dài" của nhà trường.

Sau những trải nghiệm của chính mình, tôi cho rằng đã đến lúc cần nghiêm túc đặt câu hỏi: Hội phụ huynh hiện nay đang phục vụ ai? Nếu mục đích ban đầu là vì học sinh, thì mọi khoản thu - chi cần được công khai và minh bạch tuyệt đối.

Còn nếu Hội phụ huynh đã trở thành nơi gánh vác những việc lẽ ra thuộc trách nhiệm của nhà trường, hoặc là đầu mối cho các khoản đóng góp nhạy cảm, thì có lẽ nên mạnh dạn bỏ đi để trả lại mối quan hệ đúng nghĩa giữa gia đình và trường học.

Bởi cuối cùng, điều phụ huynh cần là sự minh bạch, tôn trọng và một môi trường giáo dục thực sự đặt học sinh ở vị trí trung tâm.

Theo dự thảo Thông tư về Điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh, vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo gửi, lấy ý kiến các trường và địa phương, ban đại diện cha mẹ học sinh (hội phụ huynh) không được đứng ra thu tiền hoặc nhận các khoản tài trợ hộ nhà trường để ngăn chặn lạm thu. Việc dùng quỹ này để đầu tư mua sắm, sửa chữa, nâng cấp cũng như các hoạt động thuộc trách nhiệm của trường bị cấm.